THIN NHN

Go: [ MAIN PAGE ]
Fonts: [ VIQR ] [ VNI ] [ UNICODE ] [ VISCII ] [ VPS ]

Thnh Tng THIN NHN
t thy n v
t sai n ng

Nguyn Tn Hng


     Trong h thng tin hc ngy nay ng߶i tho ch߽ng vin ( programer ), hay phc ha ( design ) mt biu tng ring ( unique icon ) cho ch߽ng trnh (program) ca mnh mi ng߶i d nhn dng v trnh s trng hp. Cc cng ty ln cng vy, h c nhng nhn hiu ring ( logo, trade-mark ) v thng th߶ng phi cu chng hay ng k ti ta.

     Cng khng khc g hn, mc d chng cn phi cu chng hay ng k ti ta, cc tn gio cng c nhng biu tng c bit cho gio phi ca mnh. Ch cn nhn "cy thnh gi" l ng߶i ta bit ngay thuc o Cha, nhn "ta sen" l bit ngay thuc o Pht, v.v... v v.v... Gn y hn ht, ng߶i ta ch cn nhn "hnh mt mt" l bit ngay thuc o Tri hay o Cao i. Ng߶i trong o khng ai dm gi l "hnh mt mt" m phi knh cn gi l "Thnh tng Thin Nhn".

     Vy th "Thnh tng Thin Nhn" t u m c? V ai biu, ai dy m th?

     Tr v ngun ci xa xa nht th trong quyn "Lch S Quan Ph Ng Vn Chiu" (Thin L Bu Ta in li nm 1996), trang 30, c ghi r nh sau:

     Tuy Ngi chu lm -t ca Tin-ng ch cha lp bn th th Tin-ng, v khng bit phi th lm sao? Mt ba kia Tin-ng dy Ngi phi to ra mt ci du hiu g ring th. Ngi bn chn ch Thp. Tin-ng ni ch Thp cng c song l du hiu ring ca mt nn o c ri. Phi suy-ngh m tm cho ra, c Tin-ng gip sc, Ngi xin hn li mt tun l c ngy gi suy-nghim. Mn tun Ngi tm cng cha ra.
     Mt ba sm mai, li tm gi, Ngi ߽ng ngi trn vng pha sau Dinh Qun, bng u Ngi thy tr߾c mt cch xa hai th߾c ty, l ra mt con mt thit ln, rt tinh-thn, chi ngi nh mt Tri. Ngi ly lm s-hi ht sc, ly hai tay y mt li khng dm nhn na, u chng na pht ng h Ngi m mt ra th cng cn thy con mt y m li cng chi hn na.
     Ngi bn chp tay vi rng:
     "Bch Tin-ng -t r bit ci huyn-diu ca Tin-ng ri, -t xin Tin-ng ng lm vy -t s lm. Nh phi Tin-ng bo th Thin-Nhn th xin cho bin mt tc th".
     Vi xong th con mt lu ln ln ri mt.
     Nh vy m Ngi cng cha thit tin, nn cha to Thin-Nhn m th. Cch vi ngy sau Ngi cng thy y nh ln tr߾c na. Ngi cng nguyn s to Thin-Nhn m th th con mt t nhin bin mt.


     Ngi Ng Minh Chiu thy Thin Nhn... l ra tr߾c mt ch cch xa hai th߾c ty ? Hai th߾c ty l gn lm, nh t trong ca nh nhn ra mi hin thm ba vy thi! Trong sch cng khng ghi r l Ngi ang nhn v h߾ng no, ch thy... chi ngi nh mt Tri .

     y l khong thi gian Ngi Ng Minh Chiu lm vic D߽ng ng, vo nm 1921. V cng nn bit rng Qun D߽ng ng nm bn b Ty ca o Ph Quc. Ngi thy "Thin Nhn" hai ln vo bui sng, rt c th l nhn vo t lin, h߾ng ng, pha mt tri mc.

     Ba nm sau, tc nm 1924 sp sa i v Si Gn, vo lc tri chiu nhn v pha mt tri ln, Ngi mi c n Trn cho thy cnh Bng Lai, trong c cnh... Nht, Nguyt, Tinh s xung mt hng (trang 34, sch dn):

     Cch t lu, mt ba chiu kia nhm li cui thng ging m-lch nm Gip T (Fe'v. 1924), Ngi ra hng mt ngoi m bin, Ngi tro ln mt hn ngoi Dinh Cu ngi ng mong ra bin thy bit m tri n߾c, sng dn ba-o. Bng cht Ngi trng thy ln ln t ch tri n߾c gip nhau, l ra mt cnh chng bit l cnh no m thit l xinh p, cnh y va khut, li l ra cnh khc. Cht ht Ngi thy cnh trn c Thin-Nhn s ngay xung mt hng c Nht-Nguyt-Tinh (2) cng p v cng. Ngi ngi coi m-mn, qun lng rng thn cn chn phm-trn. c chng li 15 pht ng h th cnh y lu ln ln ri tiu mt.
     Sau hu c, c Cao-i Tin-ng mi cho Ngi bit y l cnh Bng-Lai. Theo li ca Ngi ߾c-nguyn nn cho Ngi thy cho nong-ch m lo tu.


     V sau y l li ghi ch s (2):

     (2) V Si-Gn Ngi bo mt ng߶i -t cp nht ca Ngi l ng Яc-Hc Thi v li y nh ca Ngi thy m th. ng Яc-Hc Thi c c li cho o hu Truyn-Tng nghe li mt ln na lc ng cn ti Tr߶ng-hc Bnh-Ty, Ch-Ln mi (1961).

     Tm li, chng ta l nhng ng߶i i sau, khng r ng Яc Hc Thi v ra nh th no, kch th߾c ra lm sao... m by lu nay chng ta ch th߶ng thy "Thnh Tng Thin Nhn" hu ht u nm trong khung bi v hnh ch nht, v li cnh Bng Lai vo bui chiu,... trn c Thin-Nhn s ngay xung mt hng c Nht-Nguyt-Tinh m Ngi Ng Minh Chiu thy sau cht! (Cng nn mt im hi l l l, theo hnh v, th... Nht-Nguyt-Tinh t d߾i i ln, xem nh c phn no i ngc li vi cm t... "s ngay xung"! Rt c th l v sai!).

     Well, ni chung chung th, trong hn 80 nm qua, ch c 4 cch to lp hay v "Thnh Tng Thin Nhn":

     1). Lm hnh qu cu (qu Cn Khn) v v Thin Nhn cng Nht, Nguyt, Tinh ri rc trn y. (Ta Thnh Ty Ninh v cc ni c to qu cu).



     2). Lm khung bi v hnh ch nht v v Thin Nhn cng Tam Gio Gio Ch, Tam Trn Oai Nghim, Ng Chi Gio Ch. (Cc Thnh Tht v T Gia thuc Ta Thnh Ty Ninh).



     3). Lm khung bi v hnh ch nht v v Thin Nhn cng Nht, Nguyt, Tinh thng hng theo chiu dc. (Hu ht cc Thnh Tht v T Gia khng thuc Ta Thnh Ty Ninh).






     4). Lm khung hnh vung v v Thin Nhn cng Nht, Nguyt, Tinh khng thng hng. (Thin L Bu Ta v hu ht cc Thnh Tnh thuc Chiu Minh Tam Thanh V Vi).





     Trong 4 cch to lp hay v "Thnh Tng Thin Nhn" nu trn, thin ngh, c 2 im sai m mi n khi C o hong khai Hi Ngoi (trong n߾c l Ю Nht Thin Khai Hunh o v hi ngoi l Ю Nh Thin Khai Hunh o), Thy M v cc Фng Thing Ling mi cho bit:

     1.- Khung "Thnh Tng Thin Nhn" phi l hnh vung, tng trng cho T Tng m khng phi l khung bi v hnh ch nht.

     2.- Nht, Nguyt, Tinh phi ng ph߽ng v l: (a) Nht d߾i cng, pha ng; (b) Nguyt trn mt cht, pha Ty; v (c) Tinh trn cao ht, ngay gia... ch khng thng hng theo chiu dc...

     Hn hai thp nin qua, chc chn trong s qu v c nhiu ng߶i thc mc, rng th l, ti sao Thin L Bu Ta th "Thnh Tng Thin Nhn" khng ging ai ht! Tht ra, s d c s... khng ging ai ht ny u do Thy M v cc Фng Thing Ling ging c ging dy. Knh mi qu v xem qua mt vi trch dn t cc n c:

     ...

     Trong n Du thi 19g30 ngy 3 thng 6 nm Tn Du (4-7-1981, hu n 40 v) c L Gio Tng dy:

     "... Phn Thin Nhn th nn lo to li hnh mi, ln nh ty lng, nhng Nht nm bi ng, hi thp. Nguyt nm v bi ty hi nhch cao hn. Tinh th cao hn Nguyt nm ngay chnh gia. Khun Thnh Tng nn ly hnh vung tht ng ch khng phi dng hnh di..."

     ...

     Trong n Du thi 19g10 ngy 14 thng 9 nm Tn Du (11-10-1981, hu n 40 v) c Ch Tn Ngc Hong Thng Ъ dy:

     "... Tr߾c ht Thy ban n ch gio cho Ngc Chn t thng cm i li v phn k cng ca con nhc nhn to ng bc Thnh Tng Thin Nhn v Thp T Tam Thanh. Thy kh khen con tinh thn nng nhit, kh nhc chng mng, th s qu cng s ng n ban y. Nhng con i, l cuc thi th qu cng th lng tm o, nhng phn con cha ng thun thuc v vi, bc nhn pha mu cha ng ph hp vi mu Thnh Tng, v khun kh kch th߾c l thi gian phi thai. Vy nay THY xin ch gio gip gim con. Con nn dng bc Thnh Tng hin kim ni cnh Thin bn ny, Thy cho php con i li bc Thnh Tng mi, tm treo ln Thin bn thay th. em bc Thnh Tng ny xung dng li ph߽ng php ct giy k thm hai bn t hu, thc hnh phn vic k giy cho tht kho tay, ri con c gng trn mu cho ng ph hp vi mu Thnh Tng cho hnh vung c ng, bi hnh nht nguyt c em li ng ty. Nu c thnh cng, con s chp hnh ri phng i cho c bng y tm Thnh Tng con sa th dng ng tt thay. Vy con liu mnh c th c chng?..."

     ...

     Trong n Ng thi ngy 1-7-1982, c Ngc Hong Thng Ъ dy:

     "... y Thy s lc gii thch thng qua cc thc mc: Thin Nhn hnh vung l biu tng cho ci vng Bt Qui а Thin. H hnh vung l T Tng, T Tng sanh Bt Qui... Ci Bt Qui а Thin Thy thit lp ngay t cuc l Cu An иa Chn biu tng cho thy r l thi c dng i. Nu vi c dng i m o khng dng ci bn khai thin dng a th lm sao cu vn c cuc hy dit?"

     ...

     Trong n Hi thi m mng 1 thng 11 l Gip T (22-12-1984, hu n 26 v), c Ngc Hong Thng Ъ dy:

     "... Thin Nhn Thnh Tng di hnh ch nht tr߾c kia cc con c hn l Thy ch gio hay khng? Ch l ni s k thut ca ng߶i th ha m thi. Ngy nay l C Tn е nn phi hnh ng vi o lut th ni y l s mu nhim b truyn c s hu dng theo ngi th ca hnh Lng Nghi, T Tng, Bt Qui. y l mi ng s ch by hi cc con..."

     ...

     Thm na, s ging ging gia Thin L Bu Ta v Chiu Minh Tam Thanh V Vi v vic th "Thnh Tng Thin Nhn", th gn y, chng ti mi khm ph ra mt s trng hp c phn hi hu nh sau...

     Trong quyn "Kinh Cng T Thi" ca Chiu Minh Tam Thanh V Vi - Bch Y Cn, in nm 1960, do nh in Ng-V-Chu, 159 ߶ng C Giang... (o T Nguyn Th Trm mang v t Vit Nam), cng trnh by ging in nh nhng g n Trn dy ti Thin L Bu Ta.



     Cn vic... lm sai v khung bi v hnh ch nht th cng c th bt ca v ha s chuyn v "Thnh Tng Thin Nhn" cho c Ngi Hai chng minh:



     Tm li, ngoi vic lm tri cu cho "Thnh Tng Thin Nhn" *, Thy gin tip cho bit..., trong sut bao nm qua, khng c n c no dy v cch to lp v v "Thnh Tng Thin Nhn" c... ch mi mt ln duy nht ni Thin L Bu Ta ny m thi...

     Qua phn trn, qu v thy "Thnh Tng Thin Nhn" i... "t thy ti v" (rt c th tam sao tht bn), v... "t sai n ng" (do n Trn ging c ging dy). Vic sa sai hay khng th qu l vic... ty duyn im khuyt ** vy!

     Ghi Ch:
     ____________

     * V vic lm qu cu (qu Cn Khn), th n Trn ging c ging dy nh sau (Thnh Ngn Hip Tuyn 01, trang 29):

     Vendredi 17 Septembre 1926, 12 thng 8 nm Bnh Dn
     Ngc-Hong Thng-Ъ Vit Cao-i Gio o Nam Ph߽ng
     TO BY CI NGAI V QU CN KHN
     Kit - Con phi gip Th trong vic lp Thnh-Tht. Thy giao cho con phi sn sc m߾n th lm by ci ngai, mt ci trng hn cho Gio-Tng, ba ci cho ba v Chߗng-Php; ba ci cho ba v Хu-S; Nht l ci ngai ca Gio-Tng phi lm cho k-lng chm tr t-linh, nhng ch hai tay da phi chm hai con rng; cn ca Chߗng-Php chm hai con phng; ca Хu-S chm hai con ln... Nghe !...
     Bnh - Thy giao cho con lo mt tri Cn-Khn; con hiu ngha g khng?... C߶i... Mt tri nh tri t trn quay, hiu khng? B knh tm ba th߾c ba tc, nghe con, ln qu m phi vy mi ng, v l c mu nhim To-Ha trong y, m sn mu xanh da tri; cung Bc-Цu v Tinh-T v ln Cn-Khn y. Thy k Tam-Thp-Lc-Thin, T-i-B-Chu khng-khng trn khng kh, tc l khng phi Tinh-T, cn li Tht-thp-nh-иa v Tam-Thin th gii th u l Tinh-T. Tnh li ba ngn by m߽i hai ngi sao, con phi biu v ln cho . Con d sch thin-vn Ty ra coi m bt ch߾c. Ti ngi Bc-Цu con phi v hai ci bnh li cho v sao Bc-Цu cho r rng. Trn v sao Bc-Цu v con mt Thy, con hiu chng? ng l tri y phi bng chai, c trong mt ngn n cho n th߶ng sng; y l li cu nguyn rt qy bu cho c nhn-loi Cn-Khn Th-Gii ; nhng m lm chng kp, th ty con tin lm th no cho kp i-hi. Nghe !
     Cn ch Pht, ch Tin, Thnh, Thn ln ct th di theo d߾i, hiu khng con?


     ** Trong ln ph bin qua email tr߾c y, phn gp c ghi nhn... c mt v Chc sc cho bit, i khi, "... Bit l sai, nhng th sai lu ri by gi v li th khc ng߶i ta, s khng ai theo v khng c tin tr chi ph Thnh Tht..." V, c mt v Hin Ti cng cho bit, i , "... Vn v Thin Nhn theo kiu no l thuc quyn quyt nh ca Hi Thnh. Mi Hi Thnh u cn c theo li dy ca Thing Ling m v ra..."



Bi Tr߾c Trang Chnh Bi K Tip