Go: [MAIN PAGE]
Fonts: [VIQR] [VNI] [UNICODE] [VISCII] [VPS]


Mo^.t Va`i DDie^`u DDa'ng Suy Nghi~

Nguye^~n Ta^'n Hu+ng

     Tu+` nga`y lie^n la.c vo+'i Thie^n Ly' Bu+?u To`a, Cao DDa`i DDa.i DDa.o, to^i co' di.p nghie^`n nga^~m kinh Cao DDa`i la^~n sa'ch Pha^.t . Cha(?ng bu` trong tho+`i gian tru+o+'c, toa`n ddo.c sa'ch va(n chu+o+ng, tie^?u thuye^'t . Va` vie^'t nu+~a, cu~ng ba ddie^`u bo^'n chuye^.n la(ng nha(ng la?i nha?i nhu+ va^.y tho^i . Gio+` bie^'t ra, hai thu+' tha^.t qua? la` kha'c nhau xa!

     Trong nu+?a the^' ky? o+? Vie^.t Nam va` mo^.t pha^`n tu+ the^' ky? o+? Ha?i Ngoa.i, kinh sa'ch Cao DDa`i DDa.i DDa.o nhie^`u vo^ so^' ke^? . Nhu+~ng cuo^'n ca(n ba?n nhu+ Tha'nh Ngo^n Hie^.p Tuye^?n (To`a Tha'nh Ta^y Ninh, 1924-1927), Tu Cho+n Thie^.p Quye^'t (Tha'nh Tha^'t Kie^n Giang, 1930), Li.ch Su+? Quan Phu? Ngo^ Va(n Chie^u (To`a Tha'nh Chie^'u Minh, 1932), Tha'nh DDu+'c Chuye^?n Me^ (Ngo.c Va^n DDa`n, 1935), Tha'nh DDu+'c Cho+n Kinh (Ngo.c Minh DDa`i, 1936), DDa.i Thu+`a Cho+n Gia'o (Chie^'u Minh DDa`n, 1936), Tha'nh DDu+'c Cho+n Truye^`n Trung DDa.o (Ngu~ Phu.ng Ky` So+n, 1938), Tha'nh Hua^'n Hie^.p Tuye^?n (To`a Tha'nh Tie^n Thie^n, Cha^u Minh DDa`n, 1959), Khuye^'n Nu+~ Ho^`i Ta^m (Cha^u Minh DDa`n, 1959), Bi`nh Minh DDa.i DDa.o (Ho`a DDo^`ng To^n Gia'o, Phu' La^m, 1968 pha^`n I, 1970 pha^`n II, 1972 pha^`n III), Tha'nh Gia'o Su+u Ta^.p (tu+`ng na(m tu+` 1965 dde^'n 1971 do Co+ Quan Pho^? Tho^ng Gia'o Ly' truye^`n ba'), v .v ... tru+o+'c 75 va` DDa.i Gia'c Tha'nh Kinh & Kinh Tha'nh Gia'o Pha'p (Thie^n Ly' Bu+?u To`a 1982), Ba?o Pha'p Cho+n Kinh (tu+'c Di La(.c Cho+n Kinh, Thie^n Ly' Bu+?u To`a, 1984), Pha'p Ba?o Ta^m Kinh (tu+'c Quan A^m Pho^? Chie^'u, Thie^n Ly' Bu+?u To`a 1986), v .v ... sau 75 .

     Nhi`n chung, kinh sa'ch Cao DDa`i co' pha^`n na`o de^~ hie^?u ho+n vi` vie^'t tha(?ng ba(`ng tie^'ng Vie^.t so vo+'i kinh sa'ch Nho, La~o, Pha^.t thu+o+`ng ddu+o+.c di.ch tu+` chu+~ Ha'n . Tuy nhie^n, cu~ng kho^ng co' nghi~a la` de^~ hie^?u dda^u! Mo^.t la` co`n nhie^`u ddoa.n la.i vie^'t ba(`ng chu+~ Nho! Ngay trong pha^`n kinh nha^.t tu.ng, kinh cu'ng tu+' tho+`i, ca'c ddoa.n "chi' ta^m quy ma.ng le^~" vo+'i Ngo.c Hoa`ng Thu+o+.ng DDe^', Thi'ch DDa.o, La~o DDa.o, Nho DDa.o la` nhu+~ng thi' du. . Hai la` chu+a no'i he^'t, pha?i la^`n mo` ti`m hie^?u, nhu+ nhu+~ng ddoa.n da.y ti.nh luye^.n ta.o xa' lo+.i kim tha^n cha(?ng ha.n, co' the^? vi` le~ ... "kha^?u kha^?u tu+o+ng truye^`n, ta^m ta^m tu+o+ng a^'n" theo kie^?u "thie^n co+ ba^'t kha? la^.u ."

     Co' ddie^`u dda'ng no'i la` pha^`n lo+'n kinh sa'ch Cao DDa`i DDa.i DDa.o co' mo^.t hi`nh thu+'c dda(.c bie^.t rie^ng, thu+o+`ng ba('t dda^`u la` pha^`n "Khai Kinh," tie^'p dde^'n pha^`n "Gia?ng Kinh" va` sau cu`ng chung cuo^.c ba(`ng pha^`n "Mu+`ng Kinh Ke^'t Thu'c ." Ha^`u he^'t la` nhu+~ng ba`i tho+ nga('n (tha^'t ngo^n ba't cu' hoa(.c phu') hay la` nhu+~ng ba`i tru+o+`ng thie^n (lu.c ba't hoa(.c song tha^'t lu.c ba't), xen ke~ vo+'i nhu+~ng ddoa.n ta?n va(n (thu+o+`ng xua^'t hie^.n trong pha^`n "Gia?ng Kinh") ddu+o+.c chi? da.y bo+?i chi'nh Tha^`y, tu+'c Ngo.c Hoa`ng Thu+o+.ng DDe^', va` ca'c vi` Pha^.t, Tie^n, Tha'nh, Tha^`n ma` te^n tuo^?i tuo^`ng nhu+ ra^'t ga^`n gu~i va` quen thuo^.c vo+'i chu'ng ta .

     La^'y quye^?n Tha'nh DDu+'c Cho+n Truye^`n Trung DDa.o (Ngu~ Phu.ng Ky` So+n na(m 1938) la`m thi' du., thi` co' quy' nga`i ... Khu+o+ng Tha'i Co^ng (Khu+o+ng Thu+o+.ng Tu+? Nha), Ngu~ Nha.c So+n Tha^`n, Le^ So+n Tha'nh Ma^~u, DDo^ng Phu+o+ng La~o To^?, Quan Tha'nh DDe^' Qua^n (Quan Co^ng), Ngo.c Hoa`ng Thu+o+.ng DDe^' (tu+'c Tha^`y hay no^m na la` O^ng Tro+`i), Die^u Tri` Kim Ma^~u (tu+'c Me. hay no^m na la` Ba` Tro+`i), Tha'i Thu+o+.ng DDa.o To^?, Kho^?ng Tha'nh Tie^n Su+, Thi'ch Ca Ma^u Ni Pha^.t, Ly' Tha'i Ba.ch (Gia'o To^ng DDa.o Cao DDa`i), Quan A^m Nhu+ Lai, Gia To^ Gia'o Chu?, Di DDa` Pha^.t To^?, Ho^`ng Qua^n La~o To^?, DDa^'u Chie^'n Tha('ng Pha^.t (Te^` Thie^n DDa.i Tha'nh), Ngo^i Hai Gia'o Chu? Ngo^ DDa.i Tie^n (Ngo^ Va(n Chie^u, ngu+o+`i sa'ng la^.p DDa.o Cao DDa`i ta.i the^' do chi'nh linh quang cu?a Tha^`y chie^'t xuo^'ng pha`m tra^`n), Ngu+o+n Thi? Thie^n To^n, Tho^ng Thie^n Gia'o Chu?, Tha^.p Ba't La Ha'n, Chua^?n DDe^` Bo^` Ta't, Va(n Thu` Bo^` Ta't, Nhie^n DDa(ng Co^? Pha^.t, Nam Cu+.c Chu+o+?ng Gia'o (Nam Cu+.c Tie^n O^ng), Xi'ch Mi La~o To^?, Qui? Co^'c Thoa`n Su+, Ngo.c DDa?nh Cho+n Nho+n, Linh Bu+?u DDa.i Pha'p Su+, Va^n Trung Tu+?, Lu.c Ye^?m Cho+n Nho+n, Xi'ch Tinh Tu+?, Qua?n Tha`nh Tu+?, Huy`nh Long Cho+n Nho+n, Lie^~u Nhu+'t Cho+n Nho+n (To^n Ta^?n), Ha^.u Su+ Tha'nh Chi' (Pe'trus Tru+o+ng Vi~nh Ky'), Tra^`n DDoa`n La~o To^?, DDo^ng Phu+o+ng La~o To^? (DDo^ng Phu+o+ng So'c), Ta^y Phu+o+ng La~o To^? (Ta^y Phu+o+ng So'c), Ha?i Trie^`u Tha'nh Nho+n, Tru+o+`ng Tie^'u Tie^n, DDo^ng (Ta^y, Nam, Trung, Ba('c) Ba DDe^' Qua^n, DDo^.ng DDi`nh Ho^` Tie^n Tru+o+?ng, Di La(.c Tuye^n Quang Pha^.t, Vo^ Danh Tie^n Tru+o+?ng, Nguye^.t Ta^m Cho+n Nho+n (Victor Hugo), Chi' Tha'nh Saint Jean, Tha'nh Nu+~ Jeanne D'Arc, DDa.o Ha.nh Cho+n Nho+n, Cu` Lu+u To^n, Thanh Hu+ DDa.o DDu+'c Cho+n Nho+n, DDa`o Hoa Tha'nh Ma^~u, Va^n Hu+o+ng Tha'nh Ma^~u, Thanh Hoa Tha'nh Ma^~u, Ba't Tie^n (Ta`o Quo^'c Cu+.u, Ho+'n Chung Ly, Ha`n Tu+o+ng Tu+?, La^m The^? Ho`a, Ly' Thie^'t Qua?, Tru+o+ng Qua? La~o, Lu+~ DDo^`ng Ta^n, Ha` Tie^n Co^), Tha^'t (Nhu+'t, Nhi., Tam, Tu+', Ngu~, Lu.c) Nu+o+ng Tie^n Nu+~, Ba.ch Ha.c DDo^`ng Tu+?, v .v ... Ho'a ra, huye^`n thoa.i ve^` ca'c "nha^n va^.t" trong sa'ch Ta`u nhu+ Phong Tha^`n, Ta^y Du Ky', DDo^ng Cha^u Lie^.t Quo^'c, Tam Quo^'c Chi', v .v ... hi`nh nhu+ co' tha^.t . Ngay ca? DDu+o+`ng Tam Ta.ng Tra^`n Huye^`n Trang hay To^n Ngo^. Kho^ng Ha`nh Gia? dde^`u la` nhu+~ng vi. Pha^.t, vi. Tha'nh ..., ddu+`ng tu+o+?ng bo+? ma` mang to^.i vo+'i thie^n ddi`nh!

     Tru+o+'c tie^n, nhu+ Tha^`y da.y, Cao DDa`i DDa.i DDa.o ddu+o+.c tha`nh la^.p dde^? ... quy nguye^n Tam Gia'o (Nho, La~o va` Pha^.t gia'o) va` phu.c nhu+'t ngu~ chi:

     Vo^'n tu+` tru+o+'c Tha^`y la^.p ra Ngu~ chi DDa.i-DDa.o la`:

         Nho+n-dda.o
         Tha^`n-dda.o
         Tha'nh-dda.o (Nho Gia'o)
         Tie^n-dda.o (La~o Gia'o)
         Pha^.t-dda.o (Pha^.t Gia'o)

     Tuy` theo phong hoa' cu?a nha^n loa.i ma` ga^`y Cha'nh-Gia'o, la` vi` khi tru+o+'c Ca`n vo^ dda('c kha'n, Kho^n vo^ dda('c duye^.t, thi` nho+n-loa.i duy co' ha`nh dda.o no^.i tu+ phu+o+ng mi`nh ma` tho^i .
     Co`n nay thi` nho+n-loa.i dda~ hie^.p ddo^`ng . Ca`n-Kho^n di~ ta^.n thu+'c, thi` la.i bi. pha^`n nhie^`u dda.o a^'y ma` nho+n-loa.i nghi.ch la^~n nhau: ne^n Tha^`y mo+'i nhu+'t ddi.nh quy nguye^n phu.c nhu+'t ...


     Trong pha^`n ta.m go.i la` "Nho+n DDa.o" va` "Tha^`n DDa.o" chu'ng ta ho+i nga.c nhie^n tha^'y Tha^`y, Me. la.i da.y la.i ve^` Tam Cang (qua^n tha^`n cang, phu. tu+? cang, phu the^ cang) Ngu~ Thu+o+`ng (nha^n, le^~, nghi~a, tri', ti'n) va` Tam To`ng ( to`ng phu., to`ng phu, to`ng tu+?) Tu+' DDu+'c (co^ng, dung, ngo^n, ha.nh) . Ma`, theo y' kie^'n cu?a nhie^`u ngu+o+`i trong xa~ ho^.i hie^.n dda.i, dda~ cho ra(`ng va`i ddie^`u dda~ lo^~i tho+`i, kho^ng co`n a'p du.ng ddu+o+.c nu+~a . Nhu+ dda.o vua to^i, qua^n tha^`n cang, thi` nhie^`u nu+o+'c dda~ kho^ng co`n vua . Nhu+ dda.o tam to`ng cu?a ngu+o+`i phu. nu+~, ne^'u ddem ra a'p du.ng thi` se~ ga(.p ... lo+'n chuye^.n vo+'i nhu+~ng ai ddang ho^ ha`o, ke^u go.i, ddo`i ho?i "nam nu+~ bi`nh quye^`n ." Thi` ra, ne^'u muo^'n so^'ng tha'i bi`nh tha.nh tri. nhu+ ddo+`i Nghie^u, Thua^'n chu'ng ta co' ne^n "xe't la.i" dde^? quay ve^` nhu+~ng ne^` ne^'p, gie^`ng mo^'i nga`y xu+a hay kho^ng dda^y ?

     Ro^`i tie^'p qua pha^`n "Tha'nh DDa.o, Tie^n DDa.o, Pha^.t DDa.o," chu'ng ta la.i tha^'y ca(n ba?n kinh ddie^?n Cao DDa`i du+o+`ng nhu+ cu~ng chi? da.y mo^n ddo^` tu ha`nh theo hai ca'ch gio^'ng gio^'ng nhu+ DDa.o Pha^.t . Mo^.t la` tu tu+` tu+` (tie^.m gia'o) qua tu+`ng ba^.c ha. thu+`a (hi`nh nhi ha. ho.c), trung thu+`a (hi`nh nhi trung ho.c), thu+o+.ng thu+`a (hi`nh nhi thu+o+.ng ho.c), ddie^?n hi`nh qua ba quye^?n kinh Tha'nh DDu+'c (Chuye^?n Me^, Cho+n Kinh va` Cho+n Truye^`n Trung DDa.o) . Gio^'ng gio^'ng nhu+ tu Tie^?u Thu+`a hay Nam To^ng cu?a Pha^.t Gia'o . Va` hai la` tu ta('t (ddo^'n gia'o), tu+'c ddi tha(?ng va`o ha`ng to^'i thu+o+.ng thu+`a vo+'i kha^?u pha'p ta^m truye^`n, ddie^?n hi`nh qua quye^?n kinh DDa.i Thu+`a Cho+n Gia'o . La.i gio^'ng gio^'ng nhu+ tu DDa.i Thu+`a hay Ba('c To^ng cu?a Pha^.t Gia'o, mo^.t be^n go.i la` "ngo^`i thie^`n" va` mo^.t be^n go.i la` "ngo^`i ti.nh ."

     Ba^y gio+`, thu+? ho?i la.i mo^.t ca^u ho?i ma` nhie^`u ngu+o+`i dda~ ho?i va` dda~ ghi ro~ trong kinh sa'ch Cao DDa`i, to^i chi? ta.m tri'ch ra dda^y tu+` quye^?n "Li.ch su+? Quan Phu? Ngo^ Va(n Chie^u" (ca^u tra? lo+`i cu?a Quan Phu?, vi. dde^. tu+? dda^`u tie^n va` la` ngu+o+`i sa'ng la^.p DDa.o Cao DDa`i):

     DDa.o Cao DDa`i la` DDa.o gi` ?"
     I't ai ti`m kie^'m ma` hie^?u ro~ . Cho+' tha^.t la` DDa.o Pha^.t . Con ngu+o+`i co' ta'nh hay mo+'i chuo^.ng cu~ vong . Thi'ch gia'o truye^`n dda~ la^u ddo+`i ma` vi` bi. ddo+`i nha`m ne^n i't ai xem xe't ky~ lu+o+~ng, noi theo DDa.i DDa.o ma` tu luye^.n, tha`nh ra DDa.o bi. be^' . He^~ DDa.o be^' thi` chu'ng sanh pha?i la^`m la.c, ga^`n du+~ xa la`nh . Thu+o+.ng DDe^', Nga`i ra^'t Ho^`ng Tu+`, thu+o+ng chu'ng sanh me^ muo^.i no+i tra^`m lua^n kho^? ha?i, kho^ng ngu+o+`i di`u da('t, ne^n Nga`i a^n xa' to^.i lo^~i cho mo^.t ky` na`y nu+~a la` ky` thu+' ba (Tam Ky` Pho^? DDo^. - 3e`me amnistie gene'rale) ma` ddo^. ro^~i chu'ng sanh . Nga`i la.i chi'nh mi`nh Nga`i gia'ng the^' ma` ddo^. ro^~i, la~nh "Tha'nh Hie^.u" la` "CAO DDA`I TIE^N O^NG DDA.I BO^` TA'T MA HA TA'T," ne^n DDa.o cu?a Nga`i truye^`n go.i la` DDa.o "CAO DDA`I ."


     Ro~ ra`ng ho+n nu+~a, trong "Tha'nh Ngo^n Hie^.p Tuye^?n," pha^`n "Pha^.t - Pha'p - Ta(ng," Tha^`y cu~ng dda~ gia?ng:

     Vi` Ta^n-Lua^.t chu+a ra ne^n Tha^`y pha?i gia?i .
     DDa~ co' Tha'nh-Tu+o+.ng Tha^`y, thi` la` co^'t Ngo.c-Hoa`ng co`n dde^? la.i cha(?ng co' nghi~a chi he^'t . Tha^`y no'i cho ca'c con ro~: Vi` co+' na`o tru+o+'c tu+` Nhu+'t-To^? chi' Lu.c-To^? thi` tho+` Tha^`y ngo^`i tru+o+'c, vi` tru+o+'c la` lo+'n pha?i va^.y .

     (Mo+? ngoa(.c: DDie^`u na`y cu~ng ra^'t phu` ho+.p vo+'i kinh sa'ch "Ma^.t To^ng" dda~ cung ki'nh go.i DDu+'c Ngo.c Hoa`ng Thu+o+.ng DDe^' la` "DDa.i Nhu+.t Nhu+ Lai .")
     Khai Thie^n-DDi.a vo^'n Tha^`y, sanh Tie^n, Pha^.t cu~ng Tha^`y; Tha^`y dda~ no'i mo^.t cho+n-tha^`n ma` bie^'n Ca`n-Kho^n The^'-Gia'i va` ca? nho+n-loa.i . Tha^`y la` chu+ Pha^.t, Chu+-Pha^.t la` Tha^`y .
     Ca'c con la` Chu+-Pha^.t, Chu+-Pha^.t la` ca'c con .
     Co' Tha^`y mo+'i co' ca'c con, co' ca'c con ro^`i mo+'i co' ca'c chu+ Tha^`n, Tha'nh, Tie^n, Pha^.t .
     Tha^`y khai Ba't-Qua'i ma` ta'c tha`nh Ca`n-Kho^n The^'-Gia'i ne^n mo+'i go.i Pha'p; Pha'p co' mo+'i sanh ra Ca`n-Kho^n va.n va^.t ro^`i mo+'i co' ngu+o+`i, ne^n go.i la` Ta(ng .
     Tha^`y la` Pha^.t, chu? ca? Pha'p va` Ta(ng, la^.p tha`nh ca'c DDa.o ma` phu.c-ho^`i ca'c con hie^.p mo^.t cu`ng Tha^`y .
     Tha^`y la^.p Pha^.t-Gia'o vu+`a khi khai Thie^n, la^.p DDi.a, ne^n Pha^.t-Gia'o la` tru+o+'c, ke^' Tie^n-Gia'o, ro^`i mo+'i to+'i Nho-Gia'o . Nay la` ha. ngu+o+n ha^`u ma~n, pha?i phu.c la.i nhu+ buo^?i dda^`u, ne^n pha?i pha?n tie^`n vi ha^.u .
     Ti? nhu+ la^.p Tam-Gia'o quy nhu+'t thi`:
     Nho la` tru+o+'c
     La~o la` giu+~a,
     Thi'ch la` cho't .
     Ne^n Tha^`y pha?i ngo^`i sau chu+ Pha^.t, Tie^n, Tha'nh, Tha^`n ma` ddu+a chu'ng no' la.i vo^-vi chi khi', chi'nh la` Nie^'t-Ba`n ddo' va^.y ...


     Nhu+ va^.y, DDa.o Cao DDa`i chi'nh la` DDa.o Pha^.t, hay co' the^? ta.m go.i la` DDa.o Pha^.t Mo+'i! Ro^`i, nhu+~ng Pha^.t Tu+? tu theo DDa.o Pha^.t Cu~ pha?i la`m sao dda^y ? Cha(?ng le~ la.i bo? Pha^.t theo Tha^`y ? Du+o+`ng nhu+ chu+a ai da'm pha.m thu+o+.ng ma` dda(.t ca^u ho?i na`y vo+'i Be^` Tre^n! Tha^.t ra, theo Tha^`y thi` cu~ng cha(?ng bo? Pha^.t vi` Tha^`y cu~ng la` Pha^.t ma` tho^i! Tuy nhie^n, chu'ng ta cu~ng co' the^? ti`m ra ca^u tra? lo+`i qua su+. gia?i thi'ch cu?a Tha^`y trong kinh "DDa.i Thu+`a Cho+n Gia'o," pha^?m "DDa.i DDa.o Phu.c Hu+ng - Cao DDa`i Xua^'t The^'" nhu+ sau:

     DDa~ bie^'t ra(`ng DDa.o la` thanh thanh, ti.nh ti.nh, kho^ng u+'ng lo^. ra ngoa`i, nhu+ng muo^'n la^.p gia'o pha?i la`m sao ? Pha?i ba`y co+ hu+~u hi`nh dde^? chi? cho ro~ ly' mo+'i ddu+o+.c . Va^.y ca'ch la^.p gia'o cu?a Tha^`y cu~ng kho^ng chi la., chi? noi theo Tam Gia'o tru+o+'c ma` la`m qui-cu? chua^?n-tha(`ng ro^`i ddem go^`m ve^` mo^.t mo^'i cha'nh .
     Tam-Gia'o tru+o+'c la`: Nho, Thi'ch, DDa.o vi` hoa(`ng khai cu~ng dda~ la^u ddo+`i, ne^n bi. bie^'n ca?i ma` tha`nh thu+? pha?i tha^'t cho+n truye^`n la`m cho sai la.c ma^'t he^'t ca? Thie^n-co+ ma^`u nhie^.m, bo+?i ddo' nho+n sanh tu tuy nhie^`u ma` tha`nh thi` cha(?ng co' .
     ...
     Nga`y nay Tha^`y dde^'n dda^y ddem ba ne^`n To^n-Gia'o hie^.p nhu+'t la.i, ta.o tha`nh mo^.t To`a lo+'n lao dde^? ddo+`i ddo+`i kie^'p kie^'p cho nho+n sanh nu+o+ng va`o ddo' ma` la'nh co+n na.n kho^? tha?m sa^`u . Ba nha` To^n Gia'o a^'y tuy ddo^? sa^.p ma(.c da^`u, nhu+ng Tha^`y cu~ng vi` lo`ng tu+` bi, cho.n lu+.a ca'i na`o co`n ddu'ng dda('n thi` Tha^`y la^'y, ca'i na`o hu+ na't thi` bo? ra; nhu+ co^.t, ke`o, xie^n, trinh, ngo'i, ga.ch, ca'i na`o co`n nguye^n thi` du`ng, ca'i na`o be^? na't hay hu+ hao, bi. mo^'i a(n, sa^u ddu.c thi` bo? ra . Ca^y na`o cong va.y thi` uo^'n no' la.i, tru+` ra uo^'n kho^ng no^?i mo+'i bo? . Tha^`y la^'y ca'c va^.t a^'y ra'p la.i tha`nh mo^.t To`a DDA.I-DDA.O cho nho+n sanh su`ng ba'i, tu ha`nh la` to`a nha` nga`y nay Tha^`y la^.p tha`nh ddo' .


     Va` chi'nh DDu+'c Pha^.t Thi'ch Ca Nhu+ Lai dda~ nhie^`u la^`n gia'ng tra^`n, xa'c nha^.n Pha^.t cu~ng la` Tha^`y, ma` Tha^`y cu~ng la` Pha^.t, nhu+ ddoa.n co+ bu't du+o+'i dda^y tri'ch tu+` "Tha'nh Ngo^n Hie^.p Tuye^?n":

     Thi'ch-Ca Nhu+-Lai
     Kim vie^'t: Cao-DDa`i Tie^n-O^ng DDa.i Bo^`-Ta't
     Chu+-So+n nghe da.y:
     Vo^'n tu+` Lu.c-To^? thi` Pha^.t Gia'o dda~ bi. be^' la.i, cho ne^n tu hu+~u co^ng ma` tha`nh thi` ba^'t tha`nh; Cha'nh Pha'p bi. no+i Tha^`n-Tu' la`m cho ra ma^'t Cha'nh Gia'o, la^.p rie^ng pha'p-lua^.t buo^.c mo^'i DDa.o-Thie^`n .
     Ta vi` lua^.t li.nh Thie^n ma.ng dda~ ra, cho ne^n cam dde^? va^.y, la`m cho Pha^.t-To^ng tha^'t cha'nh co' ga^`n ba nga`n na(m nay . Vi` Tam-ky` Pho^?-ddo^., Thie^n-ddi.a hoa(`ng khai; no+i "Ta^y phu+o+ng Cu+.c-la.c" va` "Ngo.c-Hu+-Cung" ma^.t chie^'u dda~ truye^`n sie^u ro^~i chu'ng sanh . Trong Pha^.t-To^ng Nguye^n-Ly' dda~ cho hie^?u tru+o+'c dde^'n buo^?i ho^m nay ro^`i; ta.i Ta(ng DDo^` kho^ng kie^'m cho+n ly' ma` hie^?u .
     La('m ke? dda~ chi.u kho^? ha.nh ha`nh DDa.o ... O^i! Thu+o+ng thay! Co^ng co' co^ng ma` thu+o+?ng chu+a he^` co' thu+o+?ng, vi` va^.y ma` Ta ra^'t ddau lo`ng .
     Ta dde^'n cha(?ng pha?i cu+'u mi`nh chu+ Ta(ng ma` tho^i; vi` trong the^' hie^'m ba^.c Tha^`n, Tha'nh, Tie^n, Pha^.t, pha?i ddo.a ho^`ng tra^`n, Ta ddu+o+ng lo cu+'u vo+'t .


     Tho^i thi` tu`y duye^n pha^.n chu'ng sanh vi` mo^~i ngu+o+`i dde^`u tu+. la`m chu? la^'y mi`nh, tu+. quye^'t ddi.nh hu+o+'ng ddi ddu+o+`ng tu cu?a mi`nh, to^i chi? muo^'n ne^u le^n ... mo^.t va`i ddie^`u dda'ng suy nghi~ ma` tho^i ...


Ba`i Tru+o+'c Trang Chi'nh Ba`i Ke^' Tie^'p