NguyÍn TÃn HÜng là m¶t tên tu°i quen thu¶c trong lãnh v¿c væn chÜÖng v§i nh»ng bài vi‰t, thi phÄm Çæng täi trên rÃt nhiŠu t© báo ViŒt Nam tåi häi ngoåi. M¶t sÓ tác phÄm cûa anh Çã ÇÜ®c xuÃt bän và ÇÜ®c Ƕc giä dành cho nhiŠu cäm tình Ç¥c biŒt. TØ næm 1991, anh bܧc chân thêm vào lãnh v¿c sáng tác nhåc, m¥c dù nh»ng sáng tác phÄm cûa anh chÜa có dÎp ph° bi‰n trên bæng nhåc, CD ho¥c video nhÜng Çã gây ÇÜ®c khá nhiŠu chú š trong gi§i nghŒ sï. NguyÍn TÃn HÜng sinh ngày 08 tháng 05 næm 1945 tåi MÏ Tho. Anh r©i ViŒt Nam næm 75 và hiŒn làm cho công ty AT&T, bi‰t sº døng guitar mandoline, violon, trÓng, sáo, v.v... m¥c dù chÌ h†c cæn bän nhåc lš v§i thÀy NguyÍn An Ninh ª trÜ©ng trung h†c NguyÍn ñình Chi‹u. Còn vŠ phÀn th¿c hành thì t¿ h†c lÃy ho¥c qua bån bè hay h†c m¶t cách... hàm thø v§i các nhåc sï quen bi‰t nhÜ Phan Ni TÃn, Linh PhÜÖng, Phåm thÎ Låc Nhân (Çã qua Ç©i tåi Chicago).

     M¶t vài trao Ç°i gi»a Tuy‹n TÆp NghŒ Sï (TTNS) và NguyÍn TÃn HÜng (NTH) sau Çây së giúp bån džc bi‰t thêm m¶t phÀn nào vŠ m¶t nhà væn kiêm nhåc sï này...

     TTNS: Xin cho bi‰t b¡t ÇÀu sáng tác vào næm nào, trong trÜ©ng h®p nào?

     NTH: à, cái này k‹ ra cÛng là dÎp Ç‹ nh¡c låi m¶t th©i xa xÜa Çây! N‰u nói sáng tác vào næm nào thì tôi phäi nói tôi b¡t ÇÀu sáng tØ mùa Hè næm 1966, lúc m§i bܧc chân vào quân trÜ©ng Häi Quân Nha Trang. Dåo Çó xem nhÜ xa nhà lÀn ÇÀu, Çâm ra buÒn, nh§ anh em, cha mË, bån bè, nh§ ngÜ©i tình riêng, nh§ ông bà ông väi... nên hay ngÒi trên bŒ cºa s° phòng Alpha 1, gäy Çàn l£ng t£ng và, b‡ng dÜng, phát hÙng Ç¥t l©i, vi‰t nhåc luôn... Vi‰t cÛng hai, ba bài gì Çó có... ÇÜa em sang sông (d¿a theo bài thÖ Nh»ng Bu°i MÜa ChiŠu ), có... giáo ÇÜ©ng, gác chuông nhà th© Núi..., nhÜng bây gi© quên ráo tr†i. Quên cä l©i thÖ lÅn nÓt nhåc.

     Thành thº, bây gi©, có th‹ nói bän nhåc ÇÀu tiên là bän Ch© (Wait) , sáng tác ª bên MÏ vào mùa Hè 91. Bän này tôi t¿ ph° m¶t bài thÖ Çæng trên báo Th‰ K› 21 cûa anh ñ‡ Ng†c Y‰n, vi‰t theo ÇiŒu Valse, có cä l©i ViŒt lÅn l©i Anh, Ç‹ t¥ng HÒng Lan k› niŒm m¶t th©i còn Çi h†c, xa cách hai nÖi... Cho ljn hiŒn gi©, tôi vÅn hài lòng v§i sáng tác ÇÀu tay cûa mình...

     TTNS: Nguyên nhân ÇÜa ÇÄy vào con ÇÜ©ng nghŒ thuÆt? Có ÇÜ®c khuy‰n khích lúc ban ÇÀu không, hay là có g¥p trª ngåi gì?

     NTH: ñ‹ tôi k‹ chuyŒn này anh nghe. Anh bi‰t không, lúc tôi hoàn tÃt tÆp thÖ ÇÀu tay M¶t Thoáng Trong MÖ , tôi có gªi cho bån thÖ Phan Ni TÃn nh© änh ph° cho m¶t vài bän nhåc Ç‹ Çæng vào tÆp thÖ cho "ra vÈ" v§i ngÜ©i ta. Và k‹ ra anh Phan Ni TÃn cÛng có lòng v§i m¶t ti‰ng thÖ m§i ra lò nhÜ tôi nên Çã ph° cho m¶t bài duy nhÃt, bài Hóa Thân , chÌ mÃy câu ng¡n nhÜ vÀy thôi:

     Khói bay l© l»ng ven sông
     ThuyŠn ai l¥ng lë xuôi dòng nܧc trôi
     Bóng chiŠu thÃp thoáng lÜng ÇÒi
     Ti‰ng chuông giøc ki‰p luân hÒi thoäng ngân
     Tܪng xa mà hóa ra gÀn
     ChÜa chi låi muÓn hóa thân sÓng Ç©i...

     Nói nào ngay, chính s¿ viŒc Phan Ni TÃn ph° bài thÖ Hóa Thân Çã xui khi‰n và thúc ÇÄy tôi quay vŠ v§i sáng tác nhåc. Tôi bi‰t mình së làm ÇÜ®c vì, b¢ng chÙng là, tôi Çã làm tØ lâu rÒi. Bây gi© chÌ làm låi Ç‹, trܧc h‰t, khÕi phäi nh© vä ai. Và, sau n»a, rÃt có th‹ nó h®p v§i tâm tình, cäm xúc cûa tôi hÖn. ChÌ ÇÖn giän nhÜ vÆy thôi. Tôi liŠn b¡t tay vào viŒc, "phóng nhåc" ph° bài ÇÀu tay Ch© (Wait) nhÜ vØa nói. RÒi ti‰p theo là các bài thÖ Çæng trong các báo tåm g†i là thuÀn túy væn h†c ÇÜÖng th©i, nhÜ bài MÜa Thu Çæng trên báo Làng Væn cûa Nguyên HÜÖng & NguyÍn H»u Nghïa theo ÇiŒu Tango, Hè Nh§ Çæng trên báo Væn cûa Mai Thäo theo ÇiŒu Boston, ñ°i ñ©i Çæng trên báo Væn H†c cûa NguyÍn M¶ng Giác theo ÇiŒu Fox Moderato... RÒi cÙ th‰ mà b¡t tr§n Çi luôn cho t§i bài thÙ 42 nhÜ hiŒn th©i. Tóm låi, trong bu°i ban ÇÀu... "ÇÜa ÇÄy" vào ÇÜ©ng nghŒ thuÆt nhÜ anh nói, tôi ch£ng ÇÜ®c ai khuy‰n khích và cÛng không g¥p nh»ng trª ngåi nào l§n lao...

     TTNS: Cho bi‰t tên m¶t sÓ tác phÄm hài lòng nhÃt và trÜ©ng h®p Çã sáng tác nh»ng nhåc phÄm Çó cùng v§i th©i Çi‹m?

     NTH: N‰u nói bän nào hài lòng nhÃt thì tôi có th‹ nh¡c ljn bän HÜÖng Quê Tình Khúc , vi‰t dܧi ÇiŒu Fox Moderato. Tåi vì khi Çài VOA phát vŠ ViŒt Nam, trong chÜÖng trình gi§i thiŒu nhåc m§i tåi häi ngoåi cûa anh DÜÖng Ng†c Hoán, thì có m¶t thính giä theo dõi kÏ càng và vi‰t thÜ gºi sang bäo thích bän này. Lúc ra m¡t ª Orlando cÛng vÆy, sau khi nghe tôi trình bày, anh MC ñào Vinh cÛng có nhã š së sº døng bà này làm phông cho m¶t vÛ ÇiŒu dân t¶c vào dÎp T‰t...

     TTNS: NguÒn cäm hÙng thÜ©ng ljn tØ Çâu?

     NTH: Cäm hÙng tØ Çâu ljn hä? Ch¡c là không ljn tØ cõi hÜ vô nhÜ m¶t nhà væn nào Çã nói! NhÜng tôi cÛng không có nh»ng... niŠm tuyŒt v†ng, n‡i Çau kh°... dÜ©ng nhÜ ê chŠ, l§n lao nhÜ anh muÓn nói! N‰u có thì tôi chÌ có lâng lâng, man mác thôi. Kèm vào Çó còn có nh»ng tܪng tÜ®ng, ܧc mÖ, hi v†ng cûa riêng mình. Nh© vào các cäm xúc Çó mà tôi có bän ViŒt Nam Quê HÜÖng Tôi vi‰t cho ÇÃt nܧc ViŒt Nam, có bän Khi Xa Sài Gòn cho bu°i ra Çi, có bän MË Ç‹ t¥ng mË tôi và các bà mË quê ViŒt Nam, có bän Muôn Ki‰p ñã An Bài Ç‹ t¥ng thÀy Thích Thanh TØ và các thiŠn sÜ ViŒt Nam, có bän Anh Ra ñi NÖi Này ñã Ch‰t Ç‹ trä l©i TrÎnh Công SÖn vŠ viŒc Em Ra ñi NÖi Này VÅn Th‰ , có bän ñón Xuân cho mùa Xuân, Hè Nh§ cho mùa Hè, MÜa Thu cho mùa Thu... Riêng hai bän vi‰t vŠ biên khu, Biên Khu ChiŠu Gió L¶ng và TiÍn Anh VŠ Biên Khu , thì låi Ç¥c biŒt hÖn ª m¶t Çi‹m là th©i nào hát cÛng ÇÜ®c. HiŒn tåi, tÜÖng lai, và ngay cä nh»ng ngÜ©i vào bÜng lÆp biên khu kháng chi‰n chÓng Pháp th©i trܧc, có Ƕi mÒ sÓng dÆy hát cÛng không sao...

     Cäm hÙng Çôi khi còn xuÃt phát do bån bè, b¢ng h»u góp š n»a. ñåi khái có lÀn Phan Ni TÃn bäo vi‰t thÃp quá thì mandoline khäy không ÇÜ®c, vilon kéo không vô. Thành thº, lúc vi‰t cÛng hay Ç‹ š ngó chØng, nhÜng Çøng ch‡ døng võ thì phäi hå note thôi. ChÎ Linh PhÜÖng nói tránh quäng 8, quäng 10, cao thÃp nhiŠu quá ca sï hát høt hÖi. V§i tôi thì cÛng phäi tùy tØng lúc. Vì dª Ët nhÜ tôi Çây mà tôi còn lên b‡ng xuÓng trÀm ÇÜ®c thì các ca sï khác b¡t bu¶c ch¡c phäi hát ÇÜ®c. M¶t lÀn khác chÎ bäo thêm vi‰t nhåc tình muÓn thÃm thi‰t thì phäi vi‰t... slow. Th‰ là tôi có lš do làm luôn mÃy bän slow xem nó thÃm thi‰t t§i Çâu. Còn m¶t dåo n† Nguyên HÜÖng & NguyÍn H»u Nghïa (lúc tôi chÜa vi‰t Nói ChuyŒn V§i Chû Báo , còn thân thiŒn) nh¡n nhû r¢ng nhåc cûa ông không có nét ÇÃu tranh. ¯a, r¢ng thì là tôi có cÖ h¶i làm m¶t m§ ÇÃu tranh. Bà Phåm thÎ Låc Nhân gºi cho tôi mÃy bài vi‰t vŠ nhåc ViŒt Nam, Çåi cÜÖng, có Çoån nói ngay cä TrÎnh Công SÖn, Phåm Duy... cÛng có nhiŠu ch‡ vi‰t sai luÆt nhÜng vì nhiŠu ngÜ©i Çàn sai, hát sai theo cho ljn lúc... quá ph° bi‰n trong Çåi chúng thì cÛng Çành phäi chÃp nhÆn. à, vÆy thì låi càng có lš do Ç‹ tôi không câu nŒ mÃy vŠ ba cái luÆt v§i lŒ Çó, vì, Çôi lúc tôi cäm thÃy nhÜ nó làm nghën Çi dòng nhåc cûa mình... K‹ cÛng vui...

     TTNS: Có ÇŠ ra m¶t khuynh hܧng ho¥c m¶t chû trÜÖng nào trong viŒc sáng tác không?

     NTH: Khi vi‰t væn, làm thÖ tôi vÓn có chút chút quan niŒm r¢ng "væn dï täi... vui chÖi," thì khi làm nhåc ho¥c vë v©i tôi cÛng chÌ muÓn theo ki‹u "nhåc h†a täi... vui chÖi," mà thôi. N‰u thÆt s¿ "mua vui cÛng ÇÜ®c m¶t vài trÓng canh" nhÜ thi hào NguyÍn Du ngø š, thì cÛng là quš hóa l¡m rÒi. ChuyŒn "täi Çåo, täi Ç©i" cÙ Ç‹ Çó cho Ƕc giä thính giä hà hÒi phân giäi. Thành thº tôi không ÇŠ ra m¶t khuynh hܧng hay chû trÜÖng nào.

     TTNS: Xin vui lòng cho bi‰t m¶t sÓ k› niŒm vui buÒn trong suÓt th©i gian hoåt Ƕng âm nhåc cûa anh?

     NTH: K› niŒm vui buÒn thì nhiŠu l¡m, k‹ sao cho xi‰t. M¶t vài ÇiŠu vui vui là nh© vi‰t nhåc tôi quen thêm m¶t sÓ bån bè b¢ng h»u trong làng nhåc, cÛ cÛng nhÜ m§i và già cÛng nhÜ trÈ... Còn ngÜ®c låi, m¶t trong nh»ng ÇiŠu buÒn buÒn là tôi gºi t¥ng hÀu h‰t các trung tâm bæng nhåc nh© ph° bi‰n gi§i thiŒu giùm và cho ljn nay, không ai thèm trä l©i trä vÓn gì v§i tôi h‰t. NhÜ gºi vào hÜ vô... Có lë h† Çã chê nhåc tôi vi‰t dª, ch£ng thu hút thính giä, không hái ra tiŠn hay sao Ãy...

     TTNS: Quan niŒm cûa anh ÇŠ ra Ç‹ theo Çu°i nhÜ th‰ nào và cho ljn nay quan niŒm Çó có mang låi cho anh nh»ng k‰t quä nào không?

     NTH: à, có phäi anh muÓn bàn ljn "nhân sinh quan" hay "vÛ trø quan" gì gì hay không Çây? Cái này coi b¶ l§n lao, khó nói l¡m à nghen! NhÜng, phäi Ç¥t vÃn ÇŠ là anh muÓn nói ljn quan niŒm sÓng cûa ngÜ©i xÜa hay quan niŒm sÓng cûa ngÜ©i nay? RÒi ngay nhÜ chính anh n»a, anh muÓn sÓng cho mình hay anh sÓng cho tha nhân?

     Nói Çùa v§i anh cho vui thôi ch§, theo tôi nghï, quan niŒm sÓng cûa mình, nói chung, trܧc tiên chÎu änh hܪng tØ quan niŒm sÓng cûa cha mË, ông bà và xa hÖn, giòng h†, t° tiên. Th٠ljn, lúc trܪng thành, vào Ç©i thì bÎ änh hܪng thêm bªi xã h¶i, væn minh cûa th©i Çåi mình Çang sÓng. Phäi æn theo thuª ª theo th©i và, theo thi‹n š cûa tôi, không nên làm chuyŒn bÖi nܧc ngÜ®c, không giÓng ai. Có lë chính vì nghï nhÜ vÆy mà, ngay tØ hÒi còn nhÕ, tôi Çã ch†n cái th‰ trung dung. N°i quá cÛng ch‰t mà chìm quá cÛng tiêu. CÙ xìu xìu ‹n ‹n, lÜng chØng lÖ lºng con cá vàng là hay hÖn cä. Trèo cao té n¥ng. Càng cao danh v†ng càng nhiŠu gian nan. Danh v†ng cûa mình chÌ chØng Çó thì mÙc gian nan cûa mình cÛng chÌ chØng Çó. NhÜng, Çã mang thân phÆn... "sÓng trong tr©i ÇÃt," thì... "phäi có danh gì v§i núi sông." Không màng ljn danh v†ng thì cÛng không ÇÜ®c. Nói tóm låi... don't be too extreme, you will be safe. Th‰ thôi. Mà này, anh cÛng nên hi‹u r¢ng, trung dung rÃt khác v§i ba phäi hay Çi chàng häng nghen...

TrÜ©ng Kÿ

---

Bài Trܧc Trang Chính Bài K‰ Ti‰p

---