Sau tác phÄm ÇÀu tay, M¶t ñ©i ñ‹ H†c , do ông Mai Thäo vi‰t t¿a, bÃy lâu nay tôi vÅn hay nh© các væn h»u Çi trܧc ÇŠ båt cho tác phÄm mình. V§i quan niŒm nh¢m lÜu låi m¶t vài k› niŒm trong niŠm tâm giao cùng các væn h»u thân quen Ãy. Tuy nhiên, lÀn này có hÖi khác!

     CÛng qua m¶t thân tình, m§i Çây m¶t bån væn cho bi‰t, Çåi khái, chÜa ch¡c là Ƕc giä Çã hi‹u rõ và ÇÒng quan Çi‹m v§i š ÇÎnh Çó cûa tôi! Mà có th‹ l¡m Ƕc giä së hi‹u lÀm r¢ng tác giä Çã chÜa v»ng tin vào tài næng cûa mình cho nên cÀn phäi có m¶t ngÜ©i Çi kèm, vi‰t lên vài l©i khen t¥ng m©i m†c ngÜ©i džc. ñó là chÜa nói ljn nh»ng bån væn khác có th‹ së dèm pha, ganh tÎ vì không có ÇÜ®c nh»ng cÖ may quen bi‰t, giao lÜu thân mÆt v§i m¶t sÓ Çông nh»ng ngÜ©i cÀm bút nhÜ tôi! Quä thÆt là chí lš! ñ‰n n‡i, tôi phäi vi‰t ra Çây nh»ng dòng này nhÜ Ç‹ lÜu låi m¶t k› niŒm vui vui v§i m¶t ngÜ©i bån væn!

     RÒi, càng chí lš hÖn n»a khi tôi là ngÜ©i cÛng Çã có dæm ba tác phÄm trình làng, v§i ít nhiŠu ti‰ng vang! NhÃt là trong th©i gian gÀn Çây có vài b¢ng h»u, kÈ Çi trܧc ngÜ©i theo sau, låi nh© tôi vi‰t båt, bình thÖ, Çi‹m sách! Thôi thì k‹ nhÜ gi© phút Çã ljn, tØ nay, tôi phäi t¿ mình vi‰t t¿a cho mình vÆy. Không k‹ nh»ng trÜ©ng h®p Ç¥c biŒt, dï nhiên.

     T¿a hay båt vi‰t cho m¶t ngÜ©i khác, v§i tôi, ngoài nh»ng giao tình qua låi phäi có, thông thÜ©ng chÌ là nh»ng dòng phê bình m¶t chiŠu: khen. NgÜ©i vi‰t t¿a hay båt phäi chÎu khó džc kÏ tác phÄm, suy ngÅm và tìm ra nh»ng Çi‹m hay theo š mình mà th°i phÒng lên, trong khi phäi l© Çi nh»ng Çi‹m dª. L¡m lúc chÜa ch¡c Çã nói lên ÇÜ®c døng š, tâm s¿ cùng n‡i lòng cûa tác giä gªi gÃm trong Çó, vì m‡i ngÜ©i cÀm bút ÇŠu có m¶t cách vi‰t riêng và m¶t trình Ƕ thܪng ngoån riêng!

     Bäo Çäm không ai có th‹ hi‹u rõ m¶t tác phÄm hÖn là chính tác giä! Song le, kËt m¶t Çi‹m, tác giä không th‹ t¿ huênh hoang, bÓc thÖm cho mình! Ngoåi trØ nh»ng kÈ Çã..., ch§ ai mà làm nhÜ vÆy xem ra kÿ ch‰t Çi ÇÜ®c! Bªi th‰, t¿ vi‰t cho mình m¶t vài ÇiŠu là chuyŒn không th‹ và không nên xem thÜ©ng. DÍ dàng chæng là h†a ho¢n ÇÓi v§i nh»ng ngÜ©i Çang vi‰t dܧi dång thÙc m¶t chû ÇŠ, vì có th‹ d¿a vào Çó Ç‹ nói thoáng qua nh»ng ÇiŠu mình së trình bày, xây d¿ng, ܧc mÖ!

     NhÜng thº hÕi, có ai dám Ç¥t bút vi‰t khÖi khÖi mà không nh¡m vào m¶t møc tiêu, m¶t chû ÇŠ, m¶t hܧng nhìn nào ch§? Có h‰t! Ngay cä nh»ng ngÜ©i chuyên vi‰t ti‹u thuy‰t mua vui, dã tܪng Çi n»a! Ch£ng qua là có ngÜ©i Çã nêu lên ÇÜ®c m¶t ÇiŠu gì l§n lao và trong khi Çó có ngÜ©i låi chÌ vë ra m¶t cái gì nho nhÕ!

     Ÿ Çây, v§i M¶t N‡i BuÒn Riêng , tôi cÛng chÌ mong là mình Çã vë ra ÇÜ®c m¶t cái gì nho nhÕ mà thôi! Tåi sao?

     Tåi vì, quÓc gia hÜng vong thÃt phu h»u trách ! ñiŠu mà, không riêng gì tôi, tÃt cä nh»ng ngÜ©i chúng ta Çang sÓng ly hÜÖng nÖi ÇÃt khách quê ngÜ©i ÇŠu h¢ng tâm nghï t§i! Có phäi? NhÜng Ç¥t vÃn ÇŠ là m¶t chuyŒn mà làm ÇÜ®c gì hay không là m¶t chuyŒn khác! V§i m¶t ngÜ©i cÀm bút, nêu lên chû ÇŠ là m¶t chuyŒn mà vi‰t ÇÜ®c gì hay không là m¶t chuyŒn khác! Và tôi t¿ cäm thÃy mình Çã hoàn toàn thÃt båi, bÃt l¿c!

     Vì tôi Çã Ç‹ ngòi bút cûa tôi dÅn d¡t tôi Çi lang thang kh¡p m†i chân tr©i, góc bi‹n! Trong giông tÓ bão bùng khÖi låi bóng quê hÜÖng! Trong bi‹n cä l¡c lÜ con tàu Çi vinh danh ngÜ©i chi‰n sï! Trong lòng tØ tâm cûa nh»ng ngÜ©i chuyên môn lÜ©ng gåt có pa-tæng! Trong hÜÖng say døc tình thÃp thoáng bóng liêu trai! Trong tình yêu giao hòa bÃt k‹ màu da phong tøc! Trong êm ä gia Çình và thiên nhiên huyŠn thoåi! Trong nh»ng Çua Çòi bóng s¡c cûa gi§i quÀn hÒng! Trong n‡i ch‰t chÜa r©i tay trong tay cùng Chúa, PhÆt...

     Ô hay, cái gì lå th‰! M¶t quái thai th©i Çåi chæng? ThÜa r¢ng, không Çâu, chÌ là tác phÄm mà tôi có phÀn nào Üng š thôi! Xin m©i quš bån džc ghé m¡t vào xem!

Winston-Salem, cuÓi ñông næm Tân Mùi
NguyÍn TÃn HÜng

---

Bài Trܧc Trang Chính Bài K‰ Ti‰p

---