Nh¾ lÕi thu— còn h÷c Trung H÷c, nhæng nåm 1950-1951, tôi — nµi trú trong tr߶ng Le Myre De Vilers (MÛtho). — nµi trú không có máy thu thanh nên th߶ng th߶ng chúng tôi, nhæng ðÑa thích âm nhÕc, m¾i tø t§p n½i nhà cüa ông Concierge ð¬ nghe nh¶ máy thu thanh cüa ông vào bu±i t¯i. Nhæng nåm ðó là nhæng nåm n±i b§t cüa nhÕc sî ANH VI®T - TR…N VÅN TRšNG. ANH VI®T cûng h÷c tÕi tr߶ng Le Myre De Vilers, trên tôi hai l¾p. Chúng tôi quây qu¥n bên máy thu thanh ð¬ nghe nhæng bän nhÕc cüa mµt nhÕc sî ðang n±i danh và hãnh di®n thay lÕi là mµt h÷c sinh cùng tr߶ng v¾i chúng tôi. Nhæng bài nhÕc cüa ANH VI®T ðßþc chúng tôi ßa thích lúc ðó là Chi«u Trong R×ng ThÆm, Tñ Do, Bªn Cû, Mµt Chuyªn Ði , v.v...

     G¥n nØa thª kÖ sau, chúng ta g£p lÕi ANH VI®T qua nhà vån nhÕc sî NGUY�N T„N H¿NG v¾i M“T ЖI M™I MÒN TRÔNG. Cûng nhæng âm ði®u ð½n s½, không c¥u kÏ nhßng ðßþm ð¥y màu s¡c dân gian, cûng nhæng l¶i ca r¤t g¥n gûi v¾i nhæng con ng߶i bình dân ch¤t phác, NGUY�N T„N H¿NG ðã ðßa chúng ta tr— v« ð°ng lúa sông rÕch mi«n Nam v¾i Tình Фt Nß¾c :

     аng quê trong sß½ng mai, vai vác cày nông dân dçn trâu
     Ruµng sâu trôi mênh mông, lu°ng gió s¾m bên sông ðßa v«...

     ho£c v¾i chiªc c¥u ván b¡t ngang con sông nhö, v¾i ðàn trâu nhai cö trên ðê và xa xa có nhæng mái nhà v¾i v߶n cây ð½m ð¥y bông trái trong Không Bao Gi¶ жi Thiªu Tình Thß½ng :

     ... Kìa, dòng sông xuôi ngang c¥u ván
     Ðây, d×a t½ bao quanh ð°ng áng
     Mái tranh quê in bóng thênh thang
     Ven b¶ ðê thêm ðàn trâu, nghé...

     Trong tình yêu, NGUY�N T„N H¿NG cûng bình d¸ nhß con kinh ðào Chþ GÕo có nhæng cøm løc bình b§p b«nh trôi theo dòng nß¾c, có chiªc "b¡c" n¯i li«n Gò Công v¾i MÛ Tho. Anh không v¨ v¶i hoa bß¾m, r¡c r¯i, khó hi¬u trong tình yêu:

     ... Tình mình chþt ðªn nhß ð¤t tr¶i xui khiªn
     L¥n ð¥u g£p gÞ ðã th¤y lòng xao xuyªn...
     ( Ð߶ng Tìm Vào Yêu )

     NGUY�N T„N H¿NG không chÕy theo th¶i trang, không c¥u kÏ, bí hi¬m trong l¶i ca, viªt ð¬ ng߶i ta hi¬u, ð¬ ng߶i nghe d� dàng thông cäm v¾i n²i lòng cüa tác giä:

     ... Vçn biªt yêu ng߶i, ð¶i tôi thêm ðau kh± thôi
     Nhßng tôi yêu r°i, tình ½i ray rÑt không nguôi...
     ( Nhß Ánh Sao Tr¶i )

     NGUY�N T„N H¿NG khai thác nhi«u ð« tài ð¬ làm nhÕc trong ðó có tình mçu tØ mà nhi«u nhÕc sî trß¾c anh cûng ðã viªt nhßng — NGUY�N T„N H¿NG, tình m© trong anh có mµt cái gì ðó r¤t g¥n v¾i chúng ta, r¤t th§t trong l¶i ca không trau chu¯t nhßng r¤t ð§m ðà ý nghîa:

     ... Tình m© thß½ng con, câu hát câu hò, chi«u v¡ng
     Tình m© thß½ng con, cån bªp sau nhà, khoai s¡n
     Tình m© thß½ng con, ð½m áo luông qu¥n, tß½i t¡n
     Mµt ð¶i tiªp n¯i, khuya s¾m không ng×ng, mau m¡n...
     ( M© )

     Cõi tÕm v¯n là cõi nhân gian này, hÕnh phúc ðích thñc không phäi là cái ta ðang có, NGUY�N T„N H¿NG cho là m÷i vi®c ðã ðßþc an bài, s¡c s¡c không không, sao ta còn:

     ... Biªt thª sao không quay lßng d×ng lÕi
     Tìm v« khi xßa ch¯n ¤y hình hài
     жi ð¶i không phai muôn kiªp an bài...
     ( Muôn Kiªp An Bài )

     Trong M“T ЖI M™I MÒN TRÔNG, có mµt ði¬m ðáng cho chúng ta chú ý là NGUY�N T„N H¿NG th߶ng sØ døng "âm giai thÑ" h½n là "âm giai trß—ng" ð¬ sáng tác dù ðó là mµt bài viªt v¾i nh¸p ði®u nhanh d°n d§p, và trong nhæng âm giai thÑ, NGUY�N T„N H¿NG thích âm giai "La thÑ" h½n các âm giai khác. Âu ðó cûng là ði«u không m¤y khó hi¬u vì "nhÕc" cûng nhß "vån," con ng߶i không r߶m rà, không ki¬u cách cüa tác giä ðßþc th¬ hi®n qua cách hành vån, cách sØ døng âm giai, qua l¯i chuy¬n âm, qua l¯i dùng hþp âm và chúng ta cûng không th¤y NGUY�N T„N H¿NG dùng ðäo phách, ngh¸ch phách, nh¸p ngoÕi..., ðó cûng là mµt ßu ði¬m cüa anh khiªn cho chúng ta th§t g¥n gûi v¾i anh ð¬ kªt thân v¾i anh, nhà vån nhÕc sî NGUY�N T„N H¿NG.

Montreal, vào Ðông nåm Bính Tý
Lê Dinh

---

Bài Trß¾c Trang Chính Bài Kª Tiªp

---