Toâi xin thöa ngay vôùi quyù baïn ñoïc, baïn Nguyeãn Taán Höng cuûa toâi laø moät ngheä só saùng taùc ña daïng: nhaø vaên (vieát truyeän daøi, truyeän ngaén, buùt kyù...), nhaø thô, nhaø soaïn nhaïc. Laõnh vöïc naøo cuõng laøm anh ñam meâ, cuõng ñöa vaøo thaàn trí saùng taïo anh bieát bao caûm höùng phoàn thònh vaø phì nhieâu.

     Cuoái thu naêm 1998 naøy, anh gôûi cho toâi baûn thaûo thi taäp Moät Thoaùng Höõng Hôø . Toâi ñoïc baûn thaûo aáy, coù nhieàu caûm nghó laï laãm nhö sau:

     Taùc giaû ñaõ vaøo tuoåi trung nieân maø nhaân dieän luùc naøo cuõng saùng maùt, voùc daùng luùc naøo cuõng deûo dai. Ñoá caùc baïn bieát taïi sao baïn toâi coøn giöõ ñöôïc boùng daùng thanh xuaân beàn bó nhö vaäy? Xin thöa ngay, ñoù laø anh ham theå duïc, thích chaïy boä. Vaø ñieåm ñaùng noùi laø anh yeâu ñôøi, yeâu nhöõng khía caïnh ñeïp cuûa cuoäc ñôøi, yeâu tuoåi xuaân trong dó vaõng thô moäng, yeâu luoân caùi hieän taïi ñöôïc ngheä thuaät toâ ñieåm baèng nhieàu maøu saéc choaùng loän nhö hình aûnh trong caùc laêng kính vaïn hoa. Cho neân taâm hoàn anh luoân möôn möôùt töôi xanh nhö buùp non loäc môùi. Cho neân traùi tim anh luoân môùi meû tinh khoâi nhö trang giaáy traéng ñeå tình yeâu veõ leân boâng hoa xinh töôi, böôùm chim loäng laãy.

     Vaø cho neân quyù ñoäc giaû, ai cuõng ñeàu nhaän thaáy raèng luùc naøo anh cuõng treû trung, cuõng noàng naøn soâi noåi nhö nuï hoân ñaàu ñôøi, luùc naøo cuõng ngoït ngaøo nhö tuaàn traêng maät thuôû xa xöa...

     Anh nhö bong boùng ñaõ xì hôi
     Em bieát vì sao xeïp xuoáng roài!
     Cung quaûng chò haèng khung cöûa kheùp
     Chìm saâu ñaùy nöôùc boùng traêng rôi!

     Em baûo anh raèng... em muoán thoåi?
     Khoâng ñöôïc em ôi ñaõ muoän roài!
     Chò haèng coù keùo vaøo cung quaûng
     Baøy cuoäc côø tieân cuõng chaúng chôi!

     (trong baøi Bong Boùng , trang 25)

     Nhöng Nguyeãn Taán Höng ñaâu phaûi luùc naøo cuõng töø tình yeâu trôït teù qua tình duïc ñeå thô tình yeâu mang hoaøi caùi chaát löûa nhuïc caûm cöïc kyø quyeán ruõ. Anh vaãn coù tình yeâu trong traéng tinh anh, ñöôïc thaùnh hoùa bôûi nhöõng caûm nghó chaân thaät:

     OÂi, tri kyû tìm nhau sao vaån vô?
     Lyù leõ con tim vaãn thaéng töø bao giôø
     Hai chöõ tình yeâu naøo ai bieát ñöôïc
     Khi hai ñöùa mình ñang soáng trong mô!

     (trong baøi Lo, Sôï, Vaån Vô , trang 21)

     Nhö toâi ñaõ noùi ôû treân, tình yeâu trong thi ca cuûa Nguyeãn Taán Höng trôït qua tình duïc, nhöng anh khoâng dieãn taû baèng ngoân ngöõ traéng trôïn, baèng lôøi leõ suoàng saõ loá laêng. YÙ tình trong nhöõng caâu thô boûng chaùy cuûa anh luùc naøo cuõng boùng baåy, ñeïp ñeõ, kín ñaùo:

     Ö, aên gian quaù... khi chaúng cho maø ñoøi nhaän
     Ñeå ai buoàn, vôø uû ruõ ngaùi nguû treân vai
     Höông toùc roái thoaûng ñöa muøi ngoïc lan dìu dòu
     Laøm hoàn anh, daãu haï giôùi, cuõng vuøi say

     Ö, aên gian quaù... khi chaúng cho maø ñoøi nhaän
     Ñeå anh buoàn, theøm oâm ai trong voøng tay aám
     Thaân theå ngoïc ngaø maøu aùo laãn maøu da
     Noát ruoài son laãn ñoùa töôøng vi hoàng laám taám

     Ö, aên gian quaù... khi chaúng cho maø ñoøi nhaän
     Ñeå anh hôøn, vuït leï tay boàng ai vaøo phoøng taém
     Xaû nöôùc ñaày boàn, nguïp laën ñaém ñuoái moâi hoân
     Vaãy tung toùe boùng xaø boâng bay laøm ai cay maét...

     (trong baøi Ö, AÊn Gian Quaù , trang 63)

     Laøm thô tình yeâu töùc laø trôû veà vôùi dó vaõng, tìm laïi hình aûnh xöa, tìm laïi moäng mô xöa, tình caûm laõng maïn xöa. Höng khoâng coøn treû nöõa, nhöng nhaân dieän vaø voùc daùng anh khoâng chòu giaø, traùi tim anh coøn rung ñoäng vôùi nhòp ñaäp say söa, taâm hoàn anh luoân môû ngoõ cho tieáng ñoàng voïng ngoït lòm cuûa tình yeâu ñöa vaøo. Anh saün saøng hoùa thaân thaønh caäu trai taân nhuùt nhaùt nhöng saün saøng yeâu ñöông ñaém ñuoái. Haõy ñoïc:

     Quen em töø hoâm ñeán tröôøng
     Haøng me, cuøng nhau ñeám böôùc
     Muoán noùi sao laém ngaïi nguøng
     Dòu daøng ñöa maét troâng sang
     Noùn laù che daáu nuï cöôøi
     Roän raøng, nieàm vui vöøa tôùi

     Haân hoan cuøng nhau ñeán tröôøng
     Haøng me, dìu em saùnh böôùc
     Muoán noùi yeâu maõi moät ngöôøi
     Ngaäp ngöøng, e aáp neân thoâi
     AÙnh maét thay theá nuï cöôøi
     Cho tình noàng thaém leân ngoâi...

     (trong baøi Ñaày Maõi Khoâng Vôi , trang 28)

     Tình yeâu trong thi ca cuûa Nguyeãn Taán Höng laø tình yeâu cuûa caäu nam sinh boäp choäp noàng naøn, cuûa coâ kieàu nöõ nhuùt nhaùt, thô moäng vaø thieát tha:

     Anh bieát raèng em chæ giôõn chôi
     Yeâu anh gì nöõa tuoåi maây troâi!
     Maát em anh sôï neân ñaønh höùa
     "Nheï nhaøng" vaø "ñeïp" vôùi em thoâi

     Hoân em nheø nheï nheù anh ôi!
     Ñöøng xieát voøng oâm chaët quaù roài!
     Thaân em beù boûng meàm nhö luïa
     Tan bieán vaøo anh phuùt raõ rôøi!

     Ai laøm sao hieåu ñöôïc cuoäc ñôøi?
     Ñaåy ñöa ñeán theá cuõng ñaønh thoâi!
     Xin em ñöøng traùch anh gian doái
     Ñaõ höùa maø khoâng... giöõ laáy lôøi

     (trong baøi Giöõ Laáy Lôøi , trang 24)

     Khi xa nhau naøng saàu khoå, naøng caûm thaáy chim khoâng hoùt, hoa rôi taøn, lieãu buoâng tô saàu, thoâng than vaõn ñieäu buoàn. Theá coù nghóa laø ngoaïi caûnh cuõng bò noãi saàu töø noäi taâm naøng lan ra ñeå xaâm chieám khaép khoâng gian chung quanh naøng:

     Con ñöôøng xöa nay vaéng boùng anh
     Ñoâi hoaøng oanh thoâi hoùt treân caønh
     Giaøn hoa lan ruïng rôi töøng caùnh
     Xoùt thöông ai tô lieãu buoâng maønh
     Ngaøn thoâng reo thaàm beân ñoài vaéng
         khaùc chi lôøi than!

     Ngoâi tröôøng xöa nay vaéng boùng anh
     Ai cuøng em khuya sôùm hoïc haønh
     Vaø ñöa em daïo quanh haøng baùnh
     Luùc ñi thaêm thoân xoùm an laønh
     Cuøng lang thang ngoaïi oâ thaønh phoá
         moãi khi tröôøng tan!

     Bao naêm qua phaán son lôõ laøng
     Ñeâm coâ ñôn u saàu buoàn chaùn
     Phaän hoàng nhan ñaâu daùm oaùn than
     Khi bieát yeâu thöông moät ngöôøi
         theâm gian nan!

     Khung trôøi xöa nay vaéng boùng anh
     Khoâng coøn ai chung böôùc song haønh
     Saàu rieâng kia mình em naëng gaùnh
     Daáu yeâu ôi quay goùt sao ñaønh
     Tình cho anh duø trong ngaøn kieáp
         vaãn khoâng nhaït phai!

     (trong baøi Vaéng Boùng Anh , trang 68)

     Coøn chaøng thì sao? Traùi tim chaøng voán maãn caûm, leõ naøo chaøng khoâng bieát raûi noãi buoàn cuûa mình vaøo thô hay sao?

     Thoâi em ñöøng aùc vôùi anh
     Toû lôøi yeâu meán roài ñaønh boû ngang
     Chôït khi tænh giaác moäng vaøng
     Môùi hay laøm keû muoän maøng, bô vô

     Thoâi em ñöøng noùi aàu ô
     Ví daàu ñöa ñaåy ôõm ôø gieát nhau
     Cuõng ñöøng môøi moïc, gôûi trao
     "Ngöïa giaø... gaëm coû non naøo?" maø troâng...

     (trong baøi Ñöøng , trang 81)

     Beân caïnh noãi ñau chia lìa tan vôõ, chuùng ta coøn baét gaëp trong thô cuûa Nguyeãn Taán Höng nhöõng neùt buoàn thaät tröõ tình, thaät thô moäng bieán thô theâm eâm aùi du döông. Xin cuøng ñoïc:

     Tình em nhö thuoác laù
     Anh lôõ ghieàn tình em
     Thuoác laù ngaøn laàn boû
     Tình em laøm sao queân?

     Tình em nhö röôïu noàng
     Anh lôõ say tình em
     Röôïu say coøn coù tænh
     Tình em say boàng beành

     Tình em nhö cheùn traø
     Anh lôõ khaùt tình em
     Traø coøn coù vò ñaéng
     Tình em luoân ngoït meàm

     Vaäy maø suoát tuaàn qua
     Cai thuoác laù, röôïu, traø
     Em ôi, em aùc quaù
     Theøm tình em ñaäm ñaø.

     (trong baøi Tình Em , trang 101)

     Tình yeâu cuûa Nguyeãn Taán Höng trong Moät Thoaùng Höõng Hôø coù nhieàu neùt ñaëc thuø thaät duyeân daùng, chaúng haïn nhö:

     Coù bao giôø... em nghe
     Lôøi tình töï trong ñeâm?
     Coù bao giôø... em thaáy
     Boãng goïi thaàm teân em?

     Coù bao giôø... em ngöûi
     Muøi höông noàng thaân quen?
     Coù bao giôø... em neám
     Vò ngoït nuï hoân ñaàu?

     Coù bao giôø... em nhoät
     Ngoï ngoaïy maáy coïng raâu?
     Coù bao giôø... em caûm
     Caâu aân naëng tình saâu?

     Maø...
     Em chôït nghó ñeán anh
     Gaàn guõi moät ñeâm naøo?

     OÂi...
     Thöông nhôù em thaät nhieàu
     Chaúng bieát phaûi laøm sao
     Khi ñôøi luoân ngaên caùch
     Hai ñöùa mình vôùi nhau?

     (trong baøi Coù Bao Giôø , trang 93)

     hoaëc:

     Anh giaän cöng roài... cöng bieát khoâng?
     Nghæ chôi luoân, cöng khoûi baän loøng!
     Ñaõ bieát laøm sao maø coøn hoûi
     Haõy boû mieàn Taây qua mieàn Ñoâng!

     Anh gheùt nhoû roài... bieát khoâng nhoû?
     Heát thöông luoân, nhoû khoûi phaûi lo!
     Ñeå xem ai khoùc nhieàu cho bieát
     I love you more, I cry more?

     Ñöøng baét anh giaû... giaän, gheùt em
     Nhöõng maøn ñoùng kòch anh khoâng quen
     Cöù ñeå thieâu thaân tìm caùi cheát
     Coá maõi lao vaøo... ñoám löûa, em...

     (trong baøi Ñoám Löûa , trang 106)

     Tình yeâu trong thi ca cuûa Nguyeãn Taán Höng coù moät voùc daùng laï laãm chính ôû hai baøi Coù Bao Giôø vaø Ñoám Löûa . Ñoù laø tieáng vang boùng cuûa thuôû thanh xuaân, ñoù laø aâm voïng khoaûng thôøi gian haïnh phuùc. Thô ñöôïc keát tinh baèng nhöõng lôøi aâu yeám, baèng nhöõng xoân xao dao ñoäng cuûa thôøi chuùng ta haõy coøn laø trai taân trinh nöõ, thuôû ñoù chuùng ta nhìn tình yeâu qua ngöôõng cöûa thieân ñöôøng.

     * * *

     Nhôù thôøi tieàn chieán, nhaø thô Ñoâng Hoà khi cho trình laøng taäp thô Coâ Gaùi Xuaân thì nhaø baùo noåi tieáng Leâ Traøng Kieàu coù vieát baøi khen ngôïi. Theo oâng Leâ thì tröôùc ñoù Ñoâng Hoà tieân sinh laøm thô quaù coå, nhöng ôû thi taäp Coâ Gaùi Xuaân , nhaø thô boãng nhieân treû laïi ôû nhöõng baøi thô ñeïp vaø môùi veà phöông dieän tình yù, töù thô vaø ngoân ngöõ thô. Theo kyù giaû hoï Leâ thì döôøng nhö oâng Ñoâng Hoà ñöôïc gheùp thaän thay tim, tim vaø thaän ñeàu treû trung vaø môùi tinh khoâi, cho neân oâng môùi coù theå loät xaùc coå loå giaø nua cuûa thô, bieán thô thaønh taân kyø, thaønh töôi môn môûn...

     Trôû laïi, tröôøng hôïp cuûa Nguyeãn Taán Höng trong thi taäp Moät Thoaùng Höõng Hôø . Vaán ñeà gheùp thaän thay tim voán laø chuyeän khoâng caàn thieát. Trong tuoåi trung nieân, baïn cuûa toâi vaãn laø keû xoâng xaùo hoaït ñoäng ôû laõnh vöïc möu sinh laãn phaïm vi ngheä thuaät. Maët muõi anh haõy coøn töôi hôn hôùn, daùng daáp anh vaãn coøn thanh caûnh deûo dai, taâm hoàn anh vaãn treû trung, tinh thaàn anh vaãn thanh saûng, traùi tim anh vaãn daït daøo tình yù laõng maïn. Cho neân thi ca anh vaãn treû, vaãn laø tieáng voïng nhöõng taâm hoàn roäng môû vôùi nhöõng ngoïn gioù yeâu ñöông, traùi tim anh saün saøng rung ñoäng vôùi nhöõng caùi vuoát ve, caùi chaïm kheû cuûa tình yeâu.

     Chuùng ta cuõng khoâng ngaïc nhieân nhöõng baøi thô phoå nhaïc cuûa Nguyeãn Taán Höng nhö Ñeâm Cali, Khung Trôøi Thöông Nhôù (ñieäu Waltz ), Ñaày Maõi Khoâng Vôi (ñieäu Slow ), Gioït Saàu Chung Ñoâi (ñieäu Boston ) laø nhöõng baûn tình ca uyeån chuyeån tieát ñieäu, du döông aâm höôûng, naâng yù nhaïc vaøo caûnh moäng, caûnh thô. Coøn nhöõng ca khuùc Thöïc Vaø Moäng (ñieäu Slow Tango ) vaø Möa (ñieäu Boston ) laø nhöõng ñieäu haùt tröõ tình, lôøi aâu yeám cuûa moät ngöôøi nhaén gôûi, trao taëng troïn veïn taâm tình cho moät ngöôøi, laùnh xa caùc aâm ñieäu vuõ tröôøng khích ñoäng.

     Toùm laïi, taäp thô nhaïc Moät Thoaùng Höõng Hôø khoâng phaûi chæ bieán taùc giaû nhö con raén loät xaùc giaø nua, maø laø moät doøng suoái thanh xuaân töø taâm hoàn taùc giaû roùt vaøo taâm hoàn khoâ khan caèn coãi ngöôøi ñoïc töøng ñôït, töøng gioït maùt röôïi nhö nhöõng doøng cam loä, nhöõng gioït tieân döôïc ñeå taâm hoàn hoï phuïc sinh laïi, ñeå hoï soáng laïi muøa xuaân dieãm aûo thöù hai, töùc töø tuoåi hoài xuaân trôû veà sau.

     Xin aân caàn giôùi thieäu vôùi baïn ñoïc thi taäp Moät Thoaùng Höõng Hôø cuûa Nguyeãn Taán Höng. Cuõng öôùc mong noù seõ laø moùn quaø taëng cuûa ñoâi löùa yeâu nhau ôû moïi löùa tuoåi. Noù seõ laøm cho giaù saùch, keä saùch, tuû saùch cuûa quyù baïn theâm phong phuù yù tình.

Hieåu Thuùy Thö Trai, cuoái Thu 1998
Hoà Tröôøng An

---

Baøi Tröôùc Trang Chính Baøi Keá Tieáp

---