RÓt cu¶c rÒi cÛng có ngày Hi‰u phäi lên Sài Gòn tr† h†c. K‹ cÛng lå vì ba má chàng tuy quê mùa chÃt phác, lam lÛ làm æn nhÜng ông bà låi muÓn ÇÙa con trai duy nhÙt, kÈ nÓi dõi tông ÇÜ©ng cho dòng h† Væn, Væn Trung Hi‰u, phäi có chút ít h†c thÙc và chÙc phÆn v§i ngÜ©i ta. Th©i bu°i này không còn cái cänh thi HÜÖng, thi H¶i, thi ñình, cÛng không còn ông Nghè, ông Cº... cÙ hÍ Ç‡ cao thì ÇÜ®c làm quan l§n ho¥c giä Çôi khi còn ÇÜ®c kén làm phò mã, vinh qui phú quí vŠ làng. Cái h†c bây gi© nhÜ th‹ chÌ Ç‹ khÕi phäi Çi lính mà thôi, n‰u không trong ngành chuyên môn thì phäi ÇÆu h¢ng næm ª chÜÖng trình ph° thông, ch§ còn viŒc vinh thân phì gia thì phäi d¿a vào câu "nhÙt th‰, nhì thân, tam ngân, tÙ ch‰" m§i Çúng.

     Bây gi© là bu°i giao th©i cûa nŠn ñŒ nhÙt và ñŒ nhÎ C¶ng Hòa. Không còn quân chû chuyên ch‰ v§i NguyÍn triŠu cûa Gia Long tÄu quÓc hay quân chû lÆp hi‰n v§i QuÓc trܪng và Thû tܧng n»a. TÃt cä Çã lùi vào dï vãng tuy m§i ràng ràng mà Çã hóa xa xôi. K‹ tØ ngày ÇÃt nܧc chia Çôi và sau Çó không lâu, chÌ hai næm thôi, miŠn Nam không chÎu thi hành hiŒp ÇÎnh Genève, không chÎu t° chÙc t°ng tuy‹n cº xáp nhÆp hai miŠn. Mà ngÜ®c låi, sau khi tiêu diŒt các l¿c lÜ®ng tôn giáo nhÜ Bình Xuyên, Hòa Hão, Cao ñài, Thû tܧng Ngô ñình DiŒm Çã thØa th¡ng xông lên, cûng cÓ quyŠn hành b¢ng cách vÆn Ƕng viŒc truÃt ph‰, hå bŒ QuÓc trܪng Bäo ñåi qua m¶t cu¶c mŒnh danh là trÜng cÀu dân š. ñ‹ rÒi, m†i ngÜ©i nhÜ bÎ b¡t bu¶c phäi "suy tôn Ngô T°ng ThÓng," qua l©i ca: Ai bao næm vì sông núi quên thân mình ...

     NhÜng v§i ÇÀu óc Ƕc tài và bè phái, muÓn thay tr©i làm vua ngÒi mãi trên ngai vàng, nên nŠn ñŒ nhÙt C¶ng Hòa Çã lÀn lÀn dÅn ljn ch‡ gia Çình trÎ Ç‹ cuÓi cùng Ngô T°ng ThÓng, Ngô T°ng ThÓng muôn næm ... trong phút chÓc b‡ng không còn n»a. Vì phäi ch‰t thäm qua cu¶c "Çäo chánh" mŒnh danh là "cách mång" y‹m tr® PhÆt giáo xuÓng ÇÜ©ng cûa m¶t nhóm tܧng lãnh b¶ hå tay chân. ñåi khái, ngÜ©i dân Çen thÃp c° bé miŒng chÌ hi‹u bÆp bõm nhÜ vÆy ch§ n¶i b¶ bên trong gút m¡c ljn th‰ nào thì làm sao mà bi‰t ÇÜ®c. Âu cÛng là m¶t bài h†c lÎch sº cho nh»ng ai tham quyŠn cÓ vÎ, muÓn Ç‹ låi m¶t v‰t máu thay vì v‰t son.

     Nh§ låi th©i gian Çó Hi‰u thÃy sao mà ch£ng ra m¶t cái th‹ thÓng gì h‰t! Do änh hܪng cûa các phong trào xuÓng ÇÜ©ng bi‹u tình, nhÜ m¶t làn sóng thÀn tØ Sài Gòn Ƕt nhiên lan tràn Çi kh¡p các tÌnh, h†c sinh trung h†c Çâu Çâu cÛng bÎ gi¿t dây ÇÙng lên t°ng n°i dÆy chÓng ÇÓi, Çòi hÕi, quy‰t tâm lÆt Ç°... hiŒu trܪng và ban giám ÇÓc. H†c trò rÜ®t thÀy cô chåy có c©, Çánh giám thÎ s¥c máu mÛi! Cái gì kÿ vÆy? Cách mång? Tr©i ÇÃt! Rõ ràng hi‰p dâm, bóp méo ch» nghïa! May hÒn là dåo Ãy Hi‰u Çang ngÒi l§p ÇŒ nhÎ trÜ©ng NguyÍn ñình Chi‹u, nên chàng chÌ bi‰t lõ m¡t nhìn Çàn anh ª các l§p ÇŒ nhÙt hành Ƕng mà ch£ng dám tham gia! NghiŒp trä ch»... "ÇÃm, Çá" cho thÀy cô chàng chÜa phäi gánh!

     RÒi ti‰p theo cái hình nhÜ phi lš cûa "cách mång," cûa "Çäo chánh" låi có chÌnh lš, b¡t nhÓt và ti‰p ljn bÀu cº, gian lÆn kèm theo s¿ triŒt hå, trä thù... coi nhÜ không có m¶t luÆt lŒ giang hÒ nào ÇÜ®c Ç¥t ra cä. Cái gì ch§ ViŒt Nam ta mà dính líu v§i chính trÎ, xôi thÎt thì n¶i b¶ xào xáo không khác chi m¶t nÒi cháo heo, m¶t ÇÓng h° lÓn xà bÀn. ñ‹ rÓt cùng, liên danh NguyÍn væn ThiŒu và NguyÍn Cao Kÿ coi b¶ ÇÜ®c lòng quan thÀy MÏ cho nên ÇÜ®c phép ÇÙng ra gi» lÃy giŠng mÓi quÓc gia. Thº hÕi lãnh Çåo th©i cÖ, b® Ç« nhÜ vÆy thì làm sao ÇÜa ÇÃt nܧc thoát khÕi vòng nô lŒ cûa ngoåi bang? Nh»ng th©i Çåi t¿ chû t¿ trÎ, t¿ túc t¿ cÜ©ng cûa ñinh, Lê, Lš, TrÀn bi‰t bao gi© m§i có cÖ h¶i tái sinh?

     Trong khi Ãy, k‹ tØ næm 1960, M¥t TrÆn Giäi Phóng MiŠn Nam cûa C¶ng Sän Çã ÇÜ®c thành lÆp và càng ngày càng l§n månh. Tranh nhau v§i chính phû C¶ng Hòa trong nhiŒm vø b¡t lính và thu thu‰. Dân quê b‡ng rÖi vào ÇÜ©ng cùng không ngõ thoát, bu¶c phäi sÓng Ç©i trâu ng¿a m¶t c° hai tròng. V§i ÇÜ©ng lÓi rÌ tai, dø d‡ không mÃy thành công, ViŒt C¶ng Çã chuy‹n qua giai Çoån s¡t máu, ch¥t ÇÀu m° bøng Ç‹ trÃn áp dân lành. S®? ñúng, phäi bi‰t s® ch§! Bªi vÆy, nh»ng ai không có cÖ h¶i, phÜÖng tiŒn di tän vŠ thành ÇŠu hÀu h‰t phäi cam tâm ª låi làm tôi m†i cho b†n gi‰t ngÜ©i không g§m tay, vì b¡t bu¶c ch§ không vì nghïa cä, t¿ nguyŒn, yêu m‰n quê hÜÖng...

     Sài Gòn, dåo trܧc, ÇÓi v§i Hi‰u quä quá mông mênh, xa lå. M¶t lÀn Çi thi vÃn Çáp, ª tr† nhà m¶t ngÜ©i bà con cûa bån, cô Hai cûa TrÎnh QuyŠn Tài, n¢m trên ÇÜ©ng CÓng Quÿnh Çã không cho chàng m¶t khái niŒm gì h‰t vŠ n‰p sÓng Çua chen, xô bÒ cûa chÓn thành Çô. Nh»ng bu°i ljn trÜ©ng thi thì có con gái l§n còn Ƕc thân cûa gia chû, chÎ Minh NguyŒt, ÇÜa rܧc cho khÕi låc ÇÜ©ng. M¶t vài câu trao Ç°i qua låi, th‰ thôi. Gia Çình này thu¶c hàng giàu sang, nhà lÀu xe hÖi, nên chàng cÛng bi‰t thân phÆn nghèo khó cûa mình, ch£ng dám làm thân.

     NhÜng sau Çó không lâu, hên quá, trong m¶t b»a gi‡ tåi nhà cûa th¢ng bån cùng l§p, TrÀn HÜng Phát, quê ª Ch® Gåo, Hi‰u tình c© g¥p ÇÜ®c ngÜ©i chÎ bà còn bên ngoåi xa l¡c xa lÖ có nhà ª Sài Gòn. ChÎ Thäo, TrÀn thÎ PhÜÖng Thäo, quê ª xã Ông Væn, cÛng thu¶c quÆn Ch® Gåo. N‰u tính kÏ ra thì chÎ Thäo và Hi‰u bà con ÇÀu ông sÖ, vì má chÎ và má chàng có cùng m¶t ông cÓ. ñ¥c biŒt m¶t Çi‹m, chÎ là trܪng n» trong m¶t gia Çình Nho giáo. Ba chÎ, m¶t ông ÇÒ bi‰t nhiŠu ch» nho, Çã không d¿a vào lj hŒ thi "Miên HÜ©ng Ðng Bºu Vïnh, Bäo Quš ñÎnh Long TrÜ©ng..." cûa mình Ç‹ Ç¥t tên con cháu nhÜ vua Minh Mång, mà låi d¿a theo bài thÖ bÓn mùa, tÙ quí thi, nhÜ sau:

     Xuân du phÜÖng thäo ÇÎa
     Hå thܪng løc hà trì
     Thu Äm hoàng hoa tºu
     ñông ngâm båch tuy‰t thi

     RÒi cÛng chính chÎ Thäo có lÀn Çã k‹ ti‰p cho Hi‰u nghe r¢ng ba chÎ nói Çó là m¶t bài ca dao rÃt xÜa cûa Tàu, xÜa ljn Ƕ vào th©i Ãy bên Tàu chÜa có hoa sen chÌ có m‡i bông súng thôi, nên ch£ng ÇŠ thÖ "løc hà" tÙc "hoa súng xanh," là gì? Có lë ljn Ç©i ngÜ©i ÇËp Tây Thi cûa Phåm Lãi Çã bÎ ViŒt Câu TiÍn Çem cÓng hi‰n cho Ngô Phù Sai... thì hoa sen m§i thÆt s¿ du nhÆp vào Trung Hoa! Ba chÎ còn nói thêm là nh»ng Çóa hoa sen tinh khi‰t Çã tØng nª ra dܧi chân PhÆt t° Çó s« dï ÇÜ®c lan truyŠn vào ViŒt Nam là do các tu sï Çi hành hÜÖng, thÌnh kinh cÀu phܧc l¶c, Çem vŠ tØ bên xÙ huyŠn bí ƒn ñ¶! Nghe vÆy thì hay vÆy ch§ chÎ nào có bi‰t Ãt giáp gì ljn nÖi sän xuÃt l¡m r¡n h° mang hay cái xÙ ch‰ tåo nhiŠu xì dÀu!

     Sau chÎ PhÜÖng Thäo, tÙc CÕ ThÖm, thì hi‹n nhiên có thêm Løc Hà, Hoàng Hoa và Båch Tuy‰t. Ch£ng bi‰t trong thâm tâm ba chÎ có m¶ng ܧc ÇÜ®c tÙ nÜÖng công chúa hay không, nhÜng n‰u ông có chû tâm nhÜ vÆy thì k‹ nhÜ m¶ng ܧc Çã không thành, vì hai trong bÓn cái tên ÇÜ®c coi là rÃt ÇËp cho bÓn kiŠu n» kia låi ÇÜ®c tròng lên ÇÀu hai cÆu con trai gi»a, TrÀn Løc Hà và TrÀn Hoàng Hoa. Mà cÛng còn hên cho ông bªi ÇÙa thÙ tÜ, TrÀn thÎ Båch Tuy‰t là ÇÙa con gái, ch§ n‰u l« nhÜ con trai mà d‰nh cái tên TrÀn Båch Tuy‰t thì nghe coi b¶ không °n chút nào h‰t. NhÃt là tØ khi có hãng làm bæng vŒ sinh Båch Tuy‰t ra Ç©i. Có ÇiŠu hÖi lå là sau khi sanh Båch Tuy‰t, không bi‰t ông hay bà Çã âm thÀm tuyên bÓ Çình chi‰n dài hån, cho nên mãi ljn bây gi© Båch Tuy‰t cô nÜÖng vÅn ngang nhiên làm cô út.

     Tuy tên tu°i có vÈ bay bܧm, væn chÜÖng ch» nghïa nhÜ vÆy nhÜng chÎ Thäo là ngÜ©i chÃt phác hiŠn lành, bäi buôi vui vÈ. Trܧc khi lÃy chÒng chÎ cÛng Çã tØng bi‰t lo vÜ©n tÜ®t ru¶ng nÜÖng, công cày công cÃy. RÒi ÇØng nói gÀn m¿c thì Çen gÀn Çèn thì sáng , m¥c dÀu di chuy‹n lên chÓn thÎ thành nh»ng mÃy næm qua mà nܧc da bánh ích ÇÜ©ng hÛ cûa chÎ cÛng chÜa chÎu nhä n¡ng. Bên ngoài cÛng tóc d®n læn tæn, quÀn hàng áo nhiÍu, cÛng chÜng diŒn ra ph‰t theo ki‹u væn minh tân ti‰n nhÜ ai, nhÜng bên trong con ngÜ©i n‰t na, thùy mÎ cûa chÎ hình nhÜ cÛng không bao gi© thay Ç°i. Trên khuôn m¥t xÜÖng xÜÖng cûa chÎ, chÌ có c¥p m¡t to lúc nào cÛng long lanh ÜÖn ܧt là hai Çi‹m n°i bÆt, dÍ nhìn, luôn làm ngÜ©i khác Ç‹ š. ChÎ không ÇËp nhÜng có duyên ngÀm, không nh»ng æn ª ÇÜ®c lòng chÒng mà còn v§i bà con láng giŠng, chòm xóm xung quanh n»a. ChÒng cûa chÎ cÛng vÆy, anh Ngô H»u Phúc, m¶t chân th® hàn cûa hãng Ba Son, quê ª CÀn Giu¶c, là ngÜ©i quê mùa cøc mÎch, chí thú làm æn. Hai v® chÒng chÎ m§i có hai ÇÙa con trai, lên ba và næm tu°i, hiŒn cÜ ngø trong m¶t xóm lao Ƕng d†c theo ÇÜ©ng Phåm Th‰ Hi‹n, thu¶c QuÆn 8 Sài Gòn.

     MÃy bÆn Çi thi ngành vào các phân khoa, k‹ cä trÜ©ng ñåi h†c sÜ phåm mà chàng Çã ÇÆu, Hi‰u ÇŠu lên tá túc tåi ngôi nhà xÆp xŒ, vách ván mái tôn, có cæn gác lºng cûa anh chÎ PhÜÖng Thäo-H»u Phúc. Trong các ngày lang thang, vÃt vܪng Ãy n‰u muÓn Çi Çâu xa thì chàng phäi dùng xe bušt, còn n‰u Çi gÀn gÀn quanh xóm thì chàng mÜ®n xe cûa chÎ Thäo. Sài Gòn r¶ng l§n, trÓng träi quá không mÃy thích h®p cho nh»ng ngÜ©i... cuÓc b¶. Vä låi, chàng cäm thÃy rÃt e ngåi khi phäi nhäy lên ngÒi xích lô Çåp, xích lô máy ho¥c giä chun vô xe taxi.

     Bây gi© khác hÖn nhiŠu, š chàng muÓn nói có cái gì Çó làm chân, vì Hi‰u Çã Çem ÇÜ®c chi‰c Mobilette bình vuông cûa mình lên tÆn chÓn phÒn hoa Çô thÎ. B¢ng cách chÎu khó chåy tà tà th£ng m¶t måch tØ MÏ Tho lên, khÕi phäi chÃt trên mui xe Çò, c¶t ràng ch¢ng chÎt tÙ phía. Cho dù không ngang tàng phách lÓi so v§i Vespa, Lambretta, Goebels, Sachs... nhÜng cÛng khá hÖn mÃy chi‰c Vélo-Solex, còi c†c không khác gì xe Çåp. LÀn ÇÀu tiên vÜ®t khÕi cÀu Tân An b¡c qua sông Vàm CÕ Tây, Çi lên cÀu B‰n LÙc b¡c qua sông Vàm CÕ ñông, rÒi cÀu Bình ñiŠn thu¶c khu Bình Chánh-An Låc, Ç‹ vào mÛi dùi Phú Lâm b¢ng ÇÜ©ng b¶ k‹ cÛng vui vÈ, thích thú l¡m. M¶t khám phá m§i ÇÓi v§i chàng. RÃt khác v§i Çi xe lô, xe Çò chÌ chåy ngang cái vù là h‰t. ñ¢ng này, chàng có quyŠn ng¡m nghía tr©i mây trong ánh n¡ng ban mai huy hoàng r¿c r«, cùng hít thª hÜÖng thÖm ngào ngåt cûa ru¶ng ÇÒng bát ngát ngút ngàn. Nh»ng con sông uÓn khúc, nh»ng xóm nhà cheo leo Çã vë lên bÙc tranh bình dÎ, m¶c måc, thanh thän cûa miŠn Nam nh»ng nét chÃm phá sÓng Ƕng.

     Hi‰u nhÜ Çã thu¶c lòng nh»ng con ÇÜ©ng dÅn vŠ nhà chÎ Thäo! TØ ngã Phú Lâm men theo ÇÜ©ng Hùng VÜÖng, ÇÜ®c m¶t LJi thì rë qua ÇÜ©ng NguyÍn Trãi, chåy ri‰t t§i ngã tÜ TrÀn Bình Tr†ng xéo xéo Ç¢ng kia là nhà th© Ch® Quán, quËo phäi và chåy th£ng m¶t måch xuÓng b‰n Hàm Tº, rÒi quËo trái thì Çøng chân cÀu Ch» Y. Qua bên kia cÀu Ch» Y, nh§ ÇØng rë xuÓng ngã Chánh HÜng ª gi»a cÀu, là ÇÜ©ng Phåm Th‰ Hi‹n. ñÀu này chåy xuyên qua các xóm bình dân lao Ƕng träi dài hai bên lŠ, còn ÇÀu kia chÌ ÇÜ®c m¶t LJi rÒi v¡ng vÈ hÖn, dÅn vŠ miŒt cÀu Råch Ông, nÓi ti‰p theo ÇÜ©ng TrÀn Xuân Soån chåy d†c theo kinh TÈ ra cÀu Hàng.

     TÜÖng t¿ nhÜ vÆy, chàng cÛng Çã thu¶c lòng l¶ trình Çi ljn trÜ©ng hàng ngày. DÍ l¡m, bæng qua cÀu Ch» Y, th£ng t§i theo ÇÜ©ng NguyÍn Bi‹u v§i bên phäi là ch® Nancy thì Çøng Çåi l¶ TrÀn HÜng ñåo, quËo phäi và xích t§i m¶t chút thì g¥p ngã ba Çåi l¶ C¶ng Hòa. Con ÇÜ©ng có ljn ba trÜ©ng n°i ti‰ng: ViŒn Çåi h†c Sài Gòn, phân khoa Khoa H†c, trÜ©ng Çåi h†c SÜ Phåm và trÜ©ng trung h†c Pétrus Kš. ñó là chÜa k‹ Trung tâm Sinh ng» chÖ vÖ m¶t mình m¶t góc, ª phía dܧi kia ngã ba ÇÜ©ng Thành Thái...

     - B»a nay em có Çi h†c không vÆy, Hi‰u?

     N»a, chÎ Thäo låi hÕi chàng câu hÕi Çó! Hình nhÜ sáng nào cÛng vÆy, v§i cùng m¶t š nghï trong ÇÀu, chÎ muÓn hÕi Hi‰u m¶t câu cho có chØng trܧc khi xách giÕ Çi ch®! Ch§ m‡i ngày nhÜ m†i ngày, chÎ Çã bi‰t quá rõ là b°n phÆn cûa anh Phúc thì tØ sáng s§m Çèn ÇÜ©ng chÜa t¡t Çã xách xe ra ÇÜ©ng, chi‰c Sachs bŒnh hoån cÛ mèm, còn hai th¢ng nhóc, An và Bình, thì luôn luôn say sÜa trong giÃc ngû mu¶n. VŠ phÀn chàng thì tuy có hÖi trÒi søt, b»a thì dÆy thiŒt s§m Ç‹ dò låi bài, b»a thì n¢m nܧng cho Çã ljn khi m¥t tr©i m†c, nhÜng không b»a nào chàng låi không Çi ljn l§p.

     Khác v§i sinh viên các phân khoa ph° thông nhÜ Væn Khoa, LuÆt Khoa, Khoa H†c... gi© giÃc thay Ç°i lia chia sáng trÜa chiŠu tÓi, sinh viên trÜ©ng sÜ phåm cÙ nhÜ là h†c trò trung h†c, ngày hai bu°i c¡p sách ljn trÜ©ng. ChÌ khác ª ch‡ ngày xÜa thÀy và cô giáo Çi‹m danh, bây gi© t¿ tay mình kš vào s° có m¥t. ChuyŒn cúp cua Çi chÖi v§i bÒ låi càng khó xäy ra, vì vØa s® bÎ Çu°i và vØa muÓn gi» gìn th‹ diŒn mô phåm, nhà giáo cûa mình. Trong tÜÖng lai së làm thÀy làm cô lÛ nhóc l§n Çåi mà, Çâu có lôi thôi bê bÓi cho ÇÜ®c. Còn chuyŒn gì ch§ chuyŒn xuÓng ÇÜ©ng, bi‹u tình thì xin miÍn nói t§i, nhÜ©ng cho các tay muÓn làm lãnh tø chính trÎ. NgÅm nghï låi, nh»ng kÈ tÆp tÍnh làm nghŠ gõ ÇÀu trÈ sao mà hiŠn Öi là hiŠn!

     Bà này kÿ, bi‰t quá rÒi mà còn hÕi, Hi‰u nhû thÀm! NhÜng chàng cÛng tØ tÓn Çáp låi cho có lŒ:

     - ñi ch§ chÎ!

     ChÎ låi hÕi ti‰p:

     - TrÜa nay em có vŠ æn cÖm không?

     Hi‰u gãi ÇÀu, tình thiŒt:

     - B»a nay có gi© th¿c tÆp, ch¡c em vŠ trÍ. ChÎ v§i An, Bình cÙ viŒc æn trܧc Çi, ÇØng ch©. ChØng nào em vŠ em së xuÓng b‰p em løc.

     - ThiŒt hôn? Th¿c tÆp ª trÜ©ng h†c hay là th¿c tÆp ª råp hát ñåi ñÒng Çây cÆu?

     Cái gì, råp ch§p bóng ñåi ñÒng? Úi chà, bà này cÛng rành d» ha! Mà nói cho ngay, xung quanh khu ñåi h†c sÜ phåm cÛng không có mÃy råp ch§p bóng! Ÿ phía trên kia, góc Cao Th¡ng và Phan Thanh Giän, có råp thÜ©ng tr¿c ñåi ñÒng, chi‰u liên tøc liŠn tù tì tØ sáng ljn khuya muÓn vô coi lúc nào cÛng ÇÜ®c. Coi nºa Çuôi rÒi ráp låi nºa ÇÀu cÛng xong. Ÿ phía dܧi này, góc CÓng Quÿnh và Võ Tánh, có råp Khäi Hoàn ÇÓi diŒn bên kia ÇÜ©ng là vòng thành Ô-Ma, thÜ©ng chi‰u phim theo xuÃt. Không k‹ gÀn Çó có råp hát QuÓc Thanh quen thu¶c, dành riêng cho nh»ng ai thích coi cäi lÜÖng và Çåi nhåc h¶i. HiŒn th©i, Çoàn Thanh Minh Thanh Nga Çang Çóng Çô dài hån ª Çó. Tuy bi‰t vÎ trí tØng råp m¶t nhÜng rÃt ít khi Hi‰u Çi coi hát hay xem phim. Rõ ràng chàng khai thiŒt mà vô tình bÎ bà chÎ hi‹u lÀm!

     ChÎ Thäo låi không bi‰t là trong nh»ng gi© th¿c tÆp các môn phø nhÜ VÆt Lš, Hóa H†c và Toán, b†n chàng ÇŠu phäi chåy sang trÜ©ng Khoa H†c, mÜ®n Ç« phòng thí nghiŒm cûa ngÜ©i ta xài tåm, cho nên viŒc Çi t§i Çi lui cÛng mÃt nhiŠu thì gi©, trÍ nãy là chuyŒn thÜ©ng. RÒi tuy trai gái cÛng hay b¡t c¥p làm chung m¶t nhóm, nhÜng dï nhiên Çó chÌ là chuyŒn h†c hành thi cº, tÓi tæm m¥t mÛi mà thôi. Sao chÎ Çi nghÌ quÃy cho em vÆy chÎ? Em mà dám trÓn h†c Çi ciné hä chÎ? Nói vÆy ch§, Hi‰u nghï, có lë tåi vì chÎ coi Hi‰u nhÜ ÇÙa em ru¶t trong nhà nên m§i Ç‹ tâm, th¡c m¡c mÃy thÙ lÄm cÄm Çó. Chàng cÜ©i:

     - ChÎ nói, tøi em Çâu có ränh r‡i mà lo mÃy chuyŒn tào lao Çó! N‰u có dÜ thì gi© thì cùng l¡m là hËn nhau vào thÜ viŒn, trao Ç°i š ki‰n, bài vª vÆy thôi!

     ChÎ Thäo cÜ©i theo:

     - Thôi mà cÆu Ba, ÇØng có làm b¶! Ÿ Sài Gòn nÀy mÃy cô mÃy cÆu Ç©i nay t¿ do, tân ti‰n, væn minh l¡m. VÆy ch§ tuÀn rÒi cô, cô... gì Çó, t§i thæm cÆu và ÇÎnh rû cÆu Çi Lái Thiêu chÖi cho bi‰t v§i c° n»a, rÒi sao? B¶ tính dÃu chÎ hä? S® chÎ mét dì dÜ®ng Bäy hä?

     Tr©i ÇÃt, bà này làm nhÜ có linh tính, giác quan thÙ sáu không b¢ng! Tåi sao mÃy cô bån Hi‰u ghé thæm trܧc Çây bä không nh¡c mà låi nh¡c cô m§i ghé tuÀn rÒi? Hóa ra hÍ ai có tÎch thì hình nhÜ thÜ©ng hay røc rÎch Ç‹ rÒi cº chÌ và l©i nói tuy dÃu di‰m nhÜng ch£ng thi‰u thân mÆt kia Çã không l†t khÕi Çôi m¡t dòm ngó cûa bà chÎ thì phäi? à, mà có th‹ chàng cÛng Çã thÆt s¿ dành chút chút cäm tình riêng tÜ hܧng vŠ cô bån gái ngÒi trên mình m¶t bàn? Nhà nàng ª gÀn bót Hoàng Hùng, bên kia ÇÜ©ng Võ Tánh ngó xéo qua cºa thành Ô-Ma, nhÜ chàng vØa m§i ÇiŠu tra ra gia phä, tông tích. Còn mänh vÜ©n cây æn trái trên Lái Thiêu chÌ là quê ngoåi cûa ngÜ©i ÇËp. Hi‰u giä lä:

     - Mèn Öi, tܪng ai Çâu xa lå, chÎ ÇÎnh nói t§i con nhÕ MÏ Hånh bån h†c cûa em Çó hä? Dân nhà giàu Çó chÎ Öi, tøi nó chÌ ngó mình b¢ng nºa con m¡t. C° m©i cho có m©i vÆy thôi, m©i lÖi ch§ không phäi m©i thiŒt nên em h°ng ham!

     ChÎ Thäo låi hi‹u lÀm m¶t lÀn n»a:

     - Nói gi«n ch§ chÎ bi‰t tánh em ham h†c, bi‰t lo trܧc tính sau! Có nhÜ vÆy thì dì dÜ®ng Bäy ª dܧi quê m§i chÎu khó làm løng ki‰m tiŠn, gªi sÃp gªi ngºa lên Çây cho em æn h†c! Thôi thì ráng vài ba næm n»a Çi rÒi ra trÜ©ng Çi làm thÀy thông ông phán, thÀy giáo cô kš v§i ngÜ©i ta.

     Hi‰u thª phào nhË nhÕm! RÒi t¿ hÕi, k‹ cÛng lå, mình Çã tròm trèm hai mÜÖi tu°i ÇÀu rÒi ch§ b¶ nhÕ nhít gì Çâu mà sao cÙ còn e dè, røt rè khi có ngÜ©i Ç¥t vÃn ÇŠ gái trai v§i mình ch§? Có phäi nh»ng ai Çã sÓng qua cu¶c Ç©i tÌnh lÈ thì vÅn hay ngÆp ngØng, nhút nhát khi lên chÓn thành Çô? Dܧi m¡t chàng thì b†n con gái Sài Gòn có phÀn nào dån dï và Çanh Çá hÖn, nhÜng b†n con trai thì nhiŠu ÇÙa cÛng bÖ ph© ngÖ ngác nhÜ Hi‰u, nh»ng con vÎt hãng låc bÀy, ch§ có tài giÕi gì hÖn ai?

     Nhún mình nhÜ th‹ nhún Çu , Hi‰u nhÕ nhË, khiêm nhÜ©ng:

     - Då, chÎ ÇØng có khen em quá có ngày nó... té hen! ChØng nào mình cÀm ch¡c trong tay h¤ng hay ch§ ÇØng nói trܧc s® bܧc h°ng qua, chÎ Öi!

     Bܧc h°ng qua? Ÿ Çây, š cûa Hi‰u muÓn nói ljn chuyŒn tình cäm hÖn là chuyŒn h†c hành! Quä vÆy, chuyŒn h†c hành ÇÓi v§i chàng nhÜ là chuyŒn ch¡c ch¡n Çang n¢m trong tÀm tay, cÙ v§i ra là n¡m ÇÜ®c. TÃt cä m†i thÙ ÇŠu Ç¥t dܧi s¿ ki‹m soát cûa chính mình, không chóng thì chÀy chàng së Çi lÀn ljn Çích. Còn chuyŒn yêu thÜÖng, nhung nh§, tÜÖng tÜ thì låi là chuyŒn rÃt khác. Không mÃy khi mình làm chû ÇÜ®c tình hình và cÛng ch£ng mÃy lúc mình làm chû ÇÜ®c cä chính mình n»a. TÃt cä m†i thÙ ÇŠu nhÜ Ç¥t dܧi s¿ cäm thông, chia xÈ v§i tha nhân. ñ‹ rÒi nh»ng ngÜ©i Ça tình, Ça cäm, Ça sÀu nhÜ chàng thÜ©ng bÎ rÖi vào hoàn cänh lŒ thu¶c hÖn là chû Ƕng. SÓng thì hay sÓng cho "ngÜ©i dÜng" và vui thì låi vui theo niŠm vui cûa nh»ng "kÈ khác h†." Ngày nào v§i HÒ ñiŒp, TÜ©ng Vi, Hoài HÜÖng, LŒ Thûy ª quê nhà và bây gi©, nÖi Çây, cùng v§i nh»ng bån m§i MÏ Hånh, Thúy Nga...

     Hi‰u Çang mÖ màng nghï ljn chuyŒn Çâu Çâu thì ti‰ng giøc giã cûa chÎ Thäo Çã vô tình lôi chàng trª vŠ v§i th¿c tåi:

     - Thôi, Ç‹ chÎ Çi ch® kÈo trÜa. ChØng nào em Çi h†c nh§ Çóng cºa, khóa h© låi Çó giùm cho chÎ nghen. Hai th¢ng nhÕ ch¡c còn say ngû, chÎ së Çäo m¶t vòng rÒi lË lË vŠ liŠn Ç‹ không thôi tøi nó thÙc dÆy bÃt tº.

     - ¯a, chÎ cÙ Çi Çi, Ç‹ Çó em lo cho.

     ChÎ Thäo v¶i vã bܧc ra ngõ hÈm và Hi‰u khép låi cánh cºa hàng rào cây bao quanh hàng ba trܧc nhà, tráng xi-mæng såch së. M¶t vài ngÜ©i Çi ch® s§m Çã bÜÖn bä xách giÕ trª vŠ.

     M¥t tr©i vØa chÒm qua mái lá cûa cæn nhà cuÓi xóm, chi‰u nh»ng tia n¡ng ng†c ngà rång r« ÇÀu ngày. M¶t mùi nºa ngay ngáy, nºa thÖm tho xông lên tØ lòng ÇÃt. L¡ng džng dܧi màn sÜÖng mÕng chÜa tan h‰t, con hÈm cøt nhÜ cÛng vØa vÜ®t qua nh»ng cÖn ngáp dài và b¡t ÇÀu vÜÖn vai tr°i dÆy. Có ti‰ng con nít khóc Çâu Çây hòa lÅn v§i ti‰ng chào thÜa, tØ giã cha mË cûa lÛ trÈ trܧc khi Çi ljn trÜ©ng. Ngoài kia, trên ÇÜ©ng cái, ti‰ng máy n° và còi xe xuôi ngÜ®c, tranh giành chen lÃn nhau qua låi Çã Òn ào, in Õi tØ lâu.

     Trong hân hoan chào Çón bình mình, Hi‰u hít thª m¶t hÖi dài cho cæng ÇÀy hai buÒng ph°i cái không khí trong lành, tÜÖi mát nhÜ nܧc suÓi cam lÒ chÜa bÎ bøi trÀn làm vÅn Çøc mÃy. Chàng khoan khoái tÆp m¶t vài Ƕng tác th‹ døc th‹ thao, chim bay cò bay, Ü«n Ëo v¥n ngÜ©i sang trái sang phäi. XÜÖng vai, xÜÖng sÓng và xÜÖng sÜ©n trª mình nghe rôm rÓp, ræn r¡c. Sܧng thiŒt!

     Ch£ng mÃy chÓc Çã ljn gi© Çi h†c. Hi‰u bܧc vào trong thay ÇÒ, gom m§ sách vª ràng vô b†t-ba-ga, ÇÄy chi‰c Mobilette phóng ra ÇÜ©ng. Không quên khóa trái cºa nhÜ chÎ Thäo Çã d¥n. B»a nay th‰ nào An và Bình cÛng së thÙc dÆy trܧc khi chÎ Çi ch® vŠ. Hi‰u Çoán ch¡c nhÜ vÆy vì hÒi hôm tøi nó Çi ngû s§m hÖn thÜ©ng lŒ. Bäo Çäm hai ÇÙa së b¡c gh‰ ngÒi cånh cºa s° dòm ra nhÜ m†i khi, nh»ng lúc phäi ª nhà m¶t mình. T¶i nghiŒp, qua chÃn song, trông nhÜ hai tên tù tí hon. Chàng Çã g¥p nhiŠu lÀn nhÜ vÆy. ´t khi tøi nó dám mª cºa Çi ra ngoài, có lë vì rÃt s® ngÜ©i lå m¥t nhÃt là mË mìn lÈn vô, nên cÙ phäi làm y theo l©i hæm he, d†a nåt rÃt cÄn thÆn cûa ngÜ©i l§n.

     VÜ®t qua hàng hàng l§p l§p nh»ng khách b¶ hành, xe Çåp, xích lô Çåp, xe Lam chåy chÆm hÖn, Hi‰u v¥n thêm tay ga, lång qua lång låi ti‰n lên dÓc cÀu. M¶t vài ti‰ng x¤ng gi†ng ra tuÒng phän ÇÓi. M†i ngÜ©i nhÜ Çang gÃp rút, hÓi hä. Dܧi ánh hào quang tÕa rång cûa n¡ng Ãm ban mai, hình nhÜ chÜa khi nào chàng cäm thÃy quang cänh Çoån gi»a cÀu Ch» Y r¶n rÎp, náo nhiŒt nhÜ hôm nay. Trên b¶, xe c¶ nhÜ ÇÜ®c phép chåy h‰t ga, Àm ï, rÀn rÀn. Dܧi nܧc, Çû ba m¥t giáp công tØ sông B‰n Nghé, kinh Tàu HÛ, kinh Ngang gì gì Çó, ghe tàu nhÜ ÇÜ®c phép xä máy, chåy n°i sóng tr¡ng xóa trên màn nܧc xanh rêu, xËt qua xËt låi dܧi då cÀu nhÜ m¡c cºi. Kèn xe lÅn còi tàu r¶n rã vang lên tÙ phía. TØ mån Chánh HÜng Çi lên, tØng Çoàn xe ba-gát ti‰p tøc nÓi Çuôi nhau, chÃt ÇÀy nh»ng thân heo sÓng cåo lông såch së, chÈ Çôi g†n gàng Ç‹ kÎp th©i phân phÓi cho các ch® thÎt. ThÌnh thoäng có thêm dæm ba chi‰c xích lô Çåp ho¥c xích lô máy, bÕ mui l¶t nŒm cho khÕi dính máu, cÛng ÇÜ®c trÜng døng Ç‹ chª heo thay ngÜ©i tranh thû th©i gian cho các mÓi ª xa.

     Ô hay, trong bÃt ch®t Hi‰u thi‹n nghï, có lë không riêng gì nh»ng vÆt vô tri vô giác nhÜ xe c¶, ghe tàu, không riêng gì nh»ng loài cÀm thú, súc vÆt dù Çã ch‰t hay còn sÓng, không riêng gì nh»ng ngÜ©i chung quanh Hi‰u bao gÒm Çû thÙ hång nhÜ thÀy thông thÀy kš, cô giáo cô hÀu, cha huynh sÜ sãi, dì phܧc bà vãi, du Çäng cao bÒi, Çï Çi‰m ma cô, công nhân tÜ chÙc, bác sï kÏ sÜ, vua chúa quÀn thÀn, tܧng tá quan lính, chú thi‰m cô dì, bác cÆu dÜ®ng m®, ông bà cháu ch¡t, cha mË con cái, anh em chÎ em..., vân vân và vân vân, mà ngay chính cä chàng cÛng vÆy, cho dù có "Çoån trÜ©ng" hay "không Çoån trÜ©ng" Çi chæng n»a cÛng không cÀn thi‰t, ai ai rÒi... cÛng phäi qua cÀu! Phäi di chuy‹n không ngØng, phäi sÓng v§i nh»ng phút giây mà cu¶c Ç©i này Çã Çem låi. Không ai có quyŠn, cÛng không ai ÇÜ®c phép dØng låi trên cÀu. TrØ phi có nh»ng ngÜ©i th¿c tâm muÓn Çi tìm cái ch‰t, vì ÇÙng låi là ÇÒng nghïa v§i t¿ sát.

     NhÜng, qua cÀu rÒi Ç‹ phäi làm gì và Çi vŠ Çâu? Tåi sao mình không "Xuân du phÜÖng thäo ÇÎa, Hå thܪng løc hà trì, Thu Äm hoàng hoa tºu, ñông ngâm båch tuy‰t thi" nhÜ ngÜ©i xÜa Çã làm mà låi chui vô trÜ©ng ñåi h†c sÜ phåm? Hi‰u Ç° dÓc cÀu men theo ÇÜ©ng NguyÍn Bi‹u. Bên hông mình, ch® Nancy Çã Çông Çúc kÈ bán ngÜ©i mua, ti‰ng ch†n hàng, trä giá bén gót Çu°i theo Çinh tai, nhÙc óc...

---

Bài Trܧc Trang Chính Bài K‰ Ti‰p

---