Sau taùc phaåm ñaàu tay, Moät Ñôøi Ñeå Hoïc , do oâng Mai Thaûo vieát töïa, baáy laâu nay toâi vaãn hay nhôø caùc vaên höõu ñi tröôùc ñeà baït cho taùc phaåm mình. Vôùi quan nieäm nhaèm löu laïi moät vaøi kyû nieäm trong nieàm taâm giao cuøng caùc vaên höõu thaân quen aáy. Tuy nhieân, laàn naøy coù hôi khaùc!

     Cuõng qua moät thaân tình, môùi ñaây moät baïn vaên cho bieát, ñaïi khaùi, chöa chaéc laø ñoäc giaû ñaõ hieåu roõ vaø ñoàng quan ñieåm vôùi yù ñònh ñoù cuûa toâi! Maø coù theå laém ñoäc giaû seõ hieåu laàm raèng taùc giaû ñaõ chöa vöõng tin vaøo taøi naêng cuûa mình cho neân caàn phaûi coù moät ngöôøi ñi keøm, vieát leân vaøi lôøi khen taëng môøi moïc ngöôøi ñoïc. Ñoù laø chöa noùi ñeán nhöõng baïn vaên khaùc coù theå seõ deøm pha, ganh tò vì khoâng coù ñöôïc nhöõng cô may quen bieát, giao löu thaân maät vôùi moät soá ñoâng nhöõng ngöôøi caàm buùt nhö toâi! Quaû thaät laø chí lyù! Ñeán noãi, toâi phaûi vieát ra ñaây nhöõng doøng naøy nhö ñeå löu laïi moät kyû nieäm vui vui vôùi moät ngöôøi baïn vaên!

     Roài, caøng chí lyù hôn nöõa khi toâi laø ngöôøi cuõng ñaõ coù daêm ba taùc phaåm trình laøng, vôùi ít nhieàu tieáng vang! Nhaát laø trong thôøi gian gaàn ñaây coù vaøi baèng höõu, keû ñi tröôùc ngöôøi theo sau, laïi nhôø toâi vieát baït, bình thô, ñieåm saùch! Thoâi thì keå nhö giôø phuùt ñaõ ñeán, töø nay, toâi phaûi töï mình vieát töïa cho mình vaäy. Khoâng keå nhöõng tröôøng hôïp ñaëc bieät, dó nhieân.

     Töïa hay baït vieát cho moät ngöôøi khaùc, vôùi toâi, ngoaøi nhöõng giao tình qua laïi phaûi coù, thoâng thöôøng chæ laø nhöõng doøng pheâ bình moät chieàu: khen. Ngöôøi vieát töïa hay baït phaûi chòu khoù ñoïc kyõ taùc phaåm, suy ngaãm vaø tìm ra nhöõng ñieåm hay theo yù mình maø thoåi phoàng leân, trong khi phaûi lôø ñi nhöõng ñieåm dôû. Laém luùc chöa chaéc ñaõ noùi leân ñöôïc duïng yù, taâm söï cuøng noãi loøng cuûa taùc giaû gôûi gaám trong ñoù, vì moãi ngöôøi caàm buùt ñeàu coù moät caùch vieát rieâng vaø moät trình ñoä thöôûng ngoaïn rieâng!

     Baûo ñaûm khoâng ai coù theå hieåu roõ moät taùc phaåm hôn laø chính taùc giaû! Song le, keït moät ñieåm, taùc giaû khoâng theå töï hueânh hoang, boác thôm cho mình! Ngoaïi tröø nhöõng keû ñaõ..., chôù ai maø laøm nhö vaäy xem ra kyø cheát ñi ñöôïc! Bôûi theá, töï vieát cho mình moät vaøi ñieàu laø chuyeän khoâng theå vaø khoâng neân xem thöôøng. Deã daøng chaêng laø hoïa hoaèn ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñang vieát döôùi daïng thöùc moät chuû ñeà, vì coù theå döïa vaøo ñoù ñeå noùi thoaùng qua nhöõng ñieàu mình seõ trình baøy, xaây döïng, öôùc mô!

     Nhöng thöû hoûi, coù ai daùm ñaët buùt vieát khôi khôi maø khoâng nhaém vaøo moät muïc tieâu, moät chuû ñeà, moät höôùng nhìn naøo chôù? Coù heát! Ngay caû nhöõng ngöôøi chuyeân vieát tieåu thuyeát mua vui, daõ töôûng ñi nöõa! Chaúng qua laø coù ngöôøi ñaõ neâu leân ñöôïc moät ñieàu gì lôùn lao vaø trong khi ñoù coù ngöôøi laïi chæ veõ ra moät caùi gì nho nhoû!

     ÔÛ ñaây, vôùi Moät Noãi Buoàn Rieâng , toâi cuõng chæ mong laø mình ñaõ veõ ra ñöôïc moät caùi gì nho nhoû maø thoâi! Taïi sao?

     Taïi vì, quoác gia höng vong thaát phu höõu traùch ! Ñieàu maø, khoâng rieâng gì toâi, taát caû nhöõng ngöôøi chuùng ta ñang soáng ly höông nôi ñaát khaùch queâ ngöôøi ñeàu haèng taâm nghó tôùi! Coù phaûi? Nhöng ñaët vaán ñeà laø moät chuyeän maø laøm ñöôïc gì hay khoâng laø moät chuyeän khaùc! Vôùi moät ngöôøi caàm buùt, neâu leân chuû ñeà laø moät chuyeän maø vieát ñöôïc gì hay khoâng laø moät chuyeän khaùc! Vaø toâi töï caûm thaáy mình ñaõ hoaøn toaøn thaát baïi, baát löïc!

     Vì toâi ñaõ ñeå ngoøi buùt cuûa toâi daãn daét toâi ñi lang thang khaép moïi chaân trôøi, goùc bieån! Trong gioâng toá baõo buøng khôi laïi boùng queâ höông! Trong bieån caû laéc lö con taøu ñi vinh danh ngöôøi chieán só! Trong loøng töø taâm cuûa nhöõng ngöôøi chuyeân moân löôøng gaït coù pa-taêng! Trong höông say duïc tình thaáp thoaùng boùng lieâu trai! Trong tình yeâu giao hoøa baát keå maøu da phong tuïc! Trong eâm aû gia ñình vaø thieân nhieân huyeàn thoaïi! Trong nhöõng ñua ñoøi boùng saéc cuûa giôùi quaàn hoàng! Trong noãi cheát chöa rôøi tay trong tay cuøng Chuùa, Phaät...

     OÂ hay, caùi gì laï theá! Moät quaùi thai thôøi ñaïi chaêng? Thöa raèng, khoâng ñaâu, chæ laø taùc phaåm maø toâi coù phaàn naøo öng yù thoâi! Xin môøi quyù baïn ñoïc gheù maét vaøo xem!

Winston-Salem, cuoái Ñoâng naêm Taân Muøi
Nguyeãn Taán Höng

---

Baøi Tröôùc Trang Chính Baøi Keá Tieáp

---