1. 
VNNP: Mến chào anh Cổ Ngư (CN). Nhân dịp xuân về, xin mến chúc anh và gia đình một năm mới an khang như ý. Được biết anh hiện sống và làm việc trong ngành điện toán tại Paris và vùng phụ cận. Ngoài ra anh còn viết văn, làm thơ và soạn nhạc. Xin anh cho biết cái nào đến trước với anh, âm nhạc, cây viết hay chiếc máy điện toán ?


CN: Trước tiên, tôi xin cảm ơn VNNP đã cho tôi cơ hội được trò chuyện với độc giả. Nhân dịp đầu năm, xin kính chúc ban biên tập VNNP và quý độc giả một năm Nhâm Ngọ nhiều dịch chuyển, thay đổi trong chiều hướng thuận lợi, cùng bình an và may mắn. Bây giờ, tôi xin trả lời vào câu hỏị Sau khi " bị " học cầm bút và cầm đuã, tôi đã mê dùng bút chì và cọ để vẽ từ bé (mãi đến năm học tú tài vẫn còn ôm mộng trở thành kiến trúc sư). Về sau, thời trung học, tập mandoline, rồi guitare, thử sáng tác
nhạc, làm thợ Ddến khi sang Pháp, năm hai mươi sáu tuổi, tôi mới bắt đầu viết truyện ngắn đầu tiên, vài năm sau nưã mới bắt đầu kiếm sống bằng nghề điện toán. 


2. 
VNNP: Xin anh giới thiệu thêm về mình với độc giả VNNP, những sở thích của anh khi rảnh rỗi, Choisy-le-Roi và những bài thơ, những truyện ngắn chẳng hạn.


CN: Hiện giờ, rảnh rỗi một chút là tôi... ngủ, bù cho những đêm thức nghe con " hát opéra " vì đang tuổi mọc răng ! Lúc trước, có được chút thì giờ, tôi đi bơi, hoặc xách máy ảnh lang thang trong Paris, vừa săn hình vưà tìm ý, vưà giúp đầu óc thư giãn. Nếu trời xấu, tôi soạn tem, đọc sách hoặc nghe nhạc. Khi nào cả hai cùng rảnh, vợ chồng rủ nhau đi xem phim hay vào viện bảo tàng ngắm
tranh, ngắm tươ.ng. Chúng tôi, cùng một số bạn bè, còn hoạt động trong Thư viện Diên Hồng, phụ trách việc cho độc giả mượn sách báo vào cuối tuần, thỉnh thoảng cũng có tổ chức những chương trình gặp gỡ tác giả - độc giả, giới thiệu ca khúc mới, sinh hoạt thiếu nhị Hiện TVDH đang chuẩn bị chương trình giới thiệu 2 CD " Minh Hoạ Kiều" với phần dẫn giải cuả bác Phạm Duy vào đầu tháng 04 sắp tới tại Paris... Mạch Nha & tôi hiện đang ở Choisy-le-Roi, ngoại ô phiá đông nam cuả Paris, cách quận 13 (chinatown) cuả Paris chừng 20 phút xe hơi và cách trung tâm Paris chừng nưả giờ lái xẹ Chúng tôi ở bên bờ sông Seine, tận lầu bảy, nên nhìn cảnh thì thích, nhưng gặp muà bão, nghe gió rít cũng khiếp lắm ! 


3.
VNNP: Độc giả VNNP không lạ gì với những bài thơ trữ tình của Cổ Ngự Thơ của anh bình thản hơn là khắc khoải trong tình yêu, đó có phải vì thơ xuất phát từ một trái tim bình yên, yêu cuộc sống không thưa anh ?


CN: Đã có nhiều người nói với tôi điều nàỵ Đúng là tôi ít làm thơ " thất tình ", nhưng hình như lại dồn
những "nỗi đau riêng / chung" vào các truyện ngắn. Nhìn chung quanh, tôi nghiệm ra một điều, khi đã gắn bó với việc sáng tác, hình như chẳng ai có một " trái tim bình yên " cả, có khi dưới cái bề mặt tưởng như phẳng lặng kia, lại dội đập những con sóng dữ... 


4. 
VNNP:
Hình như anh thích làm thơ tự do hơn là thơ có vần điệu, tại sao ?


CN: Thật ra, những bài thơ lục bát, năm chữ, bảy chữ, tám chữ chắc cũng chiếm tỷ lệ chừng 1/3 tổng số những bài thơ tôi đã làm từ trước đến naỵ Khi những vần thơ đến trong đầu, tôi không tự bó buộc mình phải theo một thể thơ nào cả. Lục bát, cứ để lục bát, tự do, cứ gieo vần tự dọ Sau khi " bản nháp " cuả bài thơ thành hình, tôi mới để ý đến phần kỹ thuật, tìm những vần, chữ, hình ảnh "đắc" nhất với ý đang có để thay thế, thêm, bớt... Ngoài ra, ngược với điều vưà nêu, tôi cũng đã thử nghiệm "vẽ thơ", hoặc làm thơ "bát lục" với sự đảo lộn các vần bằng trắc trong câu. Những thử nghiệm này hoàn toàn mang tính kỹ thuật. 



5. 
VNNP: Các truyện ngắn của anh xuất hiện rất thường xuyên trên các tạp chí như Văn, Chủ Đề. Có thể nói anh là một trong những nhà văn trẻ sáng tác rất mạnh đứng cạnh các tay viết gạo cội khác. Truyện "Tứ Bình" (VNNP 119)của anh được xây dựng độc đáo, nội dung mới mẻ. Anh tìm những ý tưởng mới lạ này từ đâu ra, nghĩa là anh có chịu ảnh hưởng một luồng tư tưởng văn học mới từ đâu không ?



Cổ Ngư, Mạch Nha, bé Nguyên Xuân, Trương Gia Vy và Nguyễn Xuân Hoàng

CN: Văn Học là tạp chí văn chương đầu tiên đăng các truyện ngắn cuả Cổ Ngự Được sự khuyến khích cuả nhà văn Nguyễn Mộng Giác, tôi viết đều tay hơn, và đã có dịp cộng tác với các báo ơ ? Mỹ, Úc như : Thế Kỷ 21,Việt, Văn Tuyển, Hợp Lưu, Văn, Chủ Đề, Phố Văn, cũng như các báo tại Pháp như Âu Du, Nhân Bản và các báo liên mạng VNNP, Suối Nguồn. Từ đầu, tôi tự nhủ, về nội dung cũng như hình thức, mỗi truyện ngắn, mỗi bài thơ phải khác những gì đã viết trước đó, và phải khác những gì người khác đã giới thiệu đến độc giả. Trên lý thuyết thì như vậy, nhưng thực hành được không dễ dàng chút nào ! Những năm sau này, tôi thực sự thích thú (tuy không hoàn toàn cùng quan điểm) với những bài viết, những đề nghị cuả các anh Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngo.c-Tuấn, Nguyễn Trung Hối về việc đổi mới văn chương VN, cũng như những truyện dài, ngắn độc đáo cuả
Phạm Thị Hoài, Trần Thị NgH, Miêng, Mai Ninh, Đỗ K., Nam Dao, Đinh Linh... 


6. 
VNNP: Trong "Bài Nghị Luận Đầu Năm Lẻ Một" đăng trên Chủ Đề số 5 mùa xuân 2001, anh có viết: "Xin hãy chấp nhận cái mới trước đã, xin hãy thử nghiệm trước đã, rồi sự sàng lọc của thời gian và đám đông (chưa chắc đã là sự lựa chọn hợp lý) sẽ quyết định sau." Anh tự cho anh là "chuộng cái mới, trong đời thường cũng như trong công việc sáng tác". Theo anh, thế nào là cái mới trong thi ca cũng như trong văn chương ? Có cần một sự đổi mới nào không ?


CN: Như đã trình bày ở câu trên, "mới" có nghiã là không lặp lại, không đi vào vết xe cũ, không dùng những hình ảnh, thành ngữ, điển tích đã sáo, mòn, "mới" đồng nghiã với sáng tạọ Xin nói rõ ở đây là tôi khá dị ứng với những cái "mới" lên gân, những cái "mới" để cho mà có với người tạ Xin lấy một thí du.. Phở có thể xem làmột trong những món ăn truyền thống cuả người Việt. Thế mà, mỗi lần đọc lại bài viết về phở cuả nhà văn Nguyễn Tuân, người ta lại có cảm giác "khám phá" ra được nhiều điều mới mẻ về cái món ăn "cổ lỗ sĩ" nàỵ Vì sao ? Vì nhà văn, với bút pháp tài tình và nhận xét bén nhạy, đã lột tả được những cảm xúc cuả chính mình, không vay mượn (hoặc có, nhưng rất ít), sao chép, bắt chước ai cả. 

7. 
VNNP: Nhà văn Cổ Ngư còn sáng tác nhạc. Xin anh cho biết thể loại nhạc anh sáng tác là gì, cổ điển, dân ca hay thời thượng ? Anh có xử dụng nhạc cụ nào không ?


CN: Lúc bé, tôi có chơi mandoline, lớn hơn một chút, tập thêm guitare, nhưng chỉ học các hợp âm để vưà tự đệm vưà hát nghêu ngao những lúc... buồn. Tôi cũng được học một ít thanh nhạc ở trường, về sau, đươc bố tôi chỉ bảo thêm những kiến thức cơ bản về nhạc lý. Khoảng năm 15, 16 tuổi, tôi có viết vài đoạn nhạc không lời cho mandolinẹ Đến năm 18 tuổi thì viết ca khúc đầu tiên "Em Trưng Vương", để hát chơi với bạn bè trong lớp. Từ đó đến nay, vẫn chỉ sáng tác nhạc nhẹ, vì với vốn học  "nưả chừng xuân", tôi biết mình chưa đủ khả năng để viết được các thể loại nhạc khác. 



8. 
VNNP: Anh nghĩ thế nào về vấn đề phổ nhạc từ thi ca? Vi đã được nghe anh phổ nhạc bài "Chicago, Phố Gió" từ thơ Phạm Ngọc, rất haỵ Anh còn phổ nhạc từ thơ ai nữa không và cảm hứng đến với anh từ đâu ?


CN: Vì không biết ngâm thơ nên tôi tìm cách phổ nhạc để "hát thơ". Theo ý riêng cuả tôi, đó là một cách để tìm sự đồng cảm với tác giả. Ngược với thói quen thường làm thơ tự do, tôi lại hay chọn những bài thơ "trong khuôn khổ" để phổ nhạc. Tôi đã phổ nhạc được chừng mười bài thơ, trong đó có hai bài "Muà Xuân" & "Lúc chết" cuả nhà thơ Nguyên Sa, "Mẹ - Quê Hương" cuả Dỗ Trung Quân, "Crépuscule d'Automne" cuả nhà thơ Pháp Henri de Régnier (cuối tk 19 đdầu tk 20), "Chicago, phố gió" cuả anh Phạm Ngọc, "Nhiệt đới giưã đời anh" cuả anh Nguyễn Nam An, "Viện cớ" & "Nhón gót" cuả chú Du Tử Lệ Thường thì tôi giữ nguyên câu, chữ cuả bài thơ khi phổ nhạc,
đôi lúc thay đổi cách phân đoạn cho phù hợp với nhạc điệụ Cũng có khi thay đổi nhiều, như bài "Crépuscule d'Automne - Đêm Thu", tôi đặt nhạc cho lời thơ Pháp trước, rồi mới dịch sang lời Việt, thành ra bài hát có một giai điệu và hai lời Pháp - Việt. Bài "Nhiệt đới giưã đời anh", tôi gộp vào đó hai bài thơ cuả anh Nguyễn Nam An. Còn trong bài "Chicago, phố gió", tôi có thêm vào vài câu không có trong bài thơ cuả anh Phạm Ngọc. Gửi nhạc soạn lại tặng tác giả, cứ nơm nớp bị la vì dám
"sưả thơ", nhưng cũng may, đều được các anh thương tình "thông qua", mừng húm ! 


9. 
VNNP: Anh có dự định gì trong sáng tác thơ văn cũng như âm nhạc sắp tới không ? Thí dụ như xuất bản sách hay CD ?


CN: Hiện thời, tôi đang cố gắng "không bỏ lỡ cơ hội", nghiã là dù bận cách mấy, nhưng hễ có ý, có hứng, là ráng gồng mình viết cho rạ. Còn dự định ra mắt sách hay CD nhạc trong tương lai gần thì... không, vì Mạch Nha & tôi đang dành ưu tiên số một cho chương trình "sản xuất baby", và
như thế, sẽ tốn rất nhiều thì giờ, tiền bạc & sức lực để "đầu tư" vào đó. Hiện nay, các tác giả
thường phải tự đứng ra ấn hành thơ, truyện, nhạc, sau đó lại phải tự đi tổ chức các buổi ra mắt, rồi đi bỏ mối, thu tiền... Mới nghĩ đến đó thôi, tôi đã mất hết can đảm rồi... 


10. 
VNNP: Anh nghĩ thế nào về lực lượng trẻ hiện nay tham gia vào việc sáng tác thơ văn tại hải ngoại ? Trẻ đây có nghĩa là từ khoảng trên 30 tuổi, so sánh với các tay viết kỳ cựu đã trên 60 thường hay xuất hiện trên các tạp chí. Lớp trẻ mới sáng tác theo anh có ai đáng chú ý ?


CN: Ở Pháp, tôi được biết Trần Vũ và Y Chi có những sáng tác đã được nhiều người chú ý từ khi chưa đầy 30 tuổị . Độc giả người Pháp biết đến Linda Lê từ khi cô còn rất trẻ. Ở Mỹ, có Hoàng Mai Đạt, sau này có thêm Nguyễn Quý Đức, Đinh Linh... Ở Na Uy có Dương Kim. Ở Đức có Lê Minh Hà. Tôi chắn chắn rằng còn nhiều bạn trẻ Việt Nam khác trên khắp thế giới đang sáng tác thơ, văn, nhạc, tranh, tượng... Có thể họ viết bằng tiếng Việt hay bằng ngôn ngữ cuả xứ sở họ đang sinh sống, đối với tôi, tất cả đều rất đáng khuyến khích. Gần đây, Thơ Thơ (báo liên mạng Suối Nguồn) có tặng tôi hai tập thơ " Đồng cảm " và " Sỏi đá muôn màu ". Bên cạnh các tác giả đã nổi tiếng, tôi thấy có sự xuất hiện cuả nhiều cây viết trẻ, và trong số họ, đã có người tìm cách khai phá con đường riêng, để đưa ra thể thơ mới như đôi bạn Đức Trí-Quế Anh, hay những suy nghĩ, cách nhìn, hình ảnh
mới như Mộ Dung, Thơ Thơ, Phượng Vỹ. Chỉ có một điều, không hiểu tại sao thơ cuả họ không thấy xuất hiện trên các tạp chí văn học có tiếng tại hải ngoại... Về truyện ngắn, vì không biết tiểu sử, nên tôi đành "đoán" là các cây viết Thơ Thơ (khác với Thơ Thơ báo Suối Nguồn), Nguyễn Tường Phong, Nguyễn Hoài Phương cũng còn khá trẻ. 

 11.
VNNP
: Xin cám ơn nhà văn Cổ Ngư đã cho VNNP và độc giả cuộc nói chuyện ngày hôm naỵ Xin anh gửi vài lời với độc giả VNNP.


CN: Tôi hy vọng, cuộc phỏng vấn ngắn vưà rồi đã tạo được một "nhịp cầu nho nhỏ" giưã người viết và người đọc. Xin cảm ơn các bạn đã theo dõị Cho đến hôm nay, việc đọc và viết trên các báo liên mạng Việt vẫn còn là điều khá mới mẻ. Và các bạn, những người chủ trương VNNP cũng như người góp bài, người đọc bài, đều đã vượt qua được những trở ngại, bỡ ngỡ ban đầu để duy trì tờ báo, để ủng hộ cái mớị Đó chính là một điểm son đáng ghi nhớ. Xin mến chào các bạn.

Liên lạc với nhà văn Cổ Ngư: quanchau@club-internet.fr