M¶T VàI ñI“U ñÁNG SUY NGH¸
Go: [ MAIN PAGE ]
Fonts: [ VIQR ] [ VNI ] [ UNICODE ] [ VISCII ] [ VPS ]
M¶t Vài ñiŠu ñáng Suy Nghï

NguyÍn TÃn HÜng

     TØ ngày liên låc v§i Thiên Lš Bºu Tòa, Cao ñài ñåi ñåo, tôi có dÎp nghiŠn ngÅm kinh Cao ñài lÅn sách PhÆt. Ch£ng bù trong th©i gian trܧc, toàn džc sách væn chÜÖng, ti‹u thuy‰t. Và vi‰t n»a, cÛng ba ÇiŠu bÓn chuyŒn læng nhæng läi nhäi nhÜ vÆy thôi. Gi© bi‰t ra, hai thÙ thÆt quä là khác nhau xa!

     Trong nºa th‰ k› ª ViŒt Nam và m¶t phÀn tÜ th‰ k› ª Häi Ngoåi, kinh sách Cao ñài ñåi ñåo nhiŠu vô sÓ k‹. Nh»ng cuÓn cæn bän nhÜ Thánh Ngôn HiŒp Tuy‹n (Tòa Thánh Tây Ninh, 1924-1927) , Tu ChÖn ThiŒp Quy‰t (Thánh ThÃt Kiên Giang, 1930) , LÎch Sº Quan Phû Ngô Væn Chiêu (Tòa Thánh Chi‰u Minh, 1932) , Thánh ñÙc Chuy‹n Mê (Ng†c Vân ñàn, 1935) , Thánh ñÙc ChÖn Kinh (Ng†c Minh ñài, 1936) , ñåi ThØa ChÖn Giáo (Chi‰u Minh ñàn, 1936) , Thánh ñÙc ChÖn TruyŠn Trung ñåo (NgÛ Phøng Kÿ SÖn, 1938) , Thánh HuÃn HiŒp Tuy‹n (Tòa Thánh Tiên Thiên, Châu Minh ñàn, 1959) , Khuy‰n N» HÒi Tâm (Châu Minh ñàn, 1959) , Bình Minh ñåi ñåo (Hòa ñÒng Tôn Giáo, Phú Lâm, 1968 phÀn I, 1970 phÀn II, 1972 phÀn III) , Thánh Giáo SÜu TÆp (tØng næm tØ 1965 ljn 1971 do CÖ Quan Ph° Thông Giáo Lš truyŠn bá), v.v... trܧc 75 và ñåi Giác Thánh Kinh & Kinh Thánh Giáo Pháp (Thiên Lš Bºu Tòa 1982) , Bäo Pháp ChÖn Kinh (tÙc Di L¥c ChÖn Kinh, Thiên Lš Bºu Tòa, 1984) , Pháp Bäo Tâm Kinh (tÙc Quan Âm Ph° Chi‰u, Thiên Lš Bºu Tòa 1986), v.v... sau 75.

     Nhìn chung, kinh sách Cao ñài có phÀn nào dÍ hi‹u hÖn vì vi‰t th£ng b¢ng ti‰ng ViŒt so v§i kinh sách Nho, Lão, PhÆt thÜ©ng ÇÜ®c dÎch tØ ch» Hán. Tuy nhiên, cÛng không có nghïa là dÍ hi‹u Çâu! M¶t là còn nhiŠu Çoån låi vi‰t b¢ng ch» Nho! Ngay trong phÀn kinh nhÆt tøng, kinh cúng tÙ th©i, các Çoån "chí tâm quy mång lÍ" v§i Ng†c Hoàng ThÜ®ng ñ‰, Thích ñåo, Lão ñåo, Nho ñåo là nh»ng thí dø. Hai là chÜa nói h‰t, phäi lÀn mò tìm hi‹u, nhÜ nh»ng Çoån dåy tÎnh luyŒn tåo xá l®i kim thân ch£ng hån, có th‹ vì lë... "khÄu khÄu tÜÖng truyŠn, tâm tâm tÜÖng Ãn" theo ki‹u "thiên cÖ bÃt khä lÆu."

     Có ÇiŠu Çáng nói là phÀn l§n kinh sách Cao ñài ñåi ñåo có m¶t hình thÙc Ç¥c biŒt riêng, thÜ©ng b¡t ÇÀu là phÀn "Khai Kinh," ti‰p ljn phÀn "Giäng Kinh" và sau cùng chung cu¶c b¢ng phÀn "MØng Kinh K‰t Thúc." HÀu h‰t là nh»ng bài thÖ ng¡n (thÃt ngôn bát cú ho¥c phú) hay là nh»ng bài trÜ©ng thiên (løc bát ho¥c song thÃt løc bát), xen kë v§i nh»ng Çoån tän væn (thÜ©ng xuÃt hiŒn trong phÀn "Giäng Kinh") ÇÜ®c chÌ dåy bªi chính ThÀy, tÙc Ng†c Hoàng ThÜ®ng ñ‰, và các vì PhÆt, Tiên, Thánh, ThÀn mà tên tu°i tuÒng nhÜ rÃt gÀn gÛi và quen thu¶c v§i chúng ta.

     LÃy quy‹n Thánh ñÙc ChÖn TruyŠn Trung ñåo (NgÛ Phøng Kÿ SÖn næm 1938) làm thí dø, thì có quš ngài... KhÜÖng Thái Công (KhÜÖng ThÜ®ng Tº Nha) , NgÛ Nhåc SÖn ThÀn, Lê SÖn Thánh MÅu, ñông PhÜÖng Lão T°, Quan Thánh ñ‰ Quân (Quan Công) , Ng†c Hoàng ThÜ®ng ñ‰ (tÙc ThÀy hay nôm na là Ông Tr©i) , Diêu Trì Kim MÅu (tÙc MË hay nôm na là Bà Tr©i) , Thái ThÜ®ng ñåo T°, Kh°ng Thánh Tiên SÜ, Thích Ca Mâu Ni PhÆt, Lš Thái Båch (Giáo Tông ñåo Cao ñài) , Quan Âm NhÜ Lai, Gia Tô Giáo Chû, Di ñà PhÆt T°, HÒng Quân Lão T°, ñÃu Chi‰n Th¡ng PhÆt (TŠ Thiên ñåi Thánh) , Ngôi Hai Giáo Chû Ngô ñåi Tiên (Ngô Væn Chiêu, ngÜ©i sáng lÆp ñåo Cao ñài tåi th‰ do chính linh quang cûa ThÀy chi‰t xuÓng phàm trÀn) , NgÜÖn ThÌ Thiên Tôn, Thông Thiên Giáo Chû, ThÆp Bát La Hán, ChuÄn ñŠ BÒ Tát, Væn Thù BÒ Tát, Nhiên ñæng C° PhÆt, Nam C¿c Chܪng Giáo (Nam C¿c Tiên Ông) , Xích Mi Lão T°, QuÌ CÓc Thoàn SÜ, Ng†c ñänh ChÖn NhÖn, Linh Bºu ñåi Pháp SÜ, Vân Trung Tº, Løc Y‹m ChÖn NhÖn, Xích Tinh Tº, Quän Thành Tº, Huÿnh Long ChÖn NhÖn, LiÍu NhÙt ChÖn NhÖn (Tôn TÄn) , HÆu SÜ Thánh Chí (Pétrus TrÜÖng Vïnh Kš) , TrÀn ñoàn Lão T°, ñông PhÜÖng Lão T° (ñông PhÜÖng Sóc) , Tây PhÜÖng Lão T° (Tây PhÜÖng Sóc) , Häi TriŠu Thánh NhÖn, TrÜ©ng Ti‰u Tiên, ñông (Tây, Nam, Trung, B¡c) Ba ñ‰ Quân, ñ¶ng ñình HÒ Tiên Trܪng, Di L¥c Tuyên Quang PhÆt, Vô Danh Tiên Trܪng, NguyŒt Tâm ChÖn NhÖn (Victor Hugo) , Chí Thánh Saint Jean, Thánh N» Jeanne D'Arc, ñåo Hånh ChÖn NhÖn, Cù LÜu Tôn, Thanh HÜ ñåo ñÙc ChÖn NhÖn, ñào Hoa Thánh MÅu, Vân HÜÖng Thánh MÅu, Thanh Hoa Thánh MÅu, Bát Tiên (Tào QuÓc C¿u, H§n Chung Ly, Hàn TÜÖng Tº, Lâm Th‹ Hòa, Lš Thi‰t Quä, TrÜÖng Quä Lão, L» ñÒng Tân, Hà Tiên Cô) , ThÃt (NhÙt, NhÎ, Tam, TÙ, NgÛ, Løc) NÜÖng Tiên N», Båch Håc ñÒng Tº , v.v... Hóa ra, huyŠn thoåi vŠ các "nhân vÆt" trong sách Tàu nhÜ Phong ThÀn, Tây Du Kš, ñông Châu LiŒt QuÓc, Tam QuÓc Chí, v.v... hình nhÜ có thÆt. Ngay cä ñÜ©ng Tam Tång TrÀn HuyŠn Trang hay Tôn Ng¶ Không Hành Giä ÇŠu là nh»ng vÎ PhÆt, vÎ Thánh..., ÇØng tܪng bª mà mang t¶i v§i thiên Çình!

     Trܧc tiên, nhÜ ThÀy dåy, Cao ñài ñåi ñåo ÇÜ®c thành lÆp Ç‹... quy nguyên Tam Giáo (Nho, Lão và PhÆt giáo) và phøc nhÙt ngÛ chi:

     VÓn tØ trܧc ThÀy lÆp ra NgÛ chi ñåi-ñåo là:

         NhÖn-Çåo
         ThÀn-Çåo
         Thánh-Çåo (Nho Giáo)
         Tiên-Çåo (Lão Giáo)
         PhÆt-Çåo (PhÆt Giáo)

     Tuÿ theo phong hoá cûa nhân loåi mà gÀy Chánh-Giáo, là vì khi trܧc Càn vô Ç¡c khán, Khôn vô Ç¡c duyŒt, thì nhÖn-loåi duy có hành Çåo n¶i tÜ phÜÖng mình mà thôi.
     Còn nay thì nhÖn-loåi Çã hiŒp ÇÒng. Càn-Khôn dï tÆn thÙc, thì låi bÎ phÀn nhiŠu Çåo Ãy mà nhÖn-loåi nghÎch lÅn nhau: nên ThÀy m§i nhÙt ÇÎnh quy nguyên phøc nhÙt...

     Trong phÀn tåm g†i là "NhÖn ñåo" và "ThÀn ñåo" chúng ta hÖi ngåc nhiên thÃy ThÀy, MË låi dåy låi vŠ Tam Cang (quân thÀn cang, phø tº cang, phu thê cang) NgÛ ThÜ©ng (nhân, lÍ, nghïa, trí, tín) và Tam Tòng ( tòng phø, tòng phu, tòng tº) TÙ ñÙc (công, dung, ngôn, hånh). Mà, theo š ki‰n cûa nhiŠu ngÜ©i trong xã h¶i hiŒn Çåi, Çã cho r¢ng vài ÇiŠu Çã l‡i th©i, không còn áp døng ÇÜ®c n»a. NhÜ Çåo vua tôi, quân thÀn cang, thì nhiŠu nܧc Çã không còn vua. NhÜ Çåo tam tòng cûa ngÜ©i phø n», n‰u Çem ra áp døng thì së g¥p... l§n chuyŒn v§i nh»ng ai Çang hô hào, kêu g†i, Çòi hÕi "nam n» bình quyŠn." Thì ra, n‰u muÓn sÓng thái bình thånh trÎ nhÜ Ç©i Nghiêu, ThuÃn chúng ta có nên "xét låi" Ç‹ quay vŠ nh»ng nŠ n‰p, giŠng mÓi ngày xÜa hay không Çây?

     RÒi ti‰p qua phÀn "Thánh ñåo, Tiên ñåo, PhÆt ñåo," chúng ta låi thÃy cæn bän kinh Çi‹n Cao ñài dÜ©ng nhÜ cÛng chÌ dåy môn ÇÒ tu hành theo hai cách giÓng giÓng nhÜ ñåo PhÆt. M¶t là tu tØ tØ (tiŒm giáo) qua tØng bÆc hå thØa (hình nhi hå h†c), trung thØa (hình nhi trung h†c), thÜ®ng thØa (hình nhi thÜ®ng h†c), Çi‹n hình qua ba quy‹n kinh Thánh ñÙc (Chuy‹n Mê, ChÖn Kinh và ChÖn TruyŠn Trung ñåo). GiÓng giÓng nhÜ tu Ti‹u ThØa hay Nam Tông cûa PhÆt Giáo. Và hai là tu t¡t (ÇÓn giáo), tÙc Çi th£ng vào hàng tÓi thÜ®ng thØa v§i khÄu pháp tâm truyŠn, Çi‹n hình qua quy‹n kinh ñåi ThØa ChÖn Giáo. Låi giÓng giÓng nhÜ tu ñåi ThØa hay B¡c Tông cûa PhÆt Giáo, m¶t bên g†i là "ngÒi thiŠn" và m¶t bên g†i là "ngÒi tÎnh."

     Bây gi©, thº hÕi låi m¶t câu hÕi mà nhiŠu ngÜ©i Çã hÕi và Çã ghi rõ trong kinh sách Cao ñài, tôi chÌ tåm trích ra Çây tØ quy‹n "LÎch sº Quan Phû Ngô Væn Chiêu" (câu trä l©i cûa Quan Phû, vÎ ÇŒ tº ÇÀu tiên và là ngÜ©i sáng lÆp ñåo Cao ñài):

     ñåo Cao ñài là ñåo gì?"
     ´t ai tìm ki‰m mà hi‹u rõ. Ch§ thÆt là ñåo PhÆt. Con ngÜ©i có tánh hay m§i chu¶ng cÛ vong. Thích giáo truyŠn Çã lâu Ç©i mà vì bÎ Ç©i nhàm nên ít ai xem xét kÏ lÜ«ng, noi theo ñåi ñåo mà tu luyŒn, thành ra ñåo bÎ b‰. HÍ ñåo b‰ thì chúng sanh phäi lÀm låc, gÀn d» xa lành. ThÜ®ng ñ‰, Ngài rÃt HÒng TØ, thÜÖng chúng sanh mê mu¶i nÖi trÀm luân kh° häi, không ngÜ©i dìu d¡t, nên Ngài ân xá t¶i l‡i cho m¶t kÿ này n»a là kÿ thÙ ba (Tam Kÿ Ph° ñ¶ - 3ème amnistie gene'rale) mà Ƕ r‡i chúng sanh. Ngài låi chính mình Ngài giáng th‰ mà Ƕ r‡i, lãnh "Thánh HiŒu" là "CAO ñàI TIÊN ÔNG ñI B— TÁT MA HA TÁT," nên ñåo cûa Ngài truyŠn g†i là ñåo "CAO ñàI."

     Rõ ràng hÖn n»a, trong "Thánh Ngôn HiŒp Tuy‹n," phÀn "PhÆt - Pháp - Tæng," ThÀy cÛng Çã giäng:

     Vì Tân-LuÆt chÜa ra nên ThÀy phäi giäi.
     ñã có Thánh-TÜ®ng ThÀy, thì là cÓt Ng†c-Hoàng còn Ç‹ låi ch£ng có nghïa chi h‰t. ThÀy nói cho các con rõ: Vì c§ nào trܧc tØ NhÙt-T° chí Løc-T° thì th© ThÀy ngÒi trܧc, vì trܧc là l§n phäi vÆy.
     (Mª ngo¥c: ñiŠu này cÛng rÃt phù h®p v§i kinh sách "MÆt Tông" Çã cung kính g†i ñÙc Ng†c Hoàng ThÜ®ng ñ‰ là "ñåi Nh¿t NhÜ Lai.")
     Khai Thiên-ñÎa vÓn ThÀy, sanh Tiên, PhÆt cÛng ThÀy; ThÀy Çã nói m¶t chÖn-thÀn mà bi‰n Càn-Khôn Th‰-Giái và cä nhÖn-loåi. ThÀy là chÜ PhÆt, ChÜ-PhÆt là ThÀy.
     Các con là ChÜ-PhÆt, ChÜ-PhÆt là các con.
     Có ThÀy m§i có các con, có các con rÒi m§i có các chÜ ThÀn, Thánh, Tiên, PhÆt.
     ThÀy khai Bát-Quái mà tác thành Càn-Khôn Th‰-Giái nên m§i g†i Pháp; Pháp có m§i sanh ra Càn-Khôn vån vÆt rÒi m§i có ngÜ©i, nên g†i là Tæng.
     ThÀy là PhÆt, chû cä Pháp và Tæng, lÆp thành các ñåo mà phøc-hÒi các con hiŒp m¶t cùng ThÀy.
     ThÀy lÆp PhÆt-Giáo vØa khi khai Thiên, lÆp ñÎa, nên PhÆt-Giáo là trܧc, k‰ Tiên-Giáo, rÒi m§i t§i Nho-Giáo. Nay là hå ngÜÖn hÀu mãn, phäi phøc låi nhÜ bu°i ÇÀu, nên phäi phän tiŠn vi hÆu.
     TÌ nhÜ lÆp Tam-Giáo quy nhÙt thì:
     Nho là trܧc
     Lão là gi»a,
     Thích là chót.
     Nên ThÀy phäi ngÒi sau chÜ PhÆt, Tiên, Thánh, ThÀn mà ÇÜa chúng nó låi vô-vi chi khí, chính là Ni‰t-Bàn Çó vÆy...

     NhÜ vÆy, ñåo Cao ñài chính là ñåo PhÆt, hay có th‹ tåm g†i là ñåo PhÆt M§i! RÒi, nh»ng PhÆt Tº tu theo ñåo PhÆt CÛ phäi làm sao Çây? Ch£ng lë låi bÕ PhÆt theo ThÀy? DÜ©ng nhÜ chÜa ai dám phåm thÜ®ng mà Ç¥t câu hÕi này v§i BŠ Trên! ThÆt ra, theo ThÀy thì cÛng ch£ng bÕ PhÆt vì ThÀy cÛng là PhÆt mà thôi! Tuy nhiên, chúng ta cÛng có th‹ tìm ra câu trä l©i qua s¿ giäi thích cûa ThÀy trong kinh "ñåi ThØa ChÖn Giáo," phÄm "ñåi ñåo Phøc HÜng - Cao ñài XuÃt Th‰" nhÜ sau:

     ñã bi‰t r¢ng ñåo là thanh thanh, tÎnh tÎnh, không Ùng l¶ ra ngoài, nhÜng muÓn lÆp giáo phäi làm sao? Phäi bày cÖ h»u hình Ç‹ chÌ cho rõ lš m§i ÇÜ®c. VÆy cách lÆp giáo cûa ThÀy cÛng không chi lå, chÌ noi theo Tam Giáo trܧc mà làm qui-cû chuÄn-th¢ng rÒi Çem gÒm vŠ m¶t mÓi chánh.
     Tam-Giáo trܧc là: Nho, Thích, ñåo vì ho¢ng khai cÛng Çã lâu Ç©i, nên bÎ bi‰n cäi mà thành thº phäi thÃt chÖn truyŠn làm cho sai låc mÃt h‰t cä Thiên-cÖ mÀu nhiŒm, bªi Çó nhÖn sanh tu tuy nhiŠu mà thành thì ch£ng có.
     ...
     Ngày nay ThÀy ljn Çây Çem ba nŠn Tôn-Giáo hiŒp nhÙt låi, tåo thành m¶t Tòa l§n lao Ç‹ Ç©i Ç©i ki‰p ki‰p cho nhÖn sanh nÜÖng vào Çó mà lánh cÖn nån kh° thäm sÀu. Ba nhà Tôn Giáo Ãy tuy Ç° sÆp m¥c dÀu, nhÜng ThÀy cÛng vì lòng tØ bi, ch†n l¿a cái nào còn Çúng Ç¡n thì ThÀy lÃy, cái nào hÜ nát thì bÕ ra; nhÜ c¶t, kèo, xiên, trinh, ngói, gåch, cái nào còn nguyên thì dùng, cái nào b‹ nát hay hÜ hao, bÎ mÓi æn, sâu Çøc thì bÕ ra. Cây nào cong våy thì uÓn nó låi, trØ ra uÓn không n°i m§i bÕ. ThÀy lÃy các vÆt Ãy ráp låi thành m¶t Tòa ñI-ñO cho nhÖn sanh sùng bái, tu hành là tòa nhà ngày nay ThÀy lÆp thành Çó.

     Và chính ñÙc PhÆt Thích Ca NhÜ Lai Çã nhiŠu lÀn giáng trÀn, xác nhÆn PhÆt cÛng là ThÀy, mà ThÀy cÛng là PhÆt, nhÜ Çoån cÖ bút dܧi Çây trích tØ "Thánh Ngôn HiŒp Tuy‹n":

     Thích-Ca NhÜ-Lai
     Kim vi‰t: Cao-ñài Tiên-Ông ñåi BÒ-Tát
     ChÜ-SÖn nghe dåy:
     VÓn tØ Løc-T° thì PhÆt Giáo Çã bÎ b‰ låi, cho nên tu h»u công mà thành thì bÃt thành; Chánh Pháp bÎ nÖi ThÀn-Tú làm cho ra mÃt Chánh Giáo, lÆp riêng pháp-luÆt bu¶c mÓi ñåo-ThiŠn.
     Ta vì luÆt lÎnh Thiên mång Çã ra, cho nên cam Ç‹ vÆy, làm cho PhÆt-Tông thÃt chánh có gÀn ba ngàn næm nay. Vì Tam-kÿ Ph°-Ƕ, Thiên-ÇÎa ho¢ng khai; nÖi "Tây phÜÖng C¿c-låc" và "Ng†c-HÜ-Cung" mÆt chi‰u Çã truyŠn siêu r‡i chúng sanh. Trong PhÆt-Tông Nguyên-Lš Çã cho hi‹u trܧc ljn bu°i hôm nay rÒi; tåi Tæng ñÒ không ki‰m chÖn lš mà hi‹u.
     L¡m kÈ Çã chÎu kh° hånh hành ñåo... Ôi! ThÜÖng thay! Công có công mà thܪng chÜa hŠ có thܪng, vì vÆy mà Ta rÃt Çau lòng.
     Ta ljn ch£ng phäi cÙu mình chÜ Tæng mà thôi; vì trong th‰ hi‰m bÆc ThÀn, Thánh, Tiên, PhÆt, phäi dža hÒng trÀn, Ta ÇÜÖng lo cÙu v§t.

     Thôi thì tùy duyên phÆn chúng sanh vì m‡i ngÜ©i ÇŠu t¿ làm chû lÃy mình, t¿ quy‰t ÇÎnh hܧng Çi ÇÜ©ng tu cûa mình, tôi chÌ muÓn nêu lên... m¶t vài ÇiŠu Çáng suy nghï mà thôi...

Bài Trܧc Trang Chính Bài K‰ Ti‰p