Tôi džc NguyÍn TÃn HÜng tØ hÒi nh»ng truyŒn ng¡n ÇÀu tiên cûa anh, M¶t Th©i Xa XÜa, H†c Trò Quê... v.v., Çæng trong tåp chí Làng Væn, rÒi gom låi thành tuy‹n tÆp M¶t ñ©i ñ‹ H†c , Làng Væn xuÃt bän 1988. Næm sau, nhà xuÃt bän Væn NghŒ in cuÓn M¶t Thuª Làm "Trùm" , anh NguyÍn TÃn HÜng, tØ North Carolina gªi t¥ng tôi m¶t cuÓn. Lúc Çó, tôi chÌ quen bi‰t NguyÍn TÃn HÜng qua væn phong cûa anh nhÜ vÆy mà thôi. Næm 1992, nhân kÿ ñåi H¶i Væn Bút Häi Ngoåi ÇÜ®c t° chÙc tåi Toronto, tôi và NguyÍn TÃn HÜng m§i g¥p nhau.

     Có nhiŠu nhà væn, nhà thÖ khi ti‰p xúc m§i thÃy diŒn måo và tánh tình hoàn toàn phän änh th‰ gi§i n¶i tâm cûa h†. NguyÍn TÃn HÜng thì khác. Nói chuyŒn v§i anh giÓng nhÜ Ç†c væn anh vÆy. Bình dÎ, hiŠn hòa, chÃt phác. ThÃy sao nói vÆy. Nói sao vi‰t vÆy. Væn chÜÖng gÀn v§i khÄu ng». Bu°i tÓi, trܧc ngày ñåi H¶i Væn Bút, nhà tôi vÓn hi‰u khách Çã hoan hÌ Çãi bån ÇÜ©ng xa m¶t b»a tiŒc linh Çình. Ngoài v® chÒng nhà væn NguyÍn TÃn HÜng ljn tØ MÏ, còn có v® chÒng nhà thÖ Luân Hoán, v® chÒng nhà væn NguyÍn ñông Ngåc, nhi‰p änh gia Lê Quang Xuân Çi chung m¶t chi‰c xe tØ Montreal xuÓng, và n» thi sï Thøy Khanh l¥n l¶i tØ Pháp qua. ñêm Çó, nhà væn NguyÍn TÃn HÜng Çã có dÎp b¶c l¶ tài næng Ça dång cûa anh qua các b¶ môn nhåc và thÖ. Bån h»u ngÒi quay quÀn trên sàn nhà l¡ng nghe NguyÍn TÃn HÜng hát nhåc và džc thÖ cûa chính mình.

     Qua làn hÖi trÀm Çøc, phè phè, ngang ngang cûa NguyÍn TÃn HÜng, tôi kh£ng ÇÎnh suÓt Ç©i anh không th‹ trª thành ca sï ÇÜ®c. Anh hát rÃt dª. VÆy mà lúc ôm Çàn hát, tôi thÃy trong anh có cái gì Çó, rÃt t¿ nhiên, thoäi mái, pha m¶t chút chû quan, t¿ tin, và thÆt chân thành, tØ tÓn qua tØng câu thÖ, nét nhåc thuÀn hÆu, giän dÎ, Ç¥c sŒt chÃt gi†ng Løc TÌnh Nam Kÿ. NguyÍn TÃn HÜng hát nghe không giÓng ai, nhÜng låi h®p v§i tâm tình, cäm xúc cûa anh, m¶t cái gÓc nhân bän rÃt... MÏ Tho quê anh. Có lë ÇiŠu Çó låi tåo cho NguyÍn TÃn HÜng m¶t s¡c thái Ç¥c biŒt cho riêng mình, không bi‰n dång, không pha tåp, không b¡t chܧc Ç‹ gi» cho dòng nhåc cûa mình gÀn gÛi v§i con ngÜ©i bình dân chÃt phác, Ç‹ ngÜ©i nghe dÍ dàng cäm thông v§i n‡i lòng nhåc sï:

     ñÒng quê, trong sÜÖng mai,
         vai vác cày nông dân dÅn trâu.
     Ru¶ng sâu, trôi mênh mông,
         luÒng gió s§m bên sông ÇÜa vŠ.
     Nhìn kia, nÖi phÜÖng Çông,
         r¿c ánh hÒng lung linh n¡ng lên.
     Cùng nhau, ta chæm lo,
         mùa lúa m§i ÇÖm bông ch© Çón.

     Ngày mai, thêm yên vui,
         vang ti‰ng ca r¶n ràng thôn xóm.
     ...
     Hò Ö, anh em Öi,
         trên bܧc ÇÜ©ng chông gai ti‰n lên.
     ...
     Toàn dân, tay trong tay,
         tình ÇÃt nܧc chan hòa måch sÓng.
     Ngàn næm danh không sai,
         ta giÓng dân rång ng©i Á ñông.

     (l©i nhåc Tình ñÃt Nܧc )

     ThÖ NguyÍn TÃn HÜng cÛng vÆy. L©i thÖ ÇÖn sÖ, gÀn v§i khÄu ng». Anh không vܧng vào nh»ng ngôn tØ sáo và r‡ng, nh»ng nhiÍu xå rÓi rÃm mang hình thÙc khoa trÜÖng:

     TÙc mình xuÓng lÛng hét chÖi
     Nh§ Öi là nh§, tr©i Öi là tr©i!
     Xa nhau là dÍ quên thôi
     C§ sao låi nh§ thÃu tr©i tÆn mây?

     (trong TÙc, GiÆn, H©n Ghen )

     Cái tÙc cûa con ngÜ©i hiŠn hòa th¿c s¿ không có gì hung hi‹m, phäi không?

     Bài thÖ ph° nhåc ñã Yêu Ai cÛng là bài tiêu bi‹u. Cho dù không còn Çôi môi hÒng , không còn nø hôn , ch£ng còn n»a Çôi vai gÀy v.v..., ngÜ©i thÖ vÅn chÆm rãi cÃt lên l©i thÖ ti‰ng nhåc nhË nhàng, vÎ tha:

     Còn Çâu Çôi môi hÒng
     Nø hôn trong Çêm v¡ng
     Trên ÇÜ©ng vŠ ngõ tÓi
     Im lìm hình hài tôi
     TÜ®ng Çá phút chia phôi

     Còn Çâu Çôi vai gÀy
     Ngû quên trên tay Ãm
     Bao lÀn ngoài bãi v¡ng
     Âm thÀm ngÜ©i tình Öi
     Sao b‡ng xa nhau rÒi!
     ...
     Vì sao không ai m©i
     Mà tôi luôn Çi t§i
     Xin ngÜ©i ÇØng giä dÓi
     Trong Ç©i m¶t lÀn thôi
     Tôi Çã yêu ai rÒi!

     ñ†c thÖ, nghe nhåc NguyÍn TÃn HÜng, tôi không thÃy n‡i Çau kh°, niŠm tuyŒt v†ng, mÃt mát nào ljn n‡i phäi vÆt vã cuÒng Çiên trong th‰ gi§i ngôn tØ cûa anh. Cùng l¡m cÛng chÌ là man mác buÒn, m¶t n‡i buÒn... len lén tâm tÜ mà thôi. Tình yêu Çôi lÙa trong thÖ và nhåc NguyÍn TÃn HÜng ch£ng bao gi© có hånh phúc. Không tan v« ngay tØ ÇÀu, thì cÛng dª dang Çoån cuÓi. NgÜ©i ª låi NguyÍn TÃn HÜng Çành gªi g¡m n‡i lòng vào nhåc và thÖ nhÜ Ç‹ than thân trách phÆn m¶t khi ngÜ©i tình Çã ra Çi ch£ng bao gi© v†ng âm. KÈ si tình không may Çành ôm m¶ng M¶t ñ©i MÕi Mòn Trông :

     Xa nhau thôi Çành l«
     Cu¶c tình chép vào thÖ!
     ...
     Ra Çi tr©i mÜa gió
     Ngày vŠ có cùng không?
     ñêm nay s¡t se lòng...

     Và cÛng vì ngÜ©i tình xÜa ch£ng hŠ v†ng âm nên tác giä t¿ an ûi mình b¢ng cách... vi‰t thay ngÜ©i trong m¶ng qua bài Trót ñã L« :

     Xin ÇØng nói em yêu anh
     Và ÇØng bäo em ngoåi tình
     Cho dù trong tâm tܪng...
     NhÜng,
     Anh cÙ nh§
     NÖi này có em luôn lo l¡ng
     Cho anh...

     NguyÍn TÃn HÜng sáng tác rÃt ÇŠu tay, bao gÒm nhiŠu th‹ loåi. ñŠ tài muôn thuª trong thÖ và nhåc NguyÍn TÃn HÜng chû y‰u vÅn là: tình yêu, thân phÆn và quê hÜÖng ÇÃt nܧc. ñ†c NguyÍn TÃn HÜng t¿ nhiên g®i lên trong tôi nhiŠu Ãn tÜ®ng, nhiŠu cäm xúc, và k› niŒm vŠ con ngÜ©i và thiên nhiên:

     LÃp lánh chiŠu rÖi trên b‰n sông
     Mang theo ráng n¡ng s¡c pha hÒng
     Xa xæm cÒn v¡ng chia tr©i nܧc
     L¥ng lë thuyŠn trôi thä xuôi dòng...

     (trong ChiŠu Sông TiŠn )

     Tuy‹n tÆp M¶t Thoáng Trong ThÖ có m¶t Çi‹m Çáng lÜu š là NguyÍn TÃn HÜng thÜ©ng vi‰t theo th‹ thÙ hÖn là th‹ trܪng. Ngay cä nh»ng bän nhåc có nhÎp ÇiŒu nhÜ Fox Moderato anh vÅn vi‰t dܧi cung La thÙ. Riêng trong tuy‹n tÆp này anh thÜ©ng sº døng âm giai La thÙ, Mi thÙ và Ré thÙ Ç‹ träi r¶ng cäm xúc cûa mình qua nh»ng câu thÖ, dòng nhåc, ÇiŒu hò m¶c måc, chÖn chÃt h®p v§i âm hܪng nhåc ViŒt Nam. M¶t Çi‹m Çáng lÜu š n»a là NguyÍn TÃn HÜng không (ho¥c chÜa tØng) sº døng h®p âm nghÎch, løc trình (quäng 6), thÃt trình, nhÎp chÕi... Ç‹ vi‰t nhåc. Tóm låi, nhåc NguyÍn TÃn HÜng giän dÎ, hiŠn hòa, g¡n liŠn núm ru¶t v§i ÇÃt nܧc mình b¢ng nh»ng hình änh ru¶ng ÇÒng, sông råch và dân tình Nam b¶; vŠ tình ca Çôi lÙa thì hܧng theo nhÎp tr» tình thuÀn túy, v§i l©i lë ÇÖn sÖ cûa ti‰ng ViŒt. ñó là m¶t Ç¥c Çi‹m vÓn quí, m¶t cá tính thÆt thà cûa nhà væn, nhà thÖ, nhåc sï NguyÍn TÃn HÜng, ngÜ©i Çã và Çang Çóng góp nhiŠu công trình giá trÎ cho væn hóa ViŒt Nam.

Toronto, ch§m ñông 1977
Phan Ni TÃn (N.D.)

---

Bài Trܧc Trang Chính Bài K‰ Ti‰p

---