THIN NHN

Go: [ MAIN PAGE ]
Fonts: [ VIQR ] [ VNI ] [ UNICODE ] [ VISCII ] [ VPS ]

Thnh Tܮng THIN NHN
t thy ljn v
t sai ljn ng

Nguyn Tn Hng


     Trong h thng tin hc ngy nay ngܩi tho chng vin ( programer ), hay phc ha ( design ) mt biu tܮng ring ( unique icon ) cho chng trnh (program) ca mnh Nj mi ngܩi d nhn dng v trnh s trng hp. Cc cng ty ln cng vy, h c nhng nhn hiu ring ( logo, trade-mark ) v thng thܩng phi cu chng hay ng k ti ta.

     Cng khng khc g hn, mc d chng cn phi cu chng hay ng k ti ta, cc tn gio cng c nhng biu tܮng ǥc bit cho gio phi ca mnh. Ch cn nhn "cy thnh gi" l ngܩi ta bit ngay thuc o Cha, nhn "ta sen" l bit ngay thuc o Pht, v.v... v v.v... Gn y hn ht, ngܩi ta ch cn nhn "hnh mt mt" l bit ngay thuc o Tri hay o Cao i. Ngܩi trong o khng ai dm gi l "hnh mt mt" m phi knh cn gi l "Thnh tܮng Thin Nhn".

     Vy th "Thnh tܮng Thin Nhn" t u m c? V ai biu, ai dy m th?

     Tr v ngun ci xa xa nht th trong quyn "Lch S Quan Ph Ng Vn Chiu" (Thin L Bu Ta in li nm 1996), trang 30, c ghi r nh sau:

     Tuy Ngi chu lm nj-t ca Tin-ng ch cha lp bn th Nj th Tin-ng, v khng bit phi th lm sao? Mt ba kia Tin-ng dy Ngi phi to ra mt ci du hiu g ring Nj th. Ngi bn chn ch Thp. Tin-ng ni ch Thp cng ܮc song l du hiu ring ca mt nn o c ri. Phi suy-ngh m tm cho ra, c Tin-ng gip sc, Ngi xin hܫn li mt tun l Nj c ngy gi suy-nghim. Mn tun Ngi tm cng cha ra.
     Mt ba sm mai, li tm gi, Ngi ng ngi trn vng pha sau Dinh Qun, bng u Ngi thy trܧc mt cch xa Ƕ hai thܧc ty, l ra mt con mt thit ln, rt tinh-thn, chi ngi nh mt Tri. Ngi ly lm s-hi ht sc, ly hai tay y mt li khng dm nhn na, u Ƕ chng na pht ng h Ngi m mt ra th cng cn thy con mt y m li cng chi hn na.
     Ngi bn chp tay vi rng:
     "Bch Tin-ng nj-t r bit ci huyn-diu ca Tin-ng ri, nj-t xin Tin-ng ng lm vy nj-t s lm. Nh phi Tin-ng bo th Thin-Nhn th xin cho bin mt tc th".
     Vi xong th con mt lu ln ln ri mt.
     Nh vy m Ngi cng cha thit tin, nn cha to Thin-Nhn m th. Cch vi ngy sau Ngi cng thy y nh ln trܧc na. Ngi cng nguyn s to Thin-Nhn m th th con mt t nhin bin mt.


     Ngi Ng Minh Chiu thy Thin Nhn... l ra trܧc mt ch cch xa Ƕ hai thܧc ty ? Hai thܧc ty l gn lm, nh t trong ca nh nhn ra mi hin thm ba vy thi! Trong sch cng khng ghi r l Ngi ang nhn v hܧng no, ch thy... chi ngi nh mt Tri .

     y l khong thi gian Ngi Ng Minh Chiu lm vic Dng ng, vo nm 1921. V cng nn bit rng Qun Dng ng nm bn b Ty ca o Ph Quc. Ngi thy "Thin Nhn" hai ln vo bui sng, rt c th l nhn vo t lin, hܧng ng, pha mt tri mc.

     Ba nm sau, tc nm 1924 sp sa ǰi v Si Gn, vo lc tri chiu nhn v pha mt tri ln, Ngi mi ܮc n Trn cho thy cnh Bng Lai, trong c cnh... Nht, Nguyt, Tinh s xung mt hng (trang 34, sch dn):

     Cch t lu, mt ba chiu kia nhm li cui thng ging m-lch nm Gip T (Fe'v. 1924), Ngi ra hng mt ngoi m bin, Ngi tro ln mt hn ngoi Dinh Cu ngi ng mong ra bin thy bit m tri nܧc, sng dn ba-o. Bng cht Ngi trng thy ln ln t ch tri nܧc gip nhau, l ra mt cnh chng bit l cnh no m thit l xinh p, cnh y va khut, li l ra cnh khc. Cht ht Ngi thy cnh trn c Thin-Nhn s ngay xung mt hng c Nht-Nguyt-Tinh (2) cng p v cng. Ngi ngi coi m-mn, qun lng rng thn cn chn phm-trn. ܮc chng li 15 pht ng h th cnh y lu ln ln ri tiu mt.
     Sau hu c, c Cao-i Tin-ng mi cho Ngi bit y l cnh Bng-Lai. Theo li ca Ngi ܧc-nguyn nn cho Ngi thy cho nong-ch m lo tu.


     V sau y l li ghi ch s (2):

     (2) V Si-Gn Ngi bo mt ngܩi nj-t cp nht ca Ngi l ng c-Hc Thi v li y nh ca Ngi thy Nj m th. ng c-Hc Thi c džc li cho o hu Truyn-Tܮng nghe li mt ln na lc ng cn ti Trܩng-hc Bnh-Ty, Ch-Ln mi (1961).

     Tm li, chng ta l nhng ngܩi i sau, khng r ng c Hc Thi v ra nh th no, kch thܧc ra lm sao... m by lu nay chng ta ch thܩng thy "Thnh Tܮng Thin Nhn" hu ht NJu nm trong khung bi v hnh ch nht, v li cnh Bng Lai vo bui chiu,... trn c Thin-Nhn s ngay xung mt hng c Nht-Nguyt-Tinh m Ngi Ng Minh Chiu thy sau cht! (Cng nn Nj mt im hi l l l, theo hnh v, th... Nht-Nguyt-Tinh t dܧi i ln, xem nh c phn no i ngܮc li vi cm t... "s ngay xung"! Rt c th l v sai!).

     Well, ni chung chung th, trong hn 80 nm qua, ch c 4 cch to lp hay v "Thnh Tܮng Thin Nhn":

     1). Lm hnh qu cu (qu Cn Khn) v v Thin Nhn cng Nht, Nguyt, Tinh ri rc trn y. (Ta Thnh Ty Ninh v cc ni c to qu cu).



     2). Lm khung bi v hnh ch nht v v Thin Nhn cng Tam Gio Gio Ch, Tam Trn Oai Nghim, Ng Chi Gio Ch. (Cc Thnh Tht v T Gia thuc Ta Thnh Ty Ninh).



     3). Lm khung bi v hnh ch nht v v Thin Nhn cng Nht, Nguyt, Tinh thng hng theo chiu dc. (Hu ht cc Thnh Tht v T Gia khng thuc Ta Thnh Ty Ninh).






     4). Lm khung hnh vung v v Thin Nhn cng Nht, Nguyt, Tinh khng thng hng. (Thin L Bu Ta v hu ht cc Thnh Tnh thuc Chiu Minh Tam Thanh V Vi).





     Trong 4 cch to lp hay v "Thnh Tܮng Thin Nhn" nu trn, thin ngh, c 2 im sai m mi ljn khi C o hong khai Hi Ngoi (trong nܧc l Nht Thin Khai Hunh o v hi ngoi l Nh Thin Khai Hunh o), Thy M v cc ng Thing Ling mi cho bit:

     1.- Khung "Thnh Tܮng Thin Nhn" phi l hnh vung, tܮng trng cho T Tܮng m khng phi l khung bi v hnh ch nht.

     2.- Nht, Nguyt, Tinh phi ng phng v l: (a) Nht dܧi cng, pha ng; (b) Nguyt trn mt cht, pha Ty; v (c) Tinh trn cao ht, ngay gia... ch khng thng hng theo chiu dc...

     Hn hai thp nin qua, chc chn trong s qu v c nhiu ngܩi thc mc, rng th l, ti sao Thin L Bu Ta th "Thnh Tܮng Thin Nhn" khng ging ai ht! Tht ra, s d c s... khng ging ai ht ny NJu do Thy M v cc ng Thing Ling ging c ging dy. Knh mi qu v xem qua mt vi trch dn t cc n c:

     ...

     Trong n Du thi 19g30 ngy 3 thng 6 nm Tn Du (4-7-1981, hu n 40 v) c L Gio Tng dy:

     "... Phn Thin Nhn th nn lo to li hnh mi, ln nh ty lng, nhng Nht nm bi ng, hi thp. Nguyt nm v bi ty hi nhch cao hn. Tinh th cao hn Nguyt nm ngay chnh gia. Khun Thnh Tܮng nn ly hnh vung tht ng ch khng phi dng hnh di..."

     ...

     Trong n Du thi 19g10 ngy 14 thng 9 nm Tn Du (11-10-1981, hu n 40 v) c Ch Tn Ngc Hong Thܮng dy:

     "... Trܧc ht Thy ban n ch gio cho Ngc Chn t thng cm i li v phn k cng ca con nhc nhn to ǥng bc Thnh Tܮng Thin Nhn v Thp T Tam Thanh. Thy kh khen con tinh thn nng nhit, kh nhc chng mng, th s qu cng s ǥng n ban y. Nhng con i, l cuc thi th qu cng th lng tm o, nhng phn con cha ǥng thun thuc v vi, bc nhn pha mu cha ǥng ph hp vi mu Thnh Tܮng, v khun kh kch thܧc l thi gian phi thai. Vy nay THY xin ch gio gip gim con. Con nn dng bc Thnh Tܮng hin kim ni cnh Thin bn ny, Thy cho php con ǰi li bc Thnh Tܮng mi, tm treo ln Thin bn thay th. em bc Thnh Tܮng ny xung dng li phng php ct giy k thm hai bn t hu, thc hnh phn vic k giy cho tht kho tay, ri con c gng trn mu cho ǥng ph hp vi mu Thnh Tܮng Nj cho hnh vung ܮc ng, bi hnh nht nguyt c em li ng ty. Nu ܮc thnh cng, con s chp hnh ri phng i cho ܮc bng y tm Thnh Tܮng con sa th dng ǥng tt thay. Vy con liu mnh c th ܮc chng?..."

     ...

     Trong n Ng thi ngy 1-7-1982, c Ngc Hong Thܮng dy:

     "... y Thy s lܮc gii thch thng qua cc thc mc: Thin Nhn hnh vung l biu tܮng cho ci vng Bt Qui Thin. H hnh vung l T Tܮng, T Tܮng sanh Bt Qui... Ci Bt Qui Thin Thy thit lp ngay t cuc l Cu An a Chn biu tܮng cho thy r l thi c dng ǩi. Nu vi c dng ǩi m o khng dng ci bn khai thin dng a th lm sao cu vn ܮc cuc hy dit?"

     ...

     Trong n Hi thi m mng 1 thng 11 l Gip T (22-12-1984, hu n 26 v), c Ngc Hong Thܮng dy:

     "... Thin Nhn Thnh Tܮng di hnh ch nht trܧc kia cc con c hn l Thy ch gio hay khng? Ch l ni s k thut ca ngܩi th ha m thi. Ngy nay l C Tn nn phi hnh ng vi o lut th ni y l s mu nhim b truyn Nj c s hu dng theo ngi th ca hnh Lܫng Nghi, T Tܮng, Bt Qui. y l mi ng s ch by hi cc con..."

     ...

     Thm na, s ging ging gia Thin L Bu Ta v Chiu Minh Tam Thanh V Vi v vic th "Thnh Tܮng Thin Nhn", th gn y, chng ti mi khm ph ra mt s trng hp c phn hi hu nh sau...

     Trong quyn "Kinh Cng T Thi" ca Chiu Minh Tam Thanh V Vi - Bch Y Cn, in nm 1960, do nh in Ng-V-Chu, 159 ܩng C Giang... (o T Nguyn Th Trm mang v t Vit Nam), cng trnh by ging in nh nhng g n Trn dy ti Thin L Bu Ta.



     Cn vic... lm sai v khung bi v hnh ch nht th cng c th bt ca v ha s chuyn v "Thnh Tܮng Thin Nhn" cho c Ngi Hai chng minh:



     Tm li, ngoi vic lm tri cu cho "Thnh Tܮng Thin Nhn" *, Thy gin tip cho bit..., trong sut bao nm qua, khng c n c no dy v cch to lp v v "Thnh Tܮng Thin Nhn" c... ch mi mt ln duy nht ni Thin L Bu Ta ny m thi...

     Qua phn trn, qu v thy "Thnh Tܮng Thin Nhn" i... "t thy ti v" (rt c th tam sao tht bn), v... "t sai ljn ng" (do n Trn ging c ging dy). Vic sa sai hay khng th qu l vic... ty duyn im khuyt ** vy!

     Ghi Ch:
     ____________

     * V vic lm qu cu (qu Cn Khn), th n Trn ging c ging dy nh sau (Thnh Ngn Hip Tuyn 01, trang 29):

     Vendredi 17 Septembre 1926, 12 thng 8 nm Bnh Dn
     Ngc-Hong Thܮng- Vit Cao-i Gio o Nam Phng
     TO BY CI NGAI V QU CN KHN
     Kit - Con phi gip Th trong vic lp Thnh-Tht. Thy giao cho con phi sn sc mܧn th lm by ci ngai, mt ci trng hn cho Gio-Tng, ba ci cho ba v Chܪng-Php; ba ci cho ba v u-S; Nht l ci ngai ca Gio-Tng phi lm cho k-lܫng chm tr t-linh, nhng ch hai tay da phi chm hai con rng; cn ca Chܪng-Php chm hai con phng; ca u-S chm hai con ln... Nghe !...
     Bnh - Thy giao cho con lo mt tri Cn-Khn; con hiu ngha g khng?... Cܩi... Mt tri nh tri t trn quay, hiu khng? B knh tm ba thܧc ba tc, nghe con, ln qu m phi vy mi ǥng, v l c mu nhim To-Ha trong y, m sn mu xanh da tri; cung Bc-u v Tinh-T v ln Cn-Khn y. Thy k Tam-Thp-Lc-Thin, T-i-B-Chu khng-khng trn khng kh, tc l khng phi Tinh-T, cn li Tht-thp-nh-a v Tam-Thin th gii th NJu l Tinh-T. Tnh li ba ngn by mi hai ngi sao, con phi biu v ln cho . Con d sch thin-vn Ty ra coi m bt chܧc. Ti ngi Bc-u con phi v hai ci bnh li cho v sao Bc-u cho r rng. Trn v sao Bc-u v con mt Thy, con hiu chng? ng l tri y phi bng chai, c trong mt ngn n cho n thܩng sng; y l li cu nguyn rt qy bu cho c nhn-loi Cn-Khn Th-Gii ; nhng m lm chng kp, th ty con tin lm th no cho kp i-hi. Nghe !
     Cn ch Pht, ch Tin, Thnh, Thn ln ct th Nj di theo dܧi, hiu khng con?


     ** Trong ln ph bin qua email trܧc y, phn gp c ghi nhn... c mt v Chc sc cho bit, i khi, "... Bit l sai, nhng th sai lu ri by gi v li th khc ngܩi ta, s khng ai theo v khng c tin tr chi ph Thnh Tht..." V, c mt v Hin Ti cng cho bit, i Nj, "... Vn NJ v Thin Nhn theo kiu no l thuc quyn quyt nh ca Hi Thnh. Mi Hi Thnh NJu cn c theo li dy ca Thing Ling m v ra..."



Bi Trܧc Trang Chnh Bi K Tip