Go:
[
MAIN PAGE
]
Fonts:
[
VIQR
]
[
VNI
]
[
UNICODE
]
[
VISCII
]
[
VPS
]
Moät Vaøi Ñieàu Ñaùng Suy Nghó
Nguyeãn Taán Höng
Töø ngaøy lieân laïc vôùi Thieân Lyù Böûu Toøa, Cao Ñaøi
Ñaïi Ñaïo, toâi coù dòp nghieàn ngaãm kinh Cao Ñaøi laãn
saùch Phaät. Chaúng buø trong thôøi gian tröôùc, toaøn
ñoïc saùch vaên chöông, tieåu thuyeát. Vaø vieát nöõa,
cuõng ba ñieàu boán chuyeän laêng nhaêng laûi nhaûi nhö vaäy
thoâi. Giôø bieát ra, hai thöù thaät quaû laø khaùc nhau xa!
Trong nöûa theá kyû ôû Vieät Nam vaø moät phaàn tö theá kyû
ôû Haûi Ngoaïi, kinh saùch Cao Ñaøi Ñaïi Ñaïo nhieàu voâ soá
keå. Nhöõng cuoán caên baûn nhö
Thaùnh Ngoân Hieäp Tuyeån
(Toøa Thaùnh Taây Ninh, 1924-1927)
, Tu Chôn Thieäp Quyeát
(Thaùnh Thaát Kieân Giang, 1930)
, Lòch Söû Quan Phuû Ngoâ
Vaên Chieâu
(Toøa Thaùnh Chieáu Minh, 1932)
, Thaùnh Ñöùc
Chuyeån Meâ
(Ngoïc Vaân Ñaøn, 1935)
, Thaùnh Ñöùc Chôn
Kinh
(Ngoïc Minh Ñaøi, 1936)
, Ñaïi Thöøa Chôn Giaùo
(Chieáu Minh Ñaøn, 1936)
, Thaùnh Ñöùc Chôn Truyeàn
Trung Ñaïo
(Nguõ Phuïng Kyø Sôn, 1938)
, Thaùnh Huaán
Hieäp Tuyeån
(Toøa Thaùnh Tieân Thieân, Chaâu Minh Ñaøn,
1959)
, Khuyeán Nöõ Hoài Taâm
(Chaâu Minh Ñaøn, 1959)
,
Bình Minh Ñaïi Ñaïo
(Hoøa Ñoàng Toân Giaùo, Phuù Laâm,
1968 phaàn I, 1970 phaàn II, 1972 phaàn III)
, Thaùnh Giaùo
Söu Taäp
(töøng naêm töø 1965 ñeán 1971 do Cô Quan Phoå
Thoâng Giaùo Lyù truyeàn baù), v.v... tröôùc 75 vaø
Ñaïi
Giaùc Thaùnh Kinh & Kinh Thaùnh Giaùo Phaùp
(Thieân Lyù Böûu
Toøa 1982)
, Baûo Phaùp Chôn Kinh
(töùc Di Laëc Chôn Kinh,
Thieân Lyù Böûu Toøa, 1984)
, Phaùp Baûo Taâm Kinh
(töùc
Quan AÂm Phoå Chieáu, Thieân Lyù Böûu Toøa 1986), v.v... sau
75.
Nhìn chung, kinh saùch Cao Ñaøi coù phaàn naøo deã hieåu hôn
vì vieát thaúng baèng tieáng Vieät so vôùi kinh saùch Nho,
Laõo, Phaät thöôøng ñöôïc dòch töø chöõ Haùn. Tuy nhieân,
cuõng khoâng coù nghóa laø deã hieåu ñaâu! Moät laø coøn nhieàu
ñoaïn laïi vieát baèng chöõ Nho! Ngay trong phaàn kinh nhaät
tuïng, kinh cuùng töù thôøi, caùc ñoaïn "chí taâm quy maïng leã"
vôùi Ngoïc Hoaøng Thöôïng Ñeá, Thích Ñaïo, Laõo Ñaïo, Nho
Ñaïo laø nhöõng thí duï. Hai laø chöa noùi heát, phaûi laàn
moø tìm hieåu, nhö nhöõng ñoaïn daïy tònh luyeän taïo xaù lôïi
kim thaân chaúng haïn, coù theå vì leõ... "khaåu khaåu töông
truyeàn, taâm taâm töông aán" theo kieåu "thieân cô baát khaû
laäu."
Coù ñieàu ñaùng noùi laø phaàn lôùn kinh saùch Cao Ñaøi Ñaïi
Ñaïo coù moät hình thöùc ñaëc bieät rieâng, thöôøng baét
ñaàu laø phaàn "Khai Kinh," tieáp ñeán phaàn "Giaûng Kinh"
vaø sau cuøng chung cuoäc baèng phaàn "Möøng Kinh Keát Thuùc."
Haàu heát laø nhöõng baøi thô ngaén (thaát ngoân baùt cuù hoaëc
phuù) hay laø nhöõng baøi tröôøng thieân (luïc baùt hoaëc song
thaát luïc baùt), xen keõ vôùi nhöõng ñoaïn taûn vaên (thöôøng
xuaát hieän trong phaàn "Giaûng Kinh") ñöôïc chæ daïy bôûi
chính Thaày, töùc Ngoïc Hoaøng Thöôïng Ñeá, vaø caùc vì
Phaät, Tieân, Thaùnh, Thaàn maø teân tuoåi tuoàng nhö raát
gaàn guõi vaø quen thuoäc vôùi chuùng ta.
Laáy quyeån Thaùnh Ñöùc Chôn Truyeàn Trung Ñaïo (Nguõ
Phuïng Kyø Sôn naêm 1938) laøm thí duï, thì coù quyù ngaøi...
Khöông Thaùi Coâng
(Khöông Thöôïng Töû Nha)
, Nguõ
Nhaïc Sôn Thaàn, Leâ Sôn Thaùnh Maãu, Ñoâng Phöông Laõo
Toå, Quan Thaùnh Ñeá Quaân
(Quan Coâng)
, Ngoïc Hoaøng
Thöôïng Ñeá
(töùc Thaày hay noâm na laø OÂng Trôøi)
,
Dieâu Trì Kim Maãu
(töùc Meï hay noâm na laø Baø Trôøi)
,
Thaùi Thöôïng Ñaïo Toå, Khoång Thaùnh Tieân Sö, Thích Ca
Maâu Ni Phaät, Lyù Thaùi Baïch
(Giaùo Toâng Ñaïo Cao Ñaøi)
,
Quan AÂm Nhö Lai, Gia Toâ Giaùo Chuû, Di Ñaø Phaät Toå, Hoàng
Quaân Laõo Toå, Ñaáu Chieán Thaéng Phaät
(Teà Thieân Ñaïi
Thaùnh)
, Ngoâi Hai Giaùo Chuû Ngoâ Ñaïi Tieân
(Ngoâ Vaên
Chieâu, ngöôøi saùng laäp Ñaïo Cao Ñaøi taïi theá do chính
linh quang cuûa Thaày chieát xuoáng phaøm traàn)
, Ngöôn Thæ
Thieân Toân, Thoâng Thieân Giaùo Chuû, Thaäp Baùt La Haùn, Chuaån
Ñeà Boà Taùt, Vaên Thuø Boà Taùt, Nhieân Ñaêng Coå Phaät,
Nam Cöïc Chöôûng Giaùo
(Nam Cöïc Tieân OÂng)
, Xích Mi
Laõo Toå, Quæ Coác Thoaøn Sö, Ngoïc Ñaûnh Chôn Nhôn, Linh
Böûu Ñaïi Phaùp Sö, Vaân Trung Töû, Luïc Yeåm Chôn Nhôn,
Xích Tinh Töû, Quaûn Thaønh Töû, Huyønh Long Chôn Nhôn,
Lieãu Nhöùt Chôn Nhôn
(Toân Taån)
, Haäu Sö Thaùnh Chí
(Peùtrus Tröông Vónh Kyù)
, Traàn Ñoaøn Laõo Toå, Ñoâng
Phöông Laõo Toå
(Ñoâng Phöông Soùc)
, Taây Phöông Laõo
Toå
(Taây Phöông Soùc)
, Haûi Trieàu Thaùnh Nhôn, Tröôøng
Tieáu Tieân, Ñoâng (Taây, Nam, Trung, Baéc) Ba Ñeá Quaân,
Ñoäng Ñình Hoà Tieân Tröôûng, Di Laëc Tuyeân Quang Phaät,
Voâ Danh Tieân Tröôûng, Nguyeät Taâm Chôn Nhôn
(Victor
Hugo)
, Chí Thaùnh Saint Jean, Thaùnh Nöõ Jeanne D'Arc,
Ñaïo Haïnh Chôn Nhôn, Cuø Löu Toân, Thanh Hö Ñaïo Ñöùc
Chôn Nhôn, Ñaøo Hoa Thaùnh Maãu, Vaân Höông Thaùnh Maãu,
Thanh Hoa Thaùnh Maãu, Baùt Tieân
(Taøo Quoác Cöïu, Hôùn
Chung Ly, Haøn Töông Töû, Laâm Theå Hoøa, Lyù Thieát
Quaû, Tröông Quaû Laõo, Löõ Ñoàng Taân, Haø Tieân Coâ)
,
Thaát (Nhöùt, Nhò, Tam, Töù, Nguõ, Luïc) Nöông Tieân
Nöõ, Baïch Haïc Ñoàng Töû
, v.v... Hoùa ra, huyeàn thoaïi
veà caùc "nhaân vaät" trong saùch Taøu nhö Phong Thaàn, Taây
Du Kyù, Ñoâng Chaâu Lieät Quoác, Tam Quoác Chí, v.v... hình
nhö coù thaät. Ngay caû Ñöôøng Tam Taïng Traàn Huyeàn Trang
hay Toân Ngoä Khoâng Haønh Giaû ñeàu laø nhöõng vò Phaät,
vò Thaùnh..., ñöøng töôûng bôû maø mang toäi vôùi
thieân ñình!
Tröôùc tieân, nhö Thaày daïy, Cao Ñaøi Ñaïi Ñaïo ñöôïc
thaønh laäp ñeå... quy nguyeân Tam Giaùo (Nho, Laõo vaø Phaät
giaùo) vaø phuïc nhöùt nguõ chi:
Voán töø tröôùc Thaày laäp ra Nguõ chi Ñaïi-Ñaïo laø:
Nhôn-ñaïo
Thaàn-ñaïo
Thaùnh-ñaïo (Nho Giaùo)
Tieân-ñaïo (Laõo Giaùo)
Phaät-ñaïo (Phaät Giaùo)
Tuyø theo phong hoaù cuûa nhaân loaïi maø gaày Chaùnh-Giaùo, laø vì
khi tröôùc Caøn voâ ñaéc khaùn, Khoân voâ ñaéc duyeät, thì
nhôn-loaïi duy coù haønh ñaïo noäi tö phöông mình maø thoâi.
Coøn nay thì nhôn-loaïi ñaõ hieäp ñoàng. Caøn-Khoân dó taän
thöùc, thì laïi bò phaàn nhieàu ñaïo aáy maø nhôn-loaïi
nghòch laãn nhau: neân Thaày môùi nhöùt ñònh quy nguyeân
phuïc nhöùt...
Trong phaàn taïm goïi laø "Nhôn Ñaïo" vaø "Thaàn Ñaïo" chuùng
ta hôi ngaïc nhieân thaáy Thaày, Meï laïi daïy laïi veà Tam
Cang (quaân thaàn cang, phuï töû cang, phu theâ cang) Nguõ
Thöôøng (nhaân, leã, nghóa, trí, tín) vaø Tam Toøng ( toøng
phuï, toøng phu, toøng töû) Töù Ñöùc (coâng, dung, ngoân,
haïnh). Maø, theo yù kieán cuûa nhieàu ngöôøi trong xaõ hoäi
hieän ñaïi, ñaõ cho raèng vaøi ñieàu ñaõ loãi thôøi,
khoâng coøn aùp duïng ñöôïc nöõa. Nhö ñaïo vua toâi, quaân
thaàn cang, thì nhieàu nöôùc ñaõ khoâng coøn vua. Nhö
ñaïo tam toøng cuûa ngöôøi phuï nöõ, neáu ñem ra aùp duïng
thì seõ gaëp... lôùn chuyeän vôùi nhöõng ai ñang hoâ haøo,
keâu goïi, ñoøi hoûi "nam nöõ bình quyeàn." Thì ra, neáu
muoán soáng thaùi bình thaïnh trò nhö ñôøi Nghieâu, Thuaán
chuùng ta coù neân "xeùt laïi" ñeå quay veà nhöõng neà neáp,
gieàng moái ngaøy xöa hay khoâng ñaây?
Roài tieáp qua phaàn "Thaùnh Ñaïo, Tieân Ñaïo, Phaät Ñaïo,"
chuùng ta laïi thaáy caên baûn kinh ñieån Cao Ñaøi döôøng nhö
cuõng chæ daïy moân ñoà tu haønh theo hai caùch gioáng gioáng
nhö Ñaïo Phaät. Moät laø tu töø töø (tieäm giaùo) qua töøng
baäc haï thöøa (hình nhi haï hoïc), trung thöøa (hình nhi trung
hoïc), thöôïng thöøa (hình nhi thöôïng hoïc), ñieån hình
qua ba quyeån kinh Thaùnh Ñöùc (Chuyeån Meâ, Chôn Kinh vaø Chôn
Truyeàn Trung Ñaïo). Gioáng gioáng nhö tu Tieåu Thöøa hay
Nam Toâng cuûa Phaät Giaùo. Vaø hai laø tu taét (ñoán giaùo),
töùc ñi thaúng vaøo haøng toái thöôïng thöøa vôùi khaåu phaùp
taâm truyeàn, ñieån hình qua quyeån kinh Ñaïi Thöøa Chôn
Giaùo. Laïi gioáng gioáng nhö tu Ñaïi Thöøa hay Baéc Toâng
cuûa Phaät Giaùo, moät beân goïi laø "ngoài thieàn" vaø moät
beân goïi laø "ngoài tònh."
Baây giôø, thöû hoûi laïi moät caâu hoûi maø nhieàu ngöôøi
ñaõ hoûi vaø ñaõ ghi roõ trong kinh saùch Cao Ñaøi, toâi chæ
taïm trích ra ñaây töø quyeån "Lòch söû Quan Phuû Ngoâ Vaên
Chieâu" (caâu traû lôøi cuûa Quan Phuû, vò ñeä töû ñaàu
tieân vaø laø ngöôøi saùng laäp Ñaïo Cao Ñaøi):
Ñaïo Cao Ñaøi laø Ñaïo gì?"
Ít ai tìm kieám maø hieåu roõ. Chôù thaät laø Ñaïo Phaät.
Con ngöôøi coù taùnh hay môùi chuoäng cuõ vong. Thích giaùo
truyeàn ñaõ laâu ñôøi maø vì bò ñôøi nhaøm neân ít ai xem
xeùt kyõ löôõng, noi theo Ñaïi Ñaïo maø tu luyeän, thaønh
ra Ñaïo bò beá. Heã Ñaïo beá thì chuùng sanh phaûi laàm
laïc, gaàn döõ xa laønh. Thöôïng Ñeá, Ngaøi raát Hoàng
Töø, thöông chuùng sanh meâ muoäi nôi traàm luaân khoå haûi,
khoâng ngöôøi dìu daét, neân Ngaøi aân xaù toäi loãi cho
moät kyø naøy nöõa laø kyø thöù ba (Tam Kyø Phoå Ñoä - 3eøme
amnistie gene'rale) maø ñoä roãi chuùng sanh. Ngaøi laïi chính
mình Ngaøi giaùng theá maø ñoä roãi, laõnh "Thaùnh Hieäu" laø
"CAO ÑAØI TIEÂN OÂNG ÑAÏI BOÀ TAÙT MA HA TAÙT," neân Ñaïo cuûa
Ngaøi truyeàn goïi laø Ñaïo "CAO ÑAØI."
Roõ raøng hôn nöõa, trong "Thaùnh Ngoân Hieäp Tuyeån," phaàn
"Phaät - Phaùp - Taêng," Thaày cuõng ñaõ giaûng:
Vì Taân-Luaät chöa ra neân Thaày phaûi giaûi.
Ñaõ coù Thaùnh-Töôïng Thaày, thì laø coát Ngoïc-Hoaøng
coøn ñeå laïi chaúng coù nghóa chi heát. Thaày noùi cho
caùc con roõ: Vì côù naøo tröôùc töø Nhöùt-Toå chí
Luïc-Toå thì thôø Thaày ngoài tröôùc, vì tröôùc laø
lôùn phaûi vaäy.
(Môû ngoaëc: Ñieàu naøy cuõng raát phuø hôïp vôùi kinh
saùch "Maät Toâng" ñaõ cung kính goïi Ñöùc Ngoïc Hoaøng
Thöôïng Ñeá laø "Ñaïi Nhöït Nhö Lai.")
Khai Thieân-Ñòa voán Thaày, sanh Tieân, Phaät cuõng
Thaày; Thaày ñaõ noùi moät chôn-thaàn maø bieán Caøn-Khoân
Theá-Giaùi vaø caû nhôn-loaïi. Thaày laø chö Phaät,
Chö-Phaät laø Thaày.
Caùc con laø Chö-Phaät, Chö-Phaät laø caùc con.
Coù Thaày môùi coù caùc con, coù caùc con roài môùi coù
caùc chö Thaàn, Thaùnh, Tieân, Phaät.
Thaày khai Baùt-Quaùi maø taùc thaønh Caøn-Khoân Theá-Giaùi
neân môùi goïi Phaùp; Phaùp coù môùi sanh ra Caøn-Khoân vaïn
vaät roài môùi coù ngöôøi, neân goïi laø Taêng.
Thaày laø Phaät, chuû caû Phaùp vaø Taêng, laäp thaønh
caùc Ñaïo maø phuïc-hoài caùc con hieäp moät cuøng Thaày.
Thaày laäp Phaät-Giaùo vöøa khi khai Thieân, laäp Ñòa,
neân Phaät-Giaùo laø tröôùc, keá Tieân-Giaùo, roài môùi
tôùi Nho-Giaùo. Nay laø haï ngöôn haàu maõn, phaûi phuïc
laïi nhö buoåi ñaàu, neân phaûi phaûn tieàn vi haäu.
Tæ nhö laäp Tam-Giaùo quy nhöùt thì:
Nho laø tröôùc
Laõo laø giöõa,
Thích laø choùt.
Neân Thaày phaûi ngoài sau chö Phaät, Tieân, Thaùnh,
Thaàn maø ñöa chuùng noù laïi voâ-vi chi khí, chính laø
Nieát-Baøn ñoù vaäy...
Nhö vaäy, Ñaïo Cao Ñaøi chính laø Ñaïo Phaät, hay coù
theå taïm goïi laø Ñaïo Phaät Môùi! Roài, nhöõng Phaät
Töû tu theo Ñaïo Phaät Cuõ phaûi laøm sao ñaây? Chaúng leõ
laïi boû Phaät theo Thaày? Döôøng nhö chöa ai daùm phaïm
thöôïng maø ñaët caâu hoûi naøy vôùi Beà Treân! Thaät ra,
theo Thaày thì cuõng chaúng boû Phaät vì Thaày cuõng laø
Phaät maø thoâi! Tuy nhieân, chuùng ta cuõng coù theå tìm
ra caâu traû lôøi qua söï giaûi thích cuûa Thaày trong kinh
"Ñaïi Thöøa Chôn Giaùo," phaåm "Ñaïi Ñaïo Phuïc Höng - Cao
Ñaøi Xuaát Theá" nhö sau:
Ñaõ bieát raèng Ñaïo laø thanh thanh, tònh tònh, khoâng
öùng loä ra ngoaøi, nhöng muoán laäp giaùo phaûi laøm sao?
Phaûi baøy cô höõu hình ñeå chæ cho roõ lyù môùi ñöôïc.
Vaäy caùch laäp giaùo cuûa Thaày cuõng khoâng chi laï, chæ noi
theo Tam Giaùo tröôùc maø laøm qui-cuû chuaån-thaèng roài ñem
goàm veà moät moái chaùnh.
Tam-Giaùo tröôùc laø: Nho, Thích, Ñaïo vì hoaèng khai cuõng
ñaõ laâu ñôøi, neân bò bieán caûi maø thaønh thöû phaûi thaát
chôn truyeàn laøm cho sai laïc maát heát caû Thieân-cô maàu
nhieäm, bôûi ñoù nhôn sanh tu tuy nhieàu maø thaønh thì
chaúng coù.
...
Ngaøy nay Thaày ñeán ñaây ñem ba neàn Toân-Giaùo hieäp nhöùt
laïi, taïo thaønh moät Toøa lôùn lao ñeå ñôøi ñôøi kieáp
kieáp cho nhôn sanh nöông vaøo ñoù maø laùnh côn naïn khoå
thaûm saàu. Ba nhaø Toân Giaùo aáy tuy ñoå saäp maëc daàu,
nhöng Thaày cuõng vì loøng töø bi, choïn löïa caùi naøo coøn
ñuùng ñaén thì Thaày laáy, caùi naøo hö naùt thì boû ra;
nhö coät, keøo, xieân, trinh, ngoùi, gaïch, caùi naøo coøn
nguyeân thì duøng, caùi naøo beå naùt hay hö hao, bò moái aên,
saâu ñuïc thì boû ra. Caây naøo cong vaïy thì uoán noù laïi,
tröø ra uoán khoâng noåi môùi boû. Thaày laáy caùc vaät aáy
raùp laïi thaønh moät Toøa ÑAÏI-ÑAÏO cho nhôn sanh suøng baùi,
tu haønh laø toøa nhaø ngaøy nay Thaày laäp thaønh ñoù.
Vaø chính Ñöùc Phaät Thích Ca Nhö Lai ñaõ nhieàu laàn giaùng
traàn, xaùc nhaän Phaät cuõng laø Thaày, maø Thaày cuõng laø
Phaät, nhö ñoaïn cô buùt döôùi ñaây trích töø "Thaùnh Ngoân
Hieäp Tuyeån":
Thích-Ca Nhö-Lai
Kim vieát: Cao-Ñaøi Tieân-OÂng Ñaïi Boà-Taùt
Chö-Sôn nghe daïy:
Voán töø Luïc-Toå thì Phaät Giaùo ñaõ bò beá laïi, cho
neân tu höõu coâng maø thaønh thì baát thaønh; Chaùnh Phaùp
bò nôi Thaàn-Tuù laøm cho ra maát Chaùnh Giaùo, laäp rieâng
phaùp-luaät buoäc moái Ñaïo-Thieàn.
Ta vì luaät lònh Thieân maïng ñaõ ra, cho neân cam ñeå
vaäy, laøm cho Phaät-Toâng thaát chaùnh coù gaàn ba ngaøn naêm
nay. Vì Tam-kyø Phoå-ñoä, Thieân-ñòa hoaèng khai; nôi
"Taây phöông Cöïc-laïc" vaø "Ngoïc-Hö-Cung" maät chieáu
ñaõ truyeàn sieâu roãi chuùng sanh. Trong Phaät-Toâng
Nguyeân-Lyù ñaõ cho hieåu tröôùc ñeán buoåi hoâm nay
roài; taïi Taêng Ñoà khoâng kieám chôn lyù maø hieåu.
Laém keû ñaõ chòu khoå haïnh haønh Ñaïo... OÂi! Thöông
thay! Coâng coù coâng maø thöôûng chöa heà coù thöôûng, vì
vaäy maø Ta raát ñau loøng.
Ta ñeán chaúng phaûi cöùu mình chö Taêng maø thoâi; vì
trong theá hieám baäc Thaàn, Thaùnh, Tieân, Phaät, phaûi
ñoïa hoàng traàn, Ta ñöông lo cöùu vôùt.
Thoâi thì tuøy duyeân phaän chuùng sanh vì moãi ngöôøi
ñeàu töï laøm chuû laáy mình, töï quyeát ñònh höôùng
ñi ñöôøng tu cuûa mình, toâi chæ muoán neâu leân... moät
vaøi ñieàu ñaùng suy nghó maø thoâi...
Baøi Tröôùc
Trang Chính
Baøi Keá Tieáp