Nguyen Tan Hung Book's Introduction - Phng Vn Nguyn Tn Hng
Go: [ MAIN PAGE ]
Fonts: [ VIQR ] [ VNI ] [ UNICODE ] [ VISCII ] [ VPS ]
Phng Vn Nguyn Tn Hng

o Huy n
(Thc hin cho bo Lng Vn , s thng 3 1989)
     H: Xin anh cho bit qua mt cht tiu s.

     NTH: Ti tn l Nguyn Tn Hng, sinh ngy 8 thng 5 nm 1945 ti lng Bnh Phc Nht, qun Ch Go, tnh M Tho; l con ca ng Nguyn vn Si v b V th Trang; hin c ng ti... M. Trn trng n ny knh xin ng Chnh Lc S ta S Thm M Tho... Anh thy cha? Hay phi thm... trong khi ch i s chp thun ca anh mong anh nhn ni y lng thnh knh v bit n ca ti...

     Nu ni r hn th ti xut thn t tr߶ng Nguyn nh Chiu, M Tho. Xong t ti 2, ln Si Gn ghi danh lp Ton-L-Ha (MPC, Math-Phy-Chem) phn khoa Khoa Hc. V thi ngnh rt lch bch. Hai nm i hc khng lm nn tr trng g, ti bn i lnh. Kha 17 S Quan Hi Qun Nha Trang. Ra tr߶ng i tu mt thi gian ri tr v tr߶ng Cy Mai hc tnh bo. Lm s quan tnh bo trong Hi qun cho n ngy mt n߾c.

     Chy sang M ti i hc tr li. Bt u t lp cn s in t tr߶ng Western Iowa Tech ti Sioux City, tiu bang Iowa. Xong, chuyn tr߶ng hc ln ban k s University of Nebraska ti Omaha, tiu bang Nebraska. Ra tr߶ng va i lm cho Western Electric (by gi i thnh AT&T), va tip tc hc ln ban cao hc North Carolina A&T State University ti Greensboro, tiu bang North Carolina. Xong bng Master, by gi lm le, ... ch mi lm le thi, nh git lun ci Ph. D. North Carolina State University thuc tiu bang nh, bng cui cng ca ng߶i hc tr cho trn kip Mt жi Ь Hc . , thn th ti ch c vy.

     H: Mt жi Ь Hc xut bn v Mt Chuyn Ra Khi sp xut bn c phi l nhng quyn tiu thuyt t truyn (romans autobiographiques) ca anh khng? V sao anh xy dng n? Anh mun gi gm tm s g trong 2 tc phm ?

     NTH: Nh ti va mi ni s s th anh bit phn ln truyn ti vit l t truyn. M cng l, nhng t truyn ca ti li "n khch" hn l nhng truyn ti dng ln t u u. Chnh v vy phi ni v tnh ti tm ra chn l. Ci chn l c th ch ng vi ring ti m thi, cha chc ng vi bt c mt ng߶i no khc. Th l ti khoan thai tip tc b߾c ln con ߶ng c cht nh thnh cng: con ߶ng vit thc vi lng mnh. Khng cn phi mt cng tiu thuyt ha cuc i ny lm chi cho n thm r߶m r m chng li lc, b ch vo u. Anh hi ti v sao ti xy dng Mt жi Ь Hc v Mt Chuyn Ra Khi ? Tht ra ti no c xy dng mt ci g. Chuyn c sn, ti ch k li m thi. Cuc i ca mi ng߶i chng ta h chng phi l mi b tr߶ng thin tiu thuyt? Ti ch c ci may mn l c khiu vit thnh vn mi ng߶i cng chia x nhng bun vui, nhng gian trun phn u v߽n ln ca mt i ng߶i. Th cng ging ging nh hu ht nhng i ng߶i khc thi, hnh nh ai ai ri cng phi tri qua nhng giai on bn ba, ln li. khng phi l nhng tm s ti ht lng gi gm vo truyn ca ti sao?

     H: Anh ngh sao v qu h߽ng ca anh? V tnh M Tho, ni m anh tm cht liu v cm hng cho vn ch߽ng?

     NTH: Nhc ti M Tho th i thi i vi ti cn nhiu chuyn m k, nhiu truyn m vit lm. Ti ang dnh, lu lu em ra ngm mt ci, s mt ci cho tha lng. Dung nhan, ting ni v tm tnh ca qu h߽ng M Tho, t thnh th n thn qu, nh n su vo tm hn ti tn x߽ng ty. Cht khng t bt khng ri. Nht l thnh ph M Tho. Ch v ti c mt thi gian di xa nh tr hc, nn khp hang cng ng hm hu nh ti u t chn ti. Trong ci th i hoang. m bn c gia nh ti tnh lm g c c ci dim phc ny. Nhng ni anh nghe, ti khng dm m m ht v phn mnh u, phi chia cht cho anh em na ch. M cng l mt iu l phn ln nhng ng߶i cm bt gc min Nam hi ngoi u c mt thi sng vi M Tho. Anh Hunh Hu Cu l cu hc sinh trung hc Le Myre de Vilers , tc Nguyn nh Chiu vo thi Php. Cc anh H Tr߶ng An, Kit Tn cng l cu hc sinh tr߶ng ng а, vit nhiu truyn v tui nh, v nhng mi tnh hc tr hay khng ch ch. Cn anh Nguyn vn Sm th c bit hn nhiu. Anh khng thch lm mt mn sinh thun ty d߾i mi tr߶ng thn yu c knh ny u, anh i... c lm thy. Ri cc anh Phm Thng v Nguyn vn Ba u c bn thn M Tho, ti chi h rm. Cng dm tm sng ch chic tu chm v cng dm bng qua cn Rng i hi mn. Ngay c ng V Phin thng hu cng bit nhiu v M Tho, v c ng߶i cu lm S Ha Xa, lc M Tho cn ߶ng ry xe la... Nhng ti ht sc au bun l nghe ni M Tho by gi tiu iu d lm, khng cn l mt thnh ph m m m ti tm cht liu v cm hng cho vn ch߽ng nh anh ni na u!

     H: Xin anh cho bit np sng ni anh nh c. V nu c th c, xin anh cho bit "Mt ngy ca Nguyn Tn Hng," c gi hiu r anh hn.

     NTH: Thnh ph ti ang rt t ng߶i Vit, ch khong hai m߽i gia nh. Phn i sng bn ny t n to nn s cch bit v phn khng my ai cng ch h߾ng vi ti cho nn hot ng cng ng ni chung, sinh hot vn ngh ni ring coi nh khng c. Mt ngy ca Nguyn Tn Hng li bun hn. Nu khng vit lch cht nh th khng bit ti phi lm ci g sau tm gi lm vic s. Coi b n khc mt tri mt vc nu em so snh vi i sng bn Cali anh n h?

     H: Anh ngh g v nhng t tp san vn ngh ng n hi ngoi nh Vn, Vn Hc, Lng Vn? Xin ni nhng c im ca ba t ny.

     NTH: Ti dan du vi Vn t hi Vit Nam, cho nn qua bn ny ti lm li cuc i cng t Vn . Bit c Vn tc bn hi ngoi l mt s ht sc tnh c. Trong mt chuyn du lch th Hoa Thnh Яn, chnh lc ch v ti la hng ti pht hin ra mt sp bo. V ti bi hi thy cun Vn . Tri i, cng mt vc dng nh ngy no. Nhng, tng th k ta son by gi l ng Mai Tho (kim ch nhim, ch bt) ch khng phi Trn Phong Giao... Th l mt ni tip li bt u. Sau chng bao lu ti bit Lng Vn l nh trang qung co mt cun sch ca anh Nguyn Ngc Ngn trn Vn . Cn Vn Hc th do mt ng߶i bn San Jose gii thiu. Bi v trn Vn , theo ti ngh, th cng chng km phong khi xa bao nhiu. Lng Vn hi nghing v nhng sng tc u tranh chnh tr v tnh t qu h߽ng, t thy nhng bi negative . Cn Vn Hc th hi nghing v bin kho, vi nhiu bi nghin cu tuy kh khan nhng rt cng phu v rt c gi tr. Ni vy ch nhng nhn xt ny cng ch c tnh cch nht thi m thi. iu ng nu ln l khng ai c th ph nhn s ng gp ht sc ln lao ca ba t bo ny vo nn vn hc hi ngoi. Bi th, ngy no ti thy bi ca mnh c ng trn nhng t bo ny l ngy y ti vui.

     H: Theo anh, mt tc phm vn ch߽ng ng ngha ra sao?

     NTH: anh mun nu ln s khc bit gia mt tc phm vn ch߽ng thun ty vi mt quyn tiu thuyt ba xu hay mt cun dm th? iu ny th hin nhin ty thuc vo quan nim c ca c gi nhiu hn. D߾i mt ng߶i ny c th l nhng gi tr vn ch߽ng, nhng d߾i mt ng߶i kia c th ch l nhng hnh thc cu c gi. Tc m thanh v thanh m tc, kh lng gii thch lm.

     H: Nu ti khng lm, Nguyn Tn Hng l mt nh vn vit di do m thn trng. Anh ngh sao v nhn xt ny? Anh thuc tr߶ng phi no?

     NTH: Di do th chng bit c di do thit hay khng, ߶ng di mi bit nga hay. Ti mi si vi ba v th sm qu khng nh iu ny. Ti ch s mnh peak , ri t t tut dc hi no khng hay. Cn thn trng th chng qua ch l ci thi quen hay sa bi ca ti thi. By gi c l khng ring g ng Mai Tho m cc anh Nguyn Mng Gic, Nguyn Hu Ngha... cng u bit ci thi quen lu ngy thnh tt ny ca ti. Ni anh nghe anh ng c߶i l giai on u, ci tt ny pht hin ch v s nghi ng ti nng ca mnh. S l bi ti gi v Vn cho ng Mai Tho m b ng "ngm tm" th ti on chc l trong c ci g khng n, trc trc. Bn c li, sa li, v c khi vit li. Mi ln lm vy th mi ln ng Mai Tho li ng. Thnh th ti hay c li bi ti vit. Kinh nghim bn thn cho bit v ng nh li ng Mai Tho ni, mi ln sa l mi ln bi hay thm. Cc bn vn nu ai khng tin c khi khi lm th mt ln th r. Nhiu ln ti bt cht t hi: ti sao ch ny, ngay lc mnh vit t nh vy. Nhng khng phi sa hoi hay hoi, mt hai ln l tr nn... chn ngt. Sau ny ti v ti bit lm typesetting nn thiu st mt chi tit hay sai mt ch, th thit, khng sa ti chu khng ni. Ha ra chuyn "xut bt thnh vn" th ch dnh cho nhng ai c thin ti v vn ch߽ng thi, cn nh ti thit tnh c tn cng gt da . Ni nh vy th theo anh, anh xp ti vo tr߶ng phi no y?

     H: Trong cc tc phm anh c bao nhiu phn trm s tht? V nu ti khng lm, anh gi nguyn tn cc nhn vt m anh cho vo truyn ca anh nh b L th Bt Tri chng hn.

     NTH: T s s tht trong tc phm ca ti c l hi cao. Ring cun Mt жi Ь Hc th trn 90 phn trm l ci chc. Tt c nhn vt ph, Vit cng nh M, u l tn thit, ng߶i thit. Ngoi tr nhn vt chnh. Anh lm ti hi git mnh khi t iu hi v b L th Bt Tri. My ch Bt Tri, Bt Minh... ni danh mt thi con nh ngho hc gii, vy m ngay c M Tho cng t ng߶i nhc ti. Ng߶i ta hay cp n tn Hi ߶ng bi ci n mng v tnh rng rn khu Hng Xng. Ti thy khng cng bng nn ti li my ch y v.

     H: Trong cc nh vn V.N. anh thch nhng ai? L do? V trong cc nh vn quc t, anh thch nhng ai? Ly do?

     NTH: Hi cn i hc trung hc ti thch c cc nh vn trong nhm T Lc vn on v c v thy hay khuyn khch lm tp c sch. Tp c sch l tp vit li s lc ct truyn ca nhng sch m mnh c. Cch trnh by, v rng v rn trong cng c chm im na. Sau ny ln ln ti thch c nhng cy bt gc min Nam nh Bnh Nguyn Lc, Sn Nam... v nhng nh vn vit trn tp san Vn . Tuy nhin, h gp nhng g qu su xa, trit l th ti rt sn sng lm l. V cc nh vn ngoi quc th ti ch c nhng cun tiu biu m hnh nh ai cng c ht m thi. i khi nh V Gia nh ca Hector Malot, Nhng K Khn Cng ca Victor Hugo, Lo Ng ng V Bin C ca Ernest Hemingway, Tnh Ngha V Chng ca Leon Tolstoi... vv. Ngoi cc b truyn Tu nh Tam Quc Ch, Thy H..., ti cn c truyn kim hip ca Kim Dung, truyn liu trai ma qui ca B Tng Linh, truyn ngn ca Ba Kim. L d nhin ton l sch dch ch ti cha kh nng c nguyn tc.

     H: Anh sinh trߗng min Nam, c n tng su m v qu h߽ng tui nh, v dn tri k c ca mnh trong tc phm mt cch sng thc, xin anh cho bit c mt ph߽ng php no, hoc p dng k thut no, hay ch vit mt cch t nhin theo xc ng tnh cm ca mnh?

     NTH: chng qua l s thnh cng chung ca nhng cy vit gc min Nam. V cng l chn l m ti tm ra sau nhiu ln tht bi khi bt mnh qu tiu thuyt ha truyn ca mnh.

     H: Theo di cc trang truyn trong Mt жi Ь Hc mi xut bn, ti nhn thy mt cch th v rng thnh ph anh ang sng, so vi nhiu ni khc Hoa k, cng ging nh mt thnh ph nh so vi Si Gn ngy tr߾c. Xin anh cho bit thm mt t v phong th, con ng߶i v ci lng ring anh i vi ngoi cnh y, v cm xc ca anh khi bt cht bt gp mt vi hnh nh qu h߽ng trn vng t tm dung ca anh.

     NTH: M ny i u ti cng thy nhng hnh nh qu h߽ng, nhng cy i tu ca ng V Phin, l ti v ti bt mnh chu kh nhn x M vi cp mt mu nu. Ti mun mnh nh mt sinh vin du hc. Du hc c ngy v. Ь bt ch߾c ng Don Quc S vit thm nhng Su My khc. Trong ni nh nhung h߾ng v t M. Ti khng mun mnh b lai M, ti cha mun mnh b ng ha. V may mn thay, ti tm c nhng g ti mun nhn. Nhng thnh ph nho nh ging nh nhng qun l, tnh l thn tnh ca qu h߽ng Vit Nam. Nht l South Dakota t rng ng߶i tha, din tch khng thua g cc tiu bang ln m dn s khng hn by trm ngn. Vn cn nng nn bn tnh hin lnh cht phc ca ng߶i nng dn lam l. жi sng c v hi... lc hu, nhng thanh bnh. Ph hp vi bn cht gc min Nam ca ti, khng thch ua i bon chen. Chnh v vy m ti mun a vo truyn nhng hnh nh n s m nt qu nh, nhng tm tnh mc mc hn nhin . Ch tic rng vng ny khng c job cho ti.

     H: Anh va vit vn v lm th. Vy xin anh cho bit th anh vo tr߶ng phi no?

     NTH: Tr߶ng phi "Th thn." Khng bit do ai sng lp, nhng anh cng bit tr߶ng phi ny ln lm, qui t hu ht cc nh vn... thnh thong quay ra lm th. Th ca ti c coi nh l nhng sng tc t cnh tay tri ca ngh tay tri m thi. Khng th, t th m ng Nguyn Hng Quc th߶ng ni u.

     H: Anh ngh sao v ngn ng ca thi ca qua cc thi i?

     NTH: Anh phi i ti chng no ti chuyn th qua tay phi th ti mi ni cho anh nghe thng sut c. By gi th ngn ng thi ca qua cc thi i i vi ti chnh l nhng cu ca dao, nhng cu ph߽ng ngn tc ng vy.

     H: Xin anh cho bit khi no anh vit vn? Khi no anh lm th? Hoc l ty hng thch g lm ny?

     NTH: Lm th th thng th߶ng phi c hng ti mi lm c. Nhng i khi ti cng thn... th ra mt hai bi, lc ang b b ti vit vn. y cht, ni nh vy nhng nh th chnh thng nghe c th thm phin. Thi anh cho ti ngng th y i.

     H: Xin anh cho bit trong cc nh th V.N., anh thch nhng ai? L do? C cc nh th quc t na, anh thch nhng ai? L do?

     NTH: Li th, anh n ny kh tnh qu. , m cu ny tr li d nh... n ch. Anh hy nghe y, nhng nh th Vit Nam m ti thch th nhiu lm. Ь coi lc mnh hc trung hc th bt u t nh th no h. Nguyn Tri, Tn , Nguyn Khuyn, Nguyn Cng Tr, Cao B Qut, H Xun H߽ng, on th im, Nguyn nh Chiu..., Nguyn Du. Th tin chin ca Huy Cn, Xun iu, Lu Trng L, Nguyn Bnh... th ai li khng thch. Th cn i v hin i th nhiu tc gi lm khng sao k ht nn xin min k. Cn nhng nh th ngoi quc th vn ling ca ti c l ch l nhng g ti hc v Vn hc s Php bc trung hc. a, ti thch Pierre de Ronsard...

     H: Tr li vn vit vn, anh c nh vit mt quyn tr߶ng giang tiu thuyt m nhn vt chnh khng phi l anh khng?

     NTH: Nh anh bit ngoi i ti bao phen tht bi mi c cht cht thnh cng. Trong vn ch߽ng cng vy, ti cng b ba chm by ni mi c l m l dng nh by gi. V ti c mt ln tht bi truyn di, sut cht na gia ߶ng gy gnh, nn ti hi n. Ti bn ra ci li truyn di theo kiu ca ti nh anh thy tc phm Mt жi Ь Hc . Ban u ti nh l "tp-truyn-di" nhng s chng ai hiu n l ci qui g ht, nn nh truyn di khng thi. Mc ch ca hai ch truyn di ch l h߾ng dn c gi nn c nhng truyn ngn theo th t t u n cui. ng c tt ngang theo kiu tp truyn ngn th tc phm s mt i phn no ngha. Vit truyn di theo kiu ny va d va c li anh bit khng? D v truyn ngn d vit hn truyn di, c th y l tr߶ng hp ca ring ti. Cn c li l ton tc phm c th c ph bin rng ri trn nhiu bo. Th hi anh a mt cun truyn di cho mi mt tp ch, nu h chu trch ng gii thiu th ng c my on? Mt on thi th ung cng mnh qu x. D nhin nu ng ht tc phm th khng thnh vn , khng ni lm chi. M khng thnh vn l i vi nhng ng߶i vit nhiu nh cc anh Nguyn Ngc Ngn, H Tr߶ng An... ch nhng ai chn ߾t chn ro nh ti, mi c mt hai cun u i nng niu nh nng trng th r rng vic ph bin cng rng ri cng mng. Ri by gi nu ti gom nm ba cun t truyn ca ti li th khng phi l mt b tr߶ng thin tiu thuyt t truyn hay sao? Ch kt mt im nhn vt chnh cng vn l ti h? Kh thit. Ni vy ch ti u phi lc no cng vit t truyn. T truyn no vit hoi li khng ht. Phi vit sang gia nh truyn, bn b truyn, lng xm truyn, x hi truyn na ch. Nhng m thi, ti thy "vn ch߽ng" ca ti vn cn nm trong giai on phi thai, cn sm qu bn n vn ny.

     H: Anh c nhn xt g v vn ch߽ng hi ngoi?

     NTH: Ti nh c ln anh V K in cho rng vn ch߽ng hi ngoi c ba khuynh h߾ng d thy l: u tranh vi cng sn, nh ti i sng c qu nh, v hi nhp cuc sng mi x ng߶i. y l mt nhn xt rt trung thc, cn bn. Sau ny c ng߶i cng a ra mt nhn xt t߽ng t nh vy, gi l nhng khuynh h߾ng: u tranh, hoi c, v x hi. аng thi ghi nhn thm hai khuynh h߾ng mi: giao lu vn ha v phng s x hi. Nhng vn cn thiu. Theo ti, cn mt khuynh h߾ng na rt l quan trng: bin kho v nghin cu. Bin kho v nghin cu v vn ch߽ng, vn ha dn tc, khng phi l mt khuynh h߾ng vn ch߽ng sao? Ngoi tr khuynh h߾ng ti va mi nu ln, hu ht trong cc khuynh h߾ng kia li vn "hi k" hnh nh c s dng hi nhiu. Ni cho ngay, gi l truyn, truyn ngn cng nh truyn di, khng t th nhiu u c tnh cht k li. M mun k li th phi nh li, ghi li. Tc l hi k? R, chy tri khng khi nng... Nhn chung, ti thy nn vn ch߽ng hi ngoi rt di do, phong ph. V cng ngy cng i ln, ti c ci nhn lc quan nh vy.

     C mt s kin xy ra ht sc l ngon mc, m anh H Tr߶ng An khng ng vi nhng ai hay gi l mt hin tng, l s xut hin ca nhiu cy vit gc min Nam. Khng ngon mc sao c khi lnh vc vn ch߽ng thi ph xa nay nh dnh ring cho nhng ai sinh trߗng mit Thng Long thnh hay chn Thi Ha in! Vi ti cn c thm mt s kin xy ra khng km phn ngon mc na. l x lng ging ca ti, cch nhau ch mi dng Cu Long v ci bc Rch Miu, bng nhin ra nhiu nh vn n: Phan th Trng Tuyn, Nguyn th Ngc Nhung, Cao Bnh Minh, v gn y Nguyn th Ngc Dim. Mi ng߶i mi v m߶i phn vn... m߶i mt, nn ti phi... . Chu mt i, r rng ci x Bn Tre l x m thnh d߽ng suy (trong vn ch߽ng). B cc ng gi Ba Tri i, nhm dy m coi! Ti thy hnh nh ch c mt na hnh hi ca anh Ng Nguyn Dng l chu kh... ng ln p li sng ni.

     H: Nu cho anh i li t u, anh s lm g?

     NTH: Khng bit anh c tin s mng hay khng, ch ring ti, ti nhiu ln trong tr߶ng hp mnh khng th quyt nh cuc i ca mnh. Vi ti, ngay c vic vit vn, chy qua M, lm tnh bo, i lnh, xa nh tr hc... ti ang i st li y, cng l chuyn do duyn may dun ri hay nh mnh a y m thi. Mc d cuc i ti c gian trun kh s , c ln voi xung ch , nhng hnh nh lc no ti cng yu i, cng lun lun bng lng vi hon cnh, s kip ca mnh. Cho nn, nu cho i tr li t u th ni thit anh th߽ng, ti ch mong c lm y chang nhng g ti lm. Quyt khng thm lm tng thng, th t߾ng mc x g ro tri.

     H: Xin anh cho bit d nh (v vn ngh) ca anh.

     NTH: Ti ang trng Lng Vn xut bn tp truyn u tay Mt Chuyn Ra Khi ca ti xem mt mi ra sao ci , ri mi tnh ti c. C th ngh x hi mt thi gian nhn li qu trnh mnh i qua tm u khuyt im, rt kinh nghim cho nhng ln ti. Nu nhng ln ti thc s c trong t߽ng lai. M th hi c ai bit c chuyn t߽ng lai?

     H: Anh cho bit lun tnh trng bo ch hi ngoi.

     NTH: Ti xa cc trung tm bo ch nn ti khng rnh my. Ch nghe ni s nh bo ting Vit hi ngoi vt qu con s 250 v cng ngy cng tng. Nh vy th lng bo ch ta phn thnh qu mc ri phi khng anh?

     H: Xin anh cho bit cc th gii tr ca anh.

     NTH: Ngoi tri th ti m tennis, chy b, v cu c. Trong nh thi thch chi guitar, trng, v nghe nhc. Cn trn gi߶ng th... c sch cng l mt trong nhng th gii tr thn tin ca ti vy.

     H: Anh mun ni g vi c gi Lng Vn y?

     NTH: Xin thnh tht cm n c gi Lng Vn , c gi khp nm chu th gii, b cht th gi qu bu nghe ti ni v ti. Xin tm bit v hn ngy ti ng nu anh n dm xm mnh phng vn ti ln na.

o Huy n
Bi Tr߾c Trang Chnh Bi K Tip